«زندان برنجه» پدیده‌ای طبیعی واقع در شهرستان تکاب، استان آذربایجان غربی است. این پدیده طبیعی در دامنه کوه باشکوهی معروف به کوه طویله سلیمان قرار دارد.

به گزارش مثلث آنلاین به نقل از  ایسنا، در بخش جنوبی دهکده برنجه، در مجاورت رودخانه و در راستای شمال جنوب، دهانه‌های چند چشمه آهک‌ساز خشک شده دیده می‌شود که معروف‌ترین آن‌ها «زندان برنجه» و یا «دریای برنجه» است.

دهانه این چشمه عظیم به شکل بیضی و به قطر 100 متر و عمق 70 متر بوده که کف آن دریاچه‌ای مملو از آب سرد و گاز کربنیک است، این چشمه عظیم دیوارهایی بلند و با شیب تند دارد که از لایه‌های نازک تراورتن نواری بوجود آمده‌اند.

در گذشته خان‌های محلی برای تنبیه روستایی‌ها و دشمنان خود، به پای آنان سنگی می‌بستند و آن‌ها را به درون این چاله عمیق پرتاب می‌کردند که علت نام‌گذاری این چشمه به «زندان برنجه» بوده و قدمت این چشمه هم زمان با پدیده‌های مشابه همچون دریاچه تخت و زندان سلیمان است اما تاریخ دقیق پیدایش این زندان مشخص نیست.

پدیده‌هایی از جمله دریاچه تخت و زندان سلیمان در اثر انباشته شدن رسوبات آهکی، تل‌های بلند و در برخی موارد دهانه‌های وسیع آتش‌فشانی مانند بوجود آمده‌اند.

پایین رفتن از دیواره‌های بلند «زندان برنