شهرستان چابهار با وسعتی حدود 13162 کیلومتر مربع مانند نگینی سرسبز در جنوب استان سیستان و بلوچستان می درخشد. فاصله آن تا مرکز استان 756 کیلومتر می باشد و به دلیل نزدیکی با مدار راس السرطان و دریای عمان در تمام فصول سال دارای آب و هوای معتدل است. این شهرستان از شمال به سرباز و نیکشهر از غرب به جاسک در استان هرمزگان از جنوب به دریای عمان و از شرق به پاکستان محدود می گردد. شهر و بندر چابهار در جنوب شرق کشور و در گوشه خاوری کرانه های دریای عمان قرار دارد. جاهای دیدنی چابهار از زیباترین ها درایران است که شاید شبیه آن در دنیا کم باشد. پس با ما در مجله گردشگری همگردی همراه باشید برای بازدید از مناطق دیدنی در چابهار....

سفر به چابهار

روستای باستانی تیس

روستای باستانی تیس از شگفت انگیزترین مناطق دیدنی در چابهار که طیس یا تیز هم خوانده می شود در 5 کیلومتری شهرستان چابهارواقع شده و تنها روستای منطقه آزاد چابهار می باشد. که یکی از مهم ترین بنادر ایران و مهم ترین بندرگاه ناحیه تاریخی مکران بوده است. بازرگانان در آن دوره کالاهای مورد نیاز را از آسیای شرقی و هند از طریق این بندر به دیگر نقاط خاورمیانه، آسیای میانه و قفقاز ارسال می کردند. عبور رودخانه لاوری از میان روستا سرسبزی خاصی به محیط اطراف آن بخشیده است. این روستا به تنهایی مجموعه کاملی از جاذبه های متنوع برای سلایق مختلف اعم از باستان شناسی، صخره نوردی، شنا و بازی های آبی – ساحلی، بناهای تاریخی، قایق سواری، صیادی و جاذبه های بی نظیر دیگر می باشد.

روستای باستانی تیس

باغ ملی تیس

از باغ های ایرانی منحصر به فرد با انواع گیاهان و درختان بومی و گل های زیبایی است. این باغ دارای گونه های جانوری خاص چون سنجاب بلوچی، مرغ مینا، طوطی های ملنگو و انواع پرنده های مختلف است که در سال 1340 احداث شده است.

باغ ملی تیس

مسجد طوبی

مسجد جامع تیس یکی از قدیمی ترین آثار تاریخی شهرستان چابهار و از جذاب ترین جاهای دیدنی چابهار است، بنای اولیه ی این مسجد قدمتی بیش از هزارسال داشته که در ادوار بعدی تخریب و بنای جدیدی روی آن احداث شده است سبک معماری این مسجد تک مناره تلفیقی از معماری هندی و پاکستانی است، نقش و نماها و رنگ آمیزی نمای بیرونی مسجد بسیار چشم نواز است و بیننده را یاد تابلوهای نقاشی می اندازد.

مسجد طوبی

بافت تاریخی روستای تیس

تیس از مناطق دیدنی در چابهار، نام روستایی است کوچک و سرسبز در 5 کیلومتری شمال غرب شهرستان چابهار، به این بندر کهن و سالخورده در سده های نخستین دوران اسلامی "تیز" می گفتند. 

بندر تاریخی تیس تقریبا در دهانه خلیج چابهار واقع شده است. در یک سوی این دهانه، بندر چابهار و در سوی دیگر، بندر کنارک قرار دارد. وجود نیایشگاهی کنده شده در دل ارتفاعات شهبازبند در محلی به نام بان مسیتی و سایر قلاع، استحکامات نظامی و تدافعی در پیرامون تیس از جمله تیس کوپان که آن ها را به عصر پیش از اسلام نسبت می دهند، غارهای طبیعی – مصنوعی به صورت مقبره یا نیایشگاه از دوران اسلامی همچنین چهارنوع مختلف قبر از نظر ظاهر و شیوه تدفین در آن، دلیلی بر قدمت روستا می باشد. 

روستای تیس از منحصر به فردترین جاهای دیدنی چابهار دارای 8 اثر ثبت شده در فهرست ملی و جزو روستاهای هدف گردشگری و روستای باستانی می باشد. این مکان مابین دو کوه بند و شهباز بند قرار گرفته است. پیل بند محل اطراق تاجران هندی و پاکستانی بود که مال التجاره خود را به این روستا می آورند و داد ستد می کرده اند. روایتی هست که تیس و کوپان فرزندان یکی از سلاطین ایران زمین بوده اند که با همه رقابت می کردند و به روایتی مرکز بازی های المیپک آن زمان نیز بوده است که از کشورهای همسایه جهت رقابت به این منطقه مسافرت می کردند تا در این مسابقات شرکت کنند.

بافت تاریخی روستای تیس

قلعه تیس (پرتغالی ها)

در 5 کیلومتری شمال غربی شهرستان چابهار روی تپه های مشرف به دریا ساخته شده است. این دژ از مناطق دیدنی در چابهار به ابعاد 26*54 دارای نمای شگفت انگیزی رو به دریا که با مصالح بومی منطقه به سبک کاروانسرای شاه عباسی بیستون ساخته شده، که با شماره 555 ثبت ملی شده است. بازسازی این قلعه مربوط به دوران صفویه می باشد.

این قلعه جز قلاع مستحکم بلوچستان بوده و بر فراز تپه ای مشرف به خلیج چابهار واقع است. قلعه تیس در ساحل شرقی خلیج چابهار، بین زبانه های انتهایی دو کوه پیل بند و شهبازبند بر روی تپه سنگ مرتفعی قرار دارد که سراسر آن را خرده سنگ های شکسته کوهستان فرا گرفته است. تمامی پیرامون این تپه را گورهای تراشیده در سنگ شکل می دهند که سطح نازکی بر روی آن را خرده سنگ پوشانده است. این بنا دارای 6 برج نیمه مدور است که کاملا دفاع از قلعه را ممکن ساخته است. 

در داخل قلعه اتاقک های زیادی در سمت چپ و راست وجود دارد که محل استراحت سربازان و نگهداری اسب ها بوده و رو به روی درب ورودی قلعه اتاق فرمانده است. بر روی این اتاق دو برج به ارتفاعی حدود 10 متر و فانوسی بوده که جهت راهنمایی کشتی ها و قایق ها به کار می رفته اند.

در فضای خارج قسمت شرقی و غربی قلعه دو چاله در ابعاد 4 در 3 به عمق 3 متر وجود داشته که جهت نگهداری زندانیان از آن استفاده می شده و در قسمت شمال غربی قلعه بر روی تپه، چاهی به عمق حدود 80 متر است که آب مصرفی قلعه را تامین می کرده است. ارتفاع تپه ای که قلعه بر روی آن ساخته شده حدود 55 متر می باشد.

قلعه تیس

محوطه باستانی گواتر

محوطه باستانی گواتر در بخش دشتیاری در دهستان باهو کلات در منتهی الیه جنوب شرق ایران در کنار ساحل دریای عمان واقع شده است. این محوطه از جاهای دیدنی چابهار تقریبا بزرگ، احتمالا از دوران پیش از تاریخ تا دوره اسلامی به عنوان استقرار موقتی صیادی مورد استفاده قرار می گرفته است. بر روی بخش های مختلف این تپه آثار سفال، شیشه، فلز و سنگ (با در صد کمتر) و استخوان (عمدتا ماهی) به وفور وجود دارد. در قسمت شرقی درصد تراکم سفال های قرمز رنگ با نقوش سیاه بیشتر است. در قسمت های جنوبی و شرقی درصد تراکم سفال های لعابدار اسلامی بیشتر می باشد. در قسمت غرب این تپه قلعه ای وجود دارد که مشتمل بر تعدادی اتاق و حیاط و در سمت شمال و جنوب آن چاه آب می باشد، مصالح این قلعه سنگ و دیوارها دارای اندود سفیدرنگ می باشد.

گواتر

قلعه پیروز گت

قلعه پیروز گت در انتهای دره تیس قرار گرفته است. یک دیواره محصور کننده از سنگ چین از جنوب این قلعه شروع می شود و تا شمال و شمال شرق قلعه ادامه می یابد، بر روی صخره ای که این قلعه بر روی آن واقع شده تاسیسات معماری سنگ چین در قسمت جنوب تپه به چشم می خورد که فقط پی آن ها باقی مانده است.

قلعه پیروز گت

محوطه باستانی دمب کوه

محوطه باستانی دمب کوه از مناطق دیدنی در چابهار در کنار روستای بلورمچی در دهستان باهو کلات و بخش دشتیاری شهرستان چابهارقرار دارد. این محوطه باستانی برای نخستین بار توسط موکلر و سپس اشتاین مورد بررسی و کاوش قرار گرفته است. در تاریخ 6 تا 14 مرداد 1380 نیز از طرف هئیت باستان شناسی چابهار – جاسک مورد بررسی قرار گرفت. رودخانه کهن یا کهن کور که بستر خشکیده رودخانه باهو می باشد در جنوب شرق این محوطه جریان داشته است. این محوطه شامل بخش های مختلف شامل منطقه مسکونی، منطقه صنعتی و گورستان سنگی می باشد. این محوطه دارای گورستان بسیار وسیعی است که پوشیده از تدفین های سنگی می باشد. این محوطه دارای گورستان وسیعی است که پوشیده از تدفین های سنگی می باشد. دامنه غربی – جنوبی و شرقی این محوطه که به صورت دو کوه منفرد می باشد به عنوان گورستان استفاده شده است. این قبور به صورت اتاقک های سنگی به ابعاد 1*1 متر، 2*5 متر و 2*2 متر می باشد. ارتفاع اتاقک های بین 10/1 متر تا 50/1 متر می باشد. این اتاقک ها مسقف هستند و برخی قبور دارای درب ورودی می باشند.

سفال های دمپ کوه از نوع چرخساز و دست ساز می باشد. سفال هایی عمدتا قرمز و خاکستری، سفال های منقوش به رنگ قهوه ای از نوع قرمز عموما به چشم می خورد. سفال های لوله دار و دسته دار و همچنین سفال های لعابدار به رنگ سبز تیره نیز در بین سفال ها به چشم می خورد. با توجه به سفال ها و اطلاعات موجود همچنین پیدا شدن یک سکه متعلق به دوران سینا تروس (حدود 77- 70 ق.م) قدمت این محوطه سده های اول میلادی تاریخ گذاری می گردد. در ضمن نمونه سفال های این محوطه از محوطه های متعدد دیگری در منطقه نیک شهر و کهنوج بلوچستان پاکستان به دست آمده است.

محوطه باستانی دمب کوه

حسینیه آل رسول

این اثر در بافت قدیم شهرستان چابهار و در مجاورت دریا واقع شده و از شگفت انگیزترین جاهای دیدنی چابهار است که شامل یک حیاط کوچک، ساختمان حسینیه و یک حیاط خلوت است. تزیینات معماری جالبی در قسمت داخل و خارج حسینیه لحاظ گردیده که شامل تزیینات دندان موشی و طاقچه و طاق هایی با قوس جناقی هلالی در داخل بنا و تک مناره و تزیینات مثلثی و طاق جناقی پنجره ها تزیینات خارجی حسینیه را شامل می شود.

حسینیه آل رسول

آرامگاه سید غلام رسول

آرامگاه سید غلام رسول در شهرستان چابهار قرار دارد و از مناطق دیدنی در چابهار قلمداد می شود. قدمت آن به سال 465 ه.ق باز می گردد. این آرامگاه با دیواره های سفیدرنگ به سبک معماری هندی بنا گردیده است. پس از درب ورودی، صحن بزرگ حیاط مشاهده می شود. امامزاده در ضلع غربی حیاط واقع گردیده است. بر پیشانی ورودی بنا تزیینات نقاشی الوان با طرح های نقوش ستاره های مشبک وجود دارد. ظاهرا نمای دورتا دور داخل ساختمان دارای نقاشی بوده است و کلمات لااله الاالله، یا محمد و یا علی و نقاشی از گل در دیوارها جلب توجه می کند. فرم آن طوری است که نشان می دهد این اثر در روزگار سلجوقی ساخته شده و در دوره صفویه نیز طرح های نقاشی بر روی دیوارها تعبیه گشته است.

رو به روی آرامگاه صفحه ای به بلندی یک متر و چهار پله قرار دارد که بر روی آن آرامگاه واقع شده است. در قسمت شرقی صفحه آرامگاه یک پیشخوان با سقف تیرهای چوبی و حصیری و چند ستون چوبی است که با پنج پله به حیاط متصل می شود.

پیشخوان پیشینه ی چندانی ندارد، ساقه گنبد استوانه ای است و سقف گنبد از درون با گچ سفید شده و بنا کاملا یک بنای خاص ایرانی و از معماری سلجوقی الهام گرفته است. آرامگاه در میان بنا واقع گردیده و بر روی آن یک صندوقچه و بالای آن یک جعبه چوبین با تزیینات مختلف هندسی قرار دارد، گورستان در سوی شرق بنا قرار دارد.

مذهب سید غلام رسول شیعه و در گذشته مورد توجه مسلمانان هندی بوده و این توجه باعث شده که بنا در دوره های بعدی تحت تاثیر معماری هندی قرار گیرد.

در کتاب فرهنگ مردم بلوچ نوشته عبدالله ناصری آمده است: "در مورد صاحب مزار دو عقیده وجود دارد یکی آن که معتقدند این مزار آن عارف وارسته و مرد حقی است، به نام سید عبدالرسول و این زیارتگاه مردم شیعه چابهار است و افراد غیر شیعه هم از شیعه های این سرزمین پیروی می کنند. بعضی دیگر بر این باورند این مزار یک لوطی است (مطرب های دوره گرد را لوطی می نامند).

اما گویند صاحب این آرامگاه شب عروسیش فوت نموده و هر ساله معتقدین به او در سالروز مرگش که در روز آخر ماه ذی القعده به مدت 7 روز با ساز و دهل، آوازخوانی و رقص و پای کوبی می کنند. این مراسم به دو جهت انجام می شود، یکی این که لوطی فوت شده چون عمرش را به مطربی و شادکردن مردم گذرانده و وصیت کرده که پس از مرگش نیز در کنار مزارش رقص و پای کوبی و در حقیقت مراسم شادی بر پا شود و خواسته است تاثیر وجود خود را در شادمانی مردم پس از مرگش نیز حفظ کند. دیگر اینکه این شخص که در شب عروسیش فوت کرده بسیار مورد توجه افراد طایفه اش بوده و چون عروسی نافرجامی داشته و حسرت به گور برده است دوستدارانش هر ساله در سالروز مرگش برای او جشن عروسی می گیرند و یاد عروسی او را زنده می دارند. البته چون پیروان صاحب مزار شیعه مذهب هستند در ماه محرم نیز مراسم سوگواری و روضه خوانی در این آرامگاه بر پا می شود."

آرامگاه سید غلام رسول

ساختمان فرمانداری قدیم (موزه محلی)

ساختمان فرمانداری قدیم شهرستان چابهار (موزه مردم شناسی) متعلق به اواخر دوره قاجار و از جاهای دیدنی چابهار می باشد. این بنا در زمینی به مساحت 2900 متر مربع بر روی سکویی به ارتفاع 5/1 متر و به وسعت 860 مترمربع بنا شده است و دارای سه درب ورودی از طرف جنوب شرقی و نه اتاق می باشد که دور تا دور آن را سکو احاطه کرده و دور تا دور آن سایبان می باشد. سقف کاذب و همچنین وجود درب و پنجره ها به سمت شمال و جنوب در تابستان، هوای ساختمان را نیز خنک نموده است. قرار گرفتن ساختمان در نزدیکی دریا از چشم انداز خوبی بهره مند می باشد. بنای ساختمان قدیم فرمانداری در دو طبقه اجرا شده است که طبقه همکف آن 7 اتاق و طبقه فوقانی دارای دو اتاق می باشد. کل بنای خشتی گلی با ستون های آجری و نمای آن ماسه آهکی، پوشش سقفی آن چوب و تخته و همچنین از دکل کشتی های شکسته به عنوان حمال در سقف ها استفاده شده است.

ساختمان فرمانداری قدیم (موزه محلی)

ساختمان قدیم گمرک

ساختمان قدیم گمرک شهرستان چابهار در ضلع غربی بازار قدیم چابهار قرار گرفته و از مناطق دیدنی در چابهار است. این بنای آجری، پوشش سقفی آن چوب و تخته و قسمت دیوارهای آن از سنگ کپراک استفاده شده است. این بنای ارزشمند در دو طبقه اجرا شده است.

ساختمان قدیم گمرک چابهار

منزل دلوشی

این اثر از جاهای دیدنی چابهار در روستای تیس و در قسمت قدیمی آن در خیابان مسجد نورانی و در جنب این مسجد واقع شده است، این بنا با توجه به سبک معماری و نوع حفاظ های به کار رفته در آن شبیه به حفاظ های حسینیه آل رسول چابهار می باشد. این بنا در حدود 800 سال پیش توسط مردی به نام دلوشی که در زمان حیات کدخدای روستای تیس بوده و فرزندان ایشان از آن استفاده می نمایند.

خانه دلوشی

ساختمان قدیم پست (تلگراف خانه)

ساختمان قدیم پست از جاهای دیدنی چابهار، توسط انگلیسی ها در سال 1867 میلادی احداث شد که در کارهای تلگرافی و دریانوردی مورد استفاده قرار گرفت. تا چند سال پیش اداره پست شهرستان در آن ساختمان مستقر بوده است. ساختمان پست دارای 5 مجموعه ساختمان می باشد که ساختمان اصلی آن نبش خیابان اصلی است و چهار ساختمان دیگر آن، اطراف ساختمان اصلی که هم اکنون در محدوده اداره مخابرات شهرستان می باشد قرار گرفته است. ساختمان قدیم پست تلگرافخانه یکی از قدیمی ترین ساختمان های سنگی موجود در شهر چابهار می باشد و مربوط به دوران قاجار و به منظور رونق دریانوردی و تجارت و ایجاد ارتباط بین هند، گواتر چابهار و جاسک بندرعباستوسط مجریان خط تلگراف ساخته شده است. این بنای منحصر به فرد در دو طبقه اجرا شده است و در حال حاضر این ساختمان توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در حال مرمت می باشد.

ساختمان قدیمی تلگراف

درخت کهنسال مکرزن

در 5 کیلومتری شهرستان چابهار در روستای رمین از مناطق دیدنی در چابهار، درختی پهناور و سالخورده ای وجود دارد که درخت انجیر معابد یا مکر زن نامیده می شود. این درخت به گونه ای رشد می کند که ساقه های آن پس از برخورد با خاک دوباره به زمین فرو رفته و دوباره از همان نقطه ساقه ای دیگر رشد می کند، به همین منظور اسم این درخت را مکر زن نامیده اند، زیرا وقتی ساقه به زمین فرو می رود زمین فکر می کند که ریشه درخت است در صورتی که ساقه است و همان ساقه دوباره تبدیل به ریشه می شود و رشد می کند و درختی جدید را تشکیل می دهد. این درخت برای مردم بومی مقدس می باشد.

درخت کهنسال مکرزن

تالاب لیپار

واقع در روستای لیپار در 15 کیلومتری شهرستان چابهار، در مسیر جاده ساحلی چابهار – گواتر است. میان دو کوه نه چندان دور از هم، آب بندی به آمده و آب های سرگردان اطراف در تالابی به بزرگی 13 کیلومتر جمع شده است. لیپار از جاهای دیدنی چابهار در دوران پرآبی میزبان پرندگان چون چنگر، فلامینگو، حواصیل های سفید و خاکستری، طاووسک، باقرقره، تیهو، جیرفتی، عقاب دشتی، خوتکا و دلینجه است. آب جمع شده در آن پس از مدتی به رنگ صورتی تغییر می کند.

تالاب لیپار

سواحل مرجانی تیس

طلوع و غروب خورشید در بندر چابهار همراه با نور کشتی ها در شب، موقعیت نعل اسبی اش در اقیانوس هند، ساحل صخره ای با منظره برخورد موج بر صخره های پر ارتفاع که گاهی ارتفاع موج به 5 متر می رسد، انواع خرچنگ ها و لاک پشت هایی که روی صخره همبازی موج اند و نسیم روح بخش کنار ساحل همه و همه جلوه نابی از طبیعت شاعرانه چابهار را به تصویر می کشند. صخره های پوشیده از جلبک های سبزرنگ و ماهی های کوچک و رنگارنگی که با امواج به ساحل آمده اند و در چاله های کوچک موجود بر روی صخره ها حبس شده اند، خرچنگ هایی که تعداد آن ها به صدها عدد می رسد و بر روی صخره ها به دنبال طعمه ای می گردند و این همه زیبایی از مناطق دیدنی در چابهار می باشد.

خواستگاه انواع موجودات زیبای دریایی، صخره های مرجانی با رنگ های چشم نواز، اسفنج های دریایی، ستاره و عروس دریایی، صدف های متفاوت و پرندگان دریایی منتظرقاب نگاه شماست.

سواحل مرجانی تیس

قبرستان اجنه

مکانی مخوف و خاموش در دره شگفت انگیز تیس از جاهای دیدنی چابهار که شگفتی های این روستای باستانی را دو چندان کرده است. قبرها در دل کوه های پیل بند واقع شده است. مکانی اسرارآمیز را به نمایش می گذارد. در افسانه های محلی حتی شیون و زاری در شب های این قبرستان به گوش می رسیده است.

قبرستان اجنه

زیستگاه طوطی سبز

طوطی های سبز ملنگو به صورت کاملا وحشی (طبیعی) در کوه های شهبازبند در روستای تیس زندگی می کنند. زیستگاه این طوطی در پاکستان، بنگلادش و آفریقای مرکزی است.

زیستگاه طوطی سبز

غارهای صدفی تیس

در دل کوه های اسرارآمیز قرار گرفته اند و از جاهای دیدنی چابهار قلمداد می شوند که به طور باورنکردنی با صدف مسقف شده، نمای بیرون این کوه ها ما را به دنیای تخیلی فیلم های هالیوودی، غرب وحشی می برد. نمای زیبای این مناظر کادر تکرارنشدنی در خاطرات هر بیننده ای می سازد.

غارهای سه گانه بان مسیتی

در روستای تاریخی تیس در دامنه کوه های شهباز بند واقع شده اند. یک غار طبیعی و دو غار دست کند دیگر در کنار آن مامن زاهدی در سالیان دور بوده که اثرات روحانی آن هنوز در دیدار این مکان به تماشاچی منتقل می شود.

غارهای سه گانه بان مسیتی

اسکله تیس

قدیمی ترین اسکله اقیانوسی کشور در روستای تاریخی تیس واقع شده که در نوع خود بی نظیر می باشد و از جاهای دیدنی چابهار می باشد. این اسکله با دارا بودن سواحل ماسه ای آرام و انواع جاندارن دریایی یکی از بکرترین جاذبه های جنوب شرق کشور در شهرستان چابهار می باشد که دیدن آن خالی از لطف نمی باشد.

اسکله تیس

کوه های باستانی تیس

منظره چشم نواز آن نظر هر جنبنده ای را به دنیای اسرار آمیز رازها ی برد. این کوه ها سالیان نه چندان دور زیرآب بوده اند. که در دل خود انواع و اقسام بقایای دریایی مثل صدف ها و سنگ های مختلف جای داده اند. و هنوز آثاری از جلبکهای دریایی بر پوسته آن دیده می شود.

کوه های باستانی تیس

باغ آبکان

در میان باغ های شهرستان چابهار باغ آبکان با کلکسیونی از درختان زیبای استوایی قرار دارد که نارگیل، چیکو، زیتون محلی یا گواوا، جم، انبه، لیموعمانی، بیدام، تمرهندی، خربزه درختی قد علم کرده اند. این باغ که کاربری گردشگری دارد یکی از مکان های دنج و منحصر به فرد منطقه آزاد چابهار می باشد.

پلاژ سنگی لیپار

پلاژ زیبای ساحلی لیپار از جاهای دیدنی چابهار در کنار مجموعه لیپار که متشکل از هتل لیپار، ویلاهای ویژه منطقه آزاد، کلبه غواصی، سفره خانه های سنتی و سواحل بی نظیر خلیج چابهار نگین روشنی برای شهر است که دیدن آن شاید هیجان انگیزترین بخش سفر به چابهار باشد.

پلاژ سنگی لیپار

جنگل های مانگرو

حرا از مناطق دیدنی در چابهار است، درختی است استوایی که در اکوسیستم خاص در سواحل پشت خورها و دلتاها رشد می کند. حرا، گیاهی از تیره شاه پسند است. جنگل حرا در دریا و آب شور قرار دارد و این سازش با شرایط نامناسب از حرا یک درخت استثنایی ساخته است. این درختان در اندازه های 3 تا 6 متری با شاخ و برگ های سبز روشن و عطر خاص محل زندگی پرندگان بی شمار دریایی است. در خلیج گواتر در شرق چابهار واقع شده این انبوه دریایی با مد دریا زیر آب رفته و با جزر دریا نمایان می شود از نظر تنوع زیستی از کانون های مهم به شمار می رود این مکان زیبا به عنوان بیستمین تالاب بین المللی کشور در فهرست کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است.

جنگل های مانگرو

کوه های مریخی (مینیاتوری)

به صورت سلسله ای و به طول حدود 100 کیلومتر پراکنده شده اند. ارتفاع آن ها به 100 متر می رسد. نوع گل آن بدلندهایی از رس سفید است که برخی از آن ها با یک پوشش سنگی پوشیده شده است. بدلندها به تناوب از لایه های سست و سخت تشکیل یافته اند، چنین سرزمین هایی را کوه های مینیاتوری می نامند. این کوه ها از دیدنی های حیرت انگیز شهرستان چابهار است. این کوه ها در قسمتی از مسیر چابهار به گواتر قرار دارند.

کوه های مریخی

پلاژ ساحلی تیس

مکانی زیبا از مناطق دیدنی در چابهار با ساحلی آرام و روح انگیز و مجهز به شهربازی کودکان و پارک آبی.

پلاژ ساحلی تیس

برکه تمساح

تمساح پوزه کوتاه یا گاندو از بزرگترین خزندگان کشور در 380 هکتار مساحت در جنوب سیستان و بلوچستان و شهرستان چابهار متمرکز هستند، تعداد این گونه در ایران حدود 300 تا 400 راس برآورده می شود. این تمساح دارای پوزه ای پهن، میانگین اندازه این کروکودیل در نرها 3 متر و ماده ها 2.45 متر است. گاهی وزن آن ها به 550 کیلو می رسد.

برکه تمساح

فیتوپلنگتون ها

نوعی گیاه اقیانوسی هستند که نیمی از اکسیژن هوای دنیا را تولید می کنند، به دلیل افزایش فراوان کلروفیل سواحل دریای تیس در فصل پاییز و هجوم سیانوفیتاها که نوعی فیتوپلنگتون هستند، شب ها این سواحل تبدیل به ساحلی شب تاب و آبی رنگ چشم نواز می شوند که روح هر بیننده ای را آرام می کند.

فیتوپلنگتون ها

معبد بان مسیتی

در دامنه کوه شهبازبند، حدود 25 متر بالاتر از سطح زمین، دو غار مصنوعی و یک غار طبیعی در کنار هم قرار دارند که این سه غار را مردم بومی "بان مسیتی" می گویند. 

در زبان بلوچی "بان" مرد صالح و خداپرست و تارک دنیا را می گویند و "مسیتی" معبد و پرستشگاه خوانده می شود. در درون یکی از غارها که طبیعی و کوچک است یک آرامگاه مکعب و صندوقچه ای که ارتفاع گنبد آن چهل سانتی متر است دیده می شود. روی دیوارهای سه طرف گنبد با جوهر قرمز و بنفش، خطوط و علاماتی نقش بسته که بیشتر به خط "گجراتی" و خطوط هندی شباهت دارد.

انسان های سخت کوش در دوران مختلف با اهداف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی خاص زمان خود در سواحل زیبای دریای عمان سکنی گزیده اند و از نعمت های بی شمار آن استفاده نموده اند. از جمله مهم ترین آثار سواحل دریای عمان در بندر تاریخی تیس دیده می شود که توجه هر محققی را به خود جلب می کند.

معبدبان مسیتی

منطقه آزاد تجاری و صنعتی چابهار

یکی از نقاط سیاحتی و تجاری شهر چابهار منطقه آزاد می باشد که طی سالیان اخیر در زمینه گردشگری رونق فراوان یافته و دارای فوریت های ویژه ای از لحاظ تجاری و صنعتی می باشد و با به کار گیری مراکز خدماتی و رفاهی همچون هتل ها، رستوران ها، پلاژها و مراکز تفریحی در کنار سواحل و سایر چشم اندازهای طبیعی، پذیرای گردشگران فراوان می باشد.

منطقه آزاد تجاری و صنعتی چابهار

جاهای دیدنی چابهار

1) گیت جنوبی

2) مراکز تجاری منطقه آزاد چابهار

3) تمساح پوزه کوتاه (گاندو)

4) پلاژ سنگی لیپار

5) ویلاهای ویژه منطقه آزاد

6) ویلاهای مسکونی منطقه آزاد

7) قبرستان اجنه

8) مسجد تک مناره طوبی

9) باغ ملی تیس

10) قلعه پرتغالی ها

11) اسکله صیادی تیس

12) سواحل مرجانی

13) غارهای سه گانه بان مسیتی

14) زیستگاه طوطی سبز

15) غار صدفی

16) کوه های باستانی تیس

17) پلاژ ساحلی تیس

18) زمین های نمکی ها

19) باغ آبکان

20) جنگل حرا

21) معبدبان مسیتی

22) گیت شمالی

23) بافت تاریخی روستای تیس

24) محوطه باستانی گواتر

25) محوطه باستانی دمب کوه

26) درخت کهنسال مکرزن

27) آرامگاه سید غلام رسول

28) حسینیه آل رسول

29) ساختمان فرمانداری قدیم (موزه محلی)

30) ساختمان قدیم گمرک

31) منزل دلوشی

32) ساختمان قدیم پست (تلگراف خانه)

33) تالاب لیپار

34) صخره های مرجانی

35) کوه های مریخی (مینیاتوری)

36) منطقه آزاد تجاری و صنعتی چابهار

جاهای دیدنی چابهار

برنامه سفر: تور سه روزه شهرستان چابهار

روز اول: عبور از شهرستان چابهار بازدید از درخت انجیر معابد، سواحل و روستای رمین، تالاب صورتی، کوه های مریخی یا مینیاتوری، جنگل های حرا در خلیج گواتر، تماشای دلفین ها، صرف ناهار در چابهار، بازدید گشت در شهر در منطقه آزاد تجاری، دریا، اقامت در شهرستان چابهار.

روز دوم: عبور از شهرستان چابهار بازدید از روستای تیس، غارهای بان میسیتی، قلعه پرتقالی ها، سواحل مرجانی، تالاب لیپار، صرف ناهار در چابهار بازدید از ساختمان قدیمی فرمانداری، موزه اقامت در چابهار.

روز سوم: عبور از چابهار بازدید از گلفشان تنگ، گلفشان بلبلوک، منطقه زیبای دزک، روستای زرآباد و دیدن باغ های زیبای محصولات گرمسیری، صرف ناهار در زرآباد، سواحل زیبای کنارک، خلیج بزم، اسکله های صیادی، بازگشت به شهرستان چابهار.

چابهار | نگینی درخشنده در جنوب شرق ایران

شهرستان چابهار با وسعتی حدود 13162 کیلومتر مربع مانند نگینی سرسبز در جنوب استان سیستان و بلوچستان می درخشد. فاصله آن تا مرکز استان 756 کیلومتر می باشد و به دلیل نزدیکی با مدار راس السرطان و دریای عمان در تمام فصول سال دارای آب و هوای معتدل است. این شهرستان از شمال به سرباز و نیکشهر از غرب به جاسک در استان هرمزگان از جنوب به دریای عمان و از شرق به پاکستان محدود می گردد. شهر و بندر چابهار در جنوب شرق کشور و در گوشه خاوری کرانه های دریای عمان قرار دارد. جاهای دیدنی چابهار از زیباترین ها درایران است که شاید شبیه آن در دنیا کم باشد. پس با ما در مجله گردشگری همگردی همراه باشید برای بازدید از مناطق دیدنی در چابهار....

سفر به چابهار

روستای باستانی تیس

روستای باستانی تیس از شگفت انگیزترین مناطق دیدنی در چابهار که طیس یا تیز هم خوانده می شود در 5 کیلومتری شهرستان چابهارواقع شده و تنها روستای منطقه آزاد چابهار می باشد. که یکی از مهم ترین بنادر ایران و مهم ترین بندرگاه ناحیه تاریخی مکران بوده است. بازرگانان در آن دوره کالاهای مورد نیاز را از آسیای شرقی و هند از طریق این بندر به دیگر نقاط خاورمیانه، آسیای میانه و قفقاز ارسال می کردند. عبور رودخانه لاوری از میان روستا سرسبزی خاصی به محیط اطراف آن بخشیده است. این روستا به تنهایی مجموعه کاملی از جاذبه های متنوع برای سلایق مختلف اعم از باستان شناسی، صخره نوردی، شنا و بازی های آبی – ساحلی، بناهای تاریخی، قایق سواری، صیادی و جاذبه های بی نظیر دیگر می باشد.

روستای باستانی تیس

باغ ملی تیس

از باغ های ایرانی منحصر به فرد با انواع گیاهان و درختان بومی و گل های زیبایی است. این باغ دارای گونه های جانوری خاص چون سنجاب بلوچی، مرغ مینا، طوطی های ملنگو و انواع پرنده های مختلف است که در سال 1340 احداث شده است.

باغ ملی تیس

مسجد طوبی

مسجد جامع تیس یکی از قدیمی ترین آثار تاریخی شهرستان چابهار و از جذاب ترین جاهای دیدنی چابهار است، بنای اولیه ی این مسجد قدمتی بیش از هزارسال داشته که در ادوار بعدی تخریب و بنای جدیدی روی آن احداث شده است سبک معماری این مسجد تک مناره تلفیقی از معماری هندی و پاکستانی است، نقش و نماها و رنگ آمیزی نمای بیرونی مسجد بسیار چشم نواز است و بیننده را یاد تابلوهای نقاشی می اندازد.

مسجد طوبی

بافت تاریخی روستای تیس

تیس از مناطق دیدنی در چابهار، نام روستایی است کوچک و سرسبز در 5 کیلومتری شمال غرب شهرستان چابهار، به این بندر کهن و سالخورده در سده های نخستین دوران اسلامی "تیز" می گفتند. 

بندر تاریخی تیس تقریبا در دهانه خلیج چابهار واقع شده است. در یک سوی این دهانه، بندر چابهار و در سوی دیگر، بندر کنارک قرار دارد. وجود نیایشگاهی کنده شده در دل ارتفاعات شهبازبند در محلی به نام بان مسیتی و سایر قلاع، استحکامات نظامی و تدافعی در پیرامون تیس از جمله تیس کوپان که آن ها را به عصر پیش از اسلام نسبت می دهند، غارهای طبیعی – مصنوعی به صورت مقبره یا نیایشگاه از دوران اسلامی همچنین چهارنوع مختلف قبر از نظر ظاهر و شیوه تدفین در آن، دلیلی بر قدمت روستا می باشد. 

روستای تیس از منحصر به فردترین جاهای دیدنی چابهار دارای 8 اثر ثبت شده در فهرست ملی و جزو روستاهای هدف گردشگری و روستای باستانی می باشد. این مکان مابین دو کوه بند و شهباز بند قرار گرفته است. پیل بند محل اطراق تاجران هندی و پاکستانی بود که مال التجاره خود را به این روستا می آورند و داد ستد می کرده اند. روایتی هست که تیس و کوپان فرزندان یکی از سلاطین ایران زمین بوده اند که با همه رقابت می کردند و به روایتی مرکز بازی های المیپک آن زمان نیز بوده است که از کشورهای همسایه جهت رقابت به این منطقه مسافرت می کردند تا در این مسابقات شرکت کنند.

بافت تاریخی روستای تیس

قلعه تیس (پرتغالی ها)

در 5 کیلومتری شمال غربی شهرستان چابهار روی تپه های مشرف به دریا ساخته شده است. این دژ از مناطق دیدنی در چابهار به ابعاد 26*54 دارای نمای شگفت انگیزی رو به دریا که با مصالح بومی منطقه به سبک کاروانسرای شاه عباسی بیستون ساخته شده، که با شماره 555 ثبت ملی شده است. بازسازی این قلعه مربوط به دوران صفویه می باشد.

این قلعه جز قلاع مستحکم بلوچستان بوده و بر فراز تپه ای مشرف به خلیج چابهار واقع است. قلعه تیس در ساحل شرقی خلیج چابهار، بین زبانه های انتهایی دو کوه پیل بند و شهبازبند بر روی تپه سنگ مرتفعی قرار دارد که سراسر آن را خرده سنگ های شکسته کوهستان فرا گرفته است. تمامی پیرامون این تپه را گورهای تراشیده در سنگ شکل می دهند که سطح نازکی بر روی آن را خرده سنگ پوشانده است. این بنا دارای 6 برج نیمه مدور است که کاملا دفاع از قلعه را ممکن ساخته است. 

در داخل قلعه اتاقک های زیادی در سمت چپ و راست وجود دارد که محل استراحت سربازان و نگهداری اسب ها بوده و رو به روی درب ورودی قلعه اتاق فرمانده است. بر روی این اتاق دو برج به ارتفاعی حدود 10 متر و فانوسی بوده که جهت راهنمایی کشتی ها و قایق ها به کار می رفته اند.

در فضای خارج قسمت شرقی و غربی قلعه دو چاله در ابعاد 4 در 3 به عمق 3 متر وجود داشته که جهت نگهداری زندانیان از آن استفاده می شده و در قسمت شمال غربی قلعه بر روی تپه، چاهی به عمق حدود 80 متر است که آب مصرفی قلعه را تامین می کرده است. ارتفاع تپه ای که قلعه بر روی آن ساخته شده حدود 55 متر می باشد.

قلعه تیس

محوطه باستانی گواتر

محوطه باستانی گواتر در بخش دشتیاری در دهستان باهو کلات در منتهی الیه جنوب شرق ایران در کنار ساحل دریای عمان واقع شده است. این محوطه از جاهای دیدنی چابهار تقریبا بزرگ، احتمالا از دوران پیش از تاریخ تا دوره اسلامی به عنوان استقرار موقتی صیادی مورد استفاده قرار می گرفته است. بر روی بخش های مختلف این تپه آثار سفال، شیشه، فلز و سنگ (با در صد کمتر) و استخوان (عمدتا ماهی) به وفور وجود دارد. در قسمت شرقی درصد تراکم سفال های قرمز رنگ با نقوش سیاه بیشتر است. در قسمت های جنوبی و شرقی درصد تراکم سفال های لعابدار اسلامی بیشتر می باشد. در قسمت غرب این تپه قلعه ای وجود دارد که مشتمل بر تعدادی اتاق و حیاط و در سمت شمال و جنوب آن چاه آب می باشد، مصالح این قلعه سنگ و دیوارها دارای اندود سفیدرنگ می باشد.

گواتر

قلعه پیروز گت

قلعه پیروز گت در انتهای دره تیس قرار گرفته است. یک دیواره محصور کننده از سنگ چین از جنوب این قلعه شروع می شود و تا شمال و شمال شرق قلعه ادامه می یابد، بر روی صخره ای که این قلعه بر روی آن واقع شده تاسیسات معماری سنگ چین در قسمت جنوب تپه به چشم می خورد که فقط پی آن ها باقی مانده است.

قلعه پیروز گت

محوطه باستانی دمب کوه

محوطه باستانی دمب کوه از مناطق دیدنی در چابهار در کنار روستای بلورمچی در دهستان باهو کلات و بخش دشتیاری شهرستان چابهارقرار دارد. این محوطه باستانی برای نخستین بار توسط موکلر و سپس اشتاین مورد بررسی و کاوش قرار گرفته است. در تاریخ 6 تا 14 مرداد 1380 نیز از طرف هئیت باستان شناسی چابهار – جاسک مورد بررسی قرار گرفت. رودخانه کهن یا کهن کور که بستر خشکیده رودخانه باهو می باشد در جنوب شرق این محوطه جریان داشته است. این محوطه شامل بخش های مختلف شامل منطقه مسکونی، منطقه صنعتی و گورستان سنگی می باشد. این محوطه دارای گورستان بسیار وسیعی است که پوشیده از تدفین های سنگی می باشد. این محوطه دارای گورستان وسیعی است که پوشیده از تدفین های سنگی می باشد. دامنه غربی – جنوبی و شرقی این محوطه که به صورت دو کوه منفرد می باشد به عنوان گورستان استفاده شده است. این قبور به صورت اتاقک های سنگی به ابعاد 1*1 متر، 2*5 متر و 2*2 متر می باشد. ارتفاع اتاقک های بین 10/1 متر تا 50/1 متر می باشد. این اتاقک ها مسقف هستند و برخی قبور دارای درب ورودی می باشند.

سفال های دمپ کوه از نوع چرخساز و دست ساز می باشد. سفال هایی عمدتا قرمز و خاکستری، سفال های منقوش به رنگ قهوه ای از نوع قرمز عموما به چشم می خورد. سفال های لوله دار و دسته دار و همچنین سفال های لعابدار به رنگ سبز تیره نیز در بین سفال ها به چشم می خورد. با توجه به سفال ها و اطلاعات موجود همچنین پیدا شدن یک سکه متعلق به دوران سینا تروس (حدود 77- 70 ق.م) قدمت این محوطه سده های اول میلادی تاریخ گذاری می گردد. در ضمن نمونه سفال های این محوطه از محوطه های متعدد دیگری در منطقه نیک شهر و کهنوج بلوچستان پاکستان به دست آمده است.

محوطه باستانی دمب کوه

حسینیه آل رسول

این اثر در بافت قدیم شهرستان چابهار و در مجاورت دریا واقع شده و از شگفت انگیزترین جاهای دیدنی چابهار است که شامل یک حیاط کوچک، ساختمان حسینیه و یک حیاط خلوت است. تزیینات معماری جالبی در قسمت داخل و خارج حسینیه لحاظ گردیده که شامل تزیینات دندان موشی و طاقچه و طاق هایی با قوس جناقی هلالی در داخل بنا و تک مناره و تزیینات مثلثی و طاق جناقی پنجره ها تزیینات خارجی حسینیه را شامل می شود.

حسینیه آل رسول

آرامگاه سید غلام رسول

آرامگاه سید غلام رسول در شهرستان چابهار قرار دارد و از مناطق دیدنی در چابهار قلمداد می شود. قدمت آن به سال 465 ه.ق باز می گردد. این آرامگاه با دیواره های سفیدرنگ به سبک معماری هندی بنا گردیده است. پس از درب ورودی، صحن بزرگ حیاط مشاهده می شود. امامزاده در ضلع غربی حیاط واقع گردیده است. بر پیشانی ورودی بنا تزیینات نقاشی الوان با طرح های نقوش ستاره های مشبک وجود دارد. ظاهرا نمای دورتا دور داخل ساختمان دارای نقاشی بوده است و کلمات لااله الاالله، یا محمد و یا علی و نقاشی از گل در دیوارها جلب توجه می کند. فرم آن طوری است که نشان می دهد این اثر در روزگار سلجوقی ساخته شده و در دوره صفویه نیز طرح های نقاشی بر روی دیوارها تعبیه گشته است.

رو به روی آرامگاه صفحه ای به بلندی یک متر و چهار پله قرار دارد که بر روی آن آرامگاه واقع شده است. در قسمت شرقی صفحه آرامگاه یک پیشخوان با سقف تیرهای چوبی و حصیری و چند ستون چوبی است که با پنج پله به حیاط متصل می شود.

پیشخوان پیشینه ی چندانی ندارد، ساقه گنبد استوانه ای است و سقف گنبد از درون با گچ سفید شده و بنا کاملا یک بنای خاص ایرانی و از معماری سلجوقی الهام گرفته است. آرامگاه در میان بنا واقع گردیده و بر روی آن یک صندوقچه و بالای آن یک جعبه چوبین با تزیینات مختلف هندسی قرار دارد، گورستان در سوی شرق بنا قرار دارد.

مذهب سید غلام رسول شیعه و در گذشته مورد توجه مسلمانان هندی بوده و این توجه باعث شده که بنا در دوره های بعدی تحت تاثیر معماری هندی قرار گیرد.

در کتاب فرهنگ مردم بلوچ نوشته عبدالله ناصری آمده است: "در مورد صاحب مزار دو عقیده وجود دارد یکی آن که معتقدند این مزار آن عارف وارسته و مرد حقی است، به نام سید عبدالرسول و این زیارتگاه مردم شیعه چابهار است و افراد غیر شیعه هم از شیعه های این سرزمین پیروی می کنند. بعضی دیگر بر این باورند این مزار یک لوطی است (مطرب های دوره گرد را لوطی می نامند).

اما گویند صاحب این آرامگاه شب عروسیش فوت نموده و هر ساله معتقدین به او در سالروز مرگش که در روز آخر ماه ذی القعده به مدت 7 روز با ساز و دهل، آوازخوانی و رقص و پای کوبی می کنند. این مراسم به دو جهت انجام می شود، یکی این که لوطی فوت شده چون عمرش را به مطربی و شادکردن مردم گذرانده و وصیت کرده که پس از مرگش نیز در کنار مزارش رقص و پای کوبی و در حقیقت مراسم شادی بر پا شود و خواسته است تاثیر وجود خود را در شادمانی مردم پس از مرگش نیز حفظ کند. دیگر اینکه این شخص که در شب عروسیش فوت کرده بسیار مورد توجه افراد طایفه اش بوده و چون عروسی نافرجامی داشته و حسرت به گور برده است دوستدارانش هر ساله در سالروز مرگش برای او جشن عروسی می گیرند و یاد عروسی او را زنده می دارند. البته چون پیروان صاحب مزار شیعه مذهب هستند در ماه محرم نیز مراسم سوگواری و روضه خوانی در این آرامگاه بر پا می شود."

آرامگاه سید غلام رسول

ساختمان فرمانداری قدیم (موزه محلی)

ساختمان فرمانداری قدیم شهرستان چابهار (موزه مردم شناسی) متعلق به اواخر دوره قاجار و از جاهای دیدنی چابهار می باشد. این بنا در زمینی به مساحت 2900 متر مربع بر روی سکویی به ارتفاع 5/1 متر و به وسعت 860 مترمربع بنا شده است و دارای سه درب ورودی از طرف جنوب شرقی و نه اتاق می باشد که دور تا دور آن را سکو احاطه کرده و دور تا دور آن سایبان می باشد. سقف کاذب و همچنین وجود درب و پنجره ها به سمت شمال و جنوب در تابستان، هوای ساختمان را نیز خنک نموده است. قرار گرفتن ساختمان در نزدیکی دریا از چشم انداز خوبی بهره مند می باشد. بنای ساختمان قدیم فرمانداری در دو طبقه اجرا شده است که طبقه همکف آن 7 اتاق و طبقه فوقانی دارای دو اتاق می باشد. کل بنای خشتی گلی با ستون های آجری و نمای آن ماسه آهکی، پوشش سقفی آن چوب و تخته و همچنین از دکل کشتی های شکسته به عنوان حمال در سقف ها استفاده شده است.

ساختمان فرمانداری قدیم (موزه محلی)

ساختمان قدیم گمرک

ساختمان قدیم گمرک شهرستان چابهار در ضلع غربی بازار قدیم چابهار قرار گرفته و از مناطق دیدنی در چابهار است. این بنای آجری، پوشش سقفی آن چوب و تخته و قسمت دیوارهای آن از سنگ کپراک استفاده شده است. این بنای ارزشمند در دو طبقه اجرا شده است.

ساختمان قدیم گمرک چابهار

منزل دلوشی

این اثر از جاهای دیدنی چابهار در روستای تیس و در قسمت قدیمی آن در خیابان مسجد نورانی و در جنب این مسجد واقع شده است، این بنا با توجه به سبک معماری و نوع حفاظ های به کار رفته در آن شبیه به حفاظ های حسینیه آل رسول چابهار می باشد. این بنا در حدود 800 سال پیش توسط مردی به نام دلوشی که در زمان حیات کدخدای روستای تیس بوده و فرزندان ایشان از آن استفاده می نمایند.

خانه دلوشی

ساختمان قدیم پست (تلگراف خانه)

ساختمان قدیم پست از جاهای دیدنی چابهار، توسط انگلیسی ها در سال 1867 میلادی احداث شد که در کارهای تلگرافی و دریانوردی مورد استفاده قرار گرفت. تا چند سال پیش اداره پست شهرستان در آن ساختمان مستقر بوده است. ساختمان پست دارای 5 مجموعه ساختمان می باشد که ساختمان اصلی آن نبش خیابان اصلی است و چهار ساختمان دیگر آن، اطراف ساختمان اصلی که هم اکنون در محدوده اداره مخابرات شهرستان می باشد قرار گرفته است. ساختمان قدیم پست تلگرافخانه یکی از قدیمی ترین ساختمان های سنگی موجود در شهر چابهار می باشد و مربوط به دوران قاجار و به منظور رونق دریانوردی و تجارت و ایجاد ارتباط بین هند، گواتر چابهار و جاسک بندرعباستوسط مجریان خط تلگراف ساخته شده است. این بنای منحصر به فرد در دو طبقه اجرا شده است و در حال حاضر این ساختمان توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در حال مرمت می باشد.

ساختمان قدیمی تلگراف

درخت کهنسال مکرزن

در 5 کیلومتری شهرستان چابهار در روستای رمین از مناطق دیدنی در چابهار، درختی پهناور و سالخورده ای وجود دارد که درخت انجیر معابد یا مکر زن نامیده می شود. این درخت به گونه ای رشد می کند که ساقه های آن پس از برخورد با خاک دوباره به زمین فرو رفته و دوباره از همان نقطه ساقه ای دیگر رشد می کند، به همین منظور اسم این درخت را مکر زن نامیده اند، زیرا وقتی ساقه به زمین فرو می رود زمین فکر می کند که ریشه درخت است در صورتی که ساقه است و همان ساقه دوباره تبدیل به ریشه می شود و رشد می کند و درختی جدید را تشکیل می دهد. این درخت برای مردم بومی مقدس می باشد.

درخت کهنسال مکرزن

تالاب لیپار

واقع در روستای لیپار در 15 کیلومتری شهرستان چابهار، در مسیر جاده ساحلی چابهار – گواتر است. میان دو کوه نه چندان دور از هم، آب بندی به آمده و آب های سرگردان اطراف در تالابی به بزرگی 13 کیلومتر جمع شده است. لیپار از جاهای دیدنی چابهار در دوران پرآبی میزبان پرندگان چون چنگر، فلامینگو، حواصیل های سفید و خاکستری، طاووسک، باقرقره، تیهو، جیرفتی، عقاب دشتی، خوتکا و دلینجه است. آب جمع شده در آن پس از مدتی به رنگ صورتی تغییر می کند.

تالاب لیپار

سواحل مرجانی تیس

طلوع و غروب خورشید در بندر چابهار همراه با نور کشتی ها در شب، موقعیت نعل اسبی اش در اقیانوس هند، ساحل صخره ای با منظره برخورد موج بر صخره های پر ارتفاع که گاهی ارتفاع موج به 5 متر می رسد، انواع خرچنگ ها و لاک پشت هایی که روی صخره همبازی موج اند و نسیم روح بخش کنار ساحل همه و همه جلوه نابی از طبیعت شاعرانه چابهار را به تصویر می کشند. صخره های پوشیده از جلبک های سبزرنگ و ماهی های کوچک و رنگارنگی که با امواج به ساحل آمده اند و در چاله های کوچک موجود بر روی صخره ها حبس شده اند، خرچنگ هایی که تعداد آن ها به صدها عدد می رسد و بر روی صخره ها به دنبال طعمه ای می گردند و این همه زیبایی از مناطق دیدنی در چابهار می باشد.

خواستگاه انواع موجودات زیبای دریایی، صخره های مرجانی با رنگ های چشم نواز، اسفنج های دریایی، ستاره و عروس دریایی، صدف های متفاوت و پرندگان دریایی منتظرقاب نگاه شماست.

سواحل مرجانی تیس

قبرستان اجنه

مکانی مخوف و خاموش در دره شگفت انگیز تیس از جاهای دیدنی چابهار که شگفتی های این روستای باستانی را دو چندان کرده است. قبرها در دل کوه های پیل بند واقع شده است. مکانی اسرارآمیز را به نمایش می گذارد. در افسانه های محلی حتی شیون و زاری در شب های این قبرستان به گوش می رسیده است.

قبرستان اجنه

زیستگاه طوطی سبز

طوطی های سبز ملنگو به صورت کاملا وحشی (طبیعی) در کوه های شهبازبند در روستای تیس زندگی می کنند. زیستگاه این طوطی در پاکستان، بنگلادش و آفریقای مرکزی است.

زیستگاه طوطی سبز

غارهای صدفی تیس

در دل کوه های اسرارآمیز قرار گرفته اند و از جاهای دیدنی چابهار قلمداد می شوند که به طور باورنکردنی با صدف مسقف شده، نمای بیرون این کوه ها ما را به دنیای تخیلی فیلم های هالیوودی، غرب وحشی می برد. نمای زیبای این مناظر کادر تکرارنشدنی در خاطرات هر بیننده ای می سازد.

غارهای سه گانه بان مسیتی

در روستای تاریخی تیس در دامنه کوه های شهباز بند واقع شده اند. یک غار طبیعی و دو غار دست کند دیگر در کنار آن مامن زاهدی در سالیان دور بوده که اثرات روحانی آن هنوز در دیدار این مکان به تماشاچی منتقل می شود.

غارهای سه گانه بان مسیتی

اسکله تیس

قدیمی ترین اسکله اقیانوسی کشور در روستای تاریخی تیس واقع شده که در نوع خود بی نظیر می باشد و از جاهای دیدنی چابهار می باشد. این اسکله با دارا بودن سواحل ماسه ای آرام و انواع جاندارن دریایی یکی از بکرترین جاذبه های جنوب شرق کشور در شهرستان چابهار می باشد که دیدن آن خالی از لطف نمی باشد.

اسکله تیس

کوه های باستانی تیس

منظره چشم نواز آن نظر هر جنبنده ای را به دنیای اسرار آمیز رازها ی برد. این کوه ها سالیان نه چندان دور زیرآب بوده اند. که در دل خود انواع و اقسام بقایای دریایی مثل صدف ها و سنگ های مختلف جای داده اند. و هنوز آثاری از جلبکهای دریایی بر پوسته آن دیده می شود.

کوه های باستانی تیس

باغ آبکان

در میان باغ های شهرستان چابهار باغ آبکان با کلکسیونی از درختان زیبای استوایی قرار دارد که نارگیل، چیکو، زیتون محلی یا گواوا، جم، انبه، لیموعمانی، بیدام، تمرهندی، خربزه درختی قد علم کرده اند. این باغ که کاربری گردشگری دارد یکی از مکان های دنج و منحصر به فرد منطقه آزاد چابهار می باشد.

پلاژ سنگی لیپار

پلاژ زیبای ساحلی لیپار از جاهای دیدنی چابهار در کنار مجموعه لیپار که متشکل از هتل لیپار، ویلاهای ویژه منطقه آزاد، کلبه غواصی، سفره خانه های سنتی و سواحل بی نظیر خلیج چابهار نگین روشنی برای شهر است که دیدن آن شاید هیجان انگیزترین بخش سفر به چابهار باشد.

پلاژ سنگی لیپار

جنگل های مانگرو

حرا از مناطق دیدنی در چابهار است، درختی است استوایی که در اکوسیستم خاص در سواحل پشت خورها و دلتاها رشد می کند. حرا، گیاهی از تیره شاه پسند است. جنگل حرا در دریا و آب شور قرار دارد و این سازش با شرایط نامناسب از حرا یک درخت استثنایی ساخته است. این درختان در اندازه های 3 تا 6 متری با شاخ و برگ های سبز روشن و عطر خاص محل زندگی پرندگان بی شمار دریایی است. در خلیج گواتر در شرق چابهار واقع شده این انبوه دریایی با مد دریا زیر آب رفته و با جزر دریا نمایان می شود از نظر تنوع زیستی از کانون های مهم به شمار می رود این مکان زیبا به عنوان بیستمین تالاب بین المللی کشور در فهرست کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است.

جنگل های مانگرو

کوه های مریخی (مینیاتوری)

به صورت سلسله ای و به طول حدود 100 کیلومتر پراکنده شده اند. ارتفاع آن ها به 100 متر می رسد. نوع گل آن بدلندهایی از رس سفید است که برخی از آن ها با یک پوشش سنگی پوشیده شده است. بدلندها به تناوب از لایه های سست و سخت تشکیل یافته اند، چنین سرزمین هایی را کوه های مینیاتوری می نامند. این کوه ها از دیدنی های حیرت انگیز شهرستان چابهار است. این کوه ها در قسمتی از مسیر چابهار به گواتر قرار دارند.

کوه های مریخی

پلاژ ساحلی تیس

مکانی زیبا از مناطق دیدنی در چابهار با ساحلی آرام و روح انگیز و مجهز به شهربازی کودکان و پارک آبی.

پلاژ ساحلی تیس

برکه تمساح

تمساح پوزه کوتاه یا گاندو از بزرگترین خزندگان کشور در 380 هکتار مساحت در جنوب سیستان و بلوچستان و شهرستان چابهار متمرکز هستند، تعداد این گونه در ایران حدود 300 تا 400 راس برآورده می شود. این تمساح دارای پوزه ای پهن، میانگین اندازه این کروکودیل در نرها 3 متر و ماده ها 2.45 متر است. گاهی وزن آن ها به 550 کیلو می رسد.

برکه تمساح

فیتوپلنگتون ها

نوعی گیاه اقیانوسی هستند که نیمی از اکسیژن هوای دنیا را تولید می کنند، به دلیل افزایش فراوان کلروفیل سواحل دریای تیس در فصل پاییز و هجوم سیانوفیتاها که نوعی فیتوپلنگتون هستند، شب ها این سواحل تبدیل به ساحلی شب تاب و آبی رنگ چشم نواز می شوند که روح هر بیننده ای را آرام می کند.

فیتوپلنگتون ها

معبد بان مسیتی

در دامنه کوه شهبازبند، حدود 25 متر بالاتر از سطح زمین، دو غار مصنوعی و یک غار طبیعی در کنار هم قرار دارند که این سه غار را مردم بومی "بان مسیتی" می گویند. 

در زبان بلوچی "بان" مرد صالح و خداپرست و تارک دنیا را می گویند و "مسیتی" معبد و پرستشگاه خوانده می شود. در درون یکی از غارها که طبیعی و کوچک است یک آرامگاه مکعب و صندوقچه ای که ارتفاع گنبد آن چهل سانتی متر است دیده می شود. روی دیوارهای سه طرف گنبد با جوهر قرمز و بنفش، خطوط و علاماتی نقش بسته که بیشتر به خط "گجراتی" و خطوط هندی شباهت دارد.

انسان های سخت کوش در دوران مختلف با اهداف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی خاص زمان خود در سواحل زیبای دریای عمان سکنی گزیده اند و از نعمت های بی شمار آن استفاده نموده اند. از جمله مهم ترین آثار سواحل دریای عمان در بندر تاریخی تیس دیده می شود که توجه هر محققی را به خود جلب می کند.

معبدبان مسیتی

منطقه آزاد تجاری و صنعتی چابهار

یکی از نقاط سیاحتی و تجاری شهر چابهار منطقه آزاد می باشد که طی سالیان اخیر در زمینه گردشگری رونق فراوان یافته و دارای فوریت های ویژه ای از لحاظ تجاری و صنعتی می باشد و با به کار گیری مراکز خدماتی و رفاهی همچون هتل ها، رستوران ها، پلاژها و مراکز تفریحی در کنار سواحل و سایر چشم اندازهای طبیعی، پذیرای گردشگران فراوان می باشد.

منطقه آزاد تجاری و صنعتی چابهار

جاهای دیدنی چابهار

1) گیت جنوبی

2) مراکز تجاری منطقه آزاد چابهار

3) تمساح پوزه کوتاه (گاندو)

4) پلاژ سنگی لیپار

5) ویلاهای ویژه منطقه آزاد

6) ویلاهای مسکونی منطقه آزاد

7) قبرستان اجنه

8) مسجد تک مناره طوبی

9) باغ ملی تیس

10) قلعه پرتغالی ها

11) اسکله صیادی تیس

12) سواحل مرجانی

13) غارهای سه گانه بان مسیتی

14) زیستگاه طوطی سبز

15) غار صدفی

16) کوه های باستانی تیس

17) پلاژ ساحلی تیس

18) زمین های نمکی ها

19) باغ آبکان

20) جنگل حرا

21) معبدبان مسیتی

22) گیت شمالی

23) بافت تاریخی روستای تیس

24) محوطه باستانی گواتر

25) محوطه باستانی دمب کوه

26) درخت کهنسال مکرزن

27) آرامگاه سید غلام رسول

28) حسینیه آل رسول

29) ساختمان فرمانداری قدیم (موزه محلی)

30) ساختمان قدیم گمرک

31) منزل دلوشی

32) ساختمان قدیم پست (تلگراف خانه)

33) تالاب لیپار

34) صخره های مرجانی

35) کوه های مریخی (مینیاتوری)

36) منطقه آزاد تجاری و صنعتی چابهار

جاهای دیدنی چابهار

برنامه سفر: تور سه روزه شهرستان چابهار

روز اول: عبور از شهرستان چابهار بازدید از درخت انجیر معابد، سواحل و روستای رمین، تالاب صورتی، کوه های مریخی یا مینیاتوری، جنگل های حرا در خلیج گواتر، تماشای دلفین ها، صرف ناهار در چابهار، بازدید گشت در شهر در منطقه آزاد تجاری، دریا، اقامت در شهرستان چابهار.

روز دوم: عبور از شهرستان چابهار بازدید از روستای تیس، غارهای بان میسیتی، قلعه پرتقالی ها، سواحل مرجانی، تالاب لیپار، صرف ناهار در چابهار بازدید از ساختمان قدیمی فرمانداری، موزه اقامت در چابهار.

روز سوم: عبور از چابهار بازدید از گلفشان تنگ، گلفشان بلبلوک، منطقه زیبای دزک، روستای زرآباد و دیدن باغ های زیبای محصولات گرمسیری، صرف ناهار در زرآباد، سواحل زیبای کنارک، خلیج بزم، اسکله های صیادی، بازگشت به شهرستان چابهار.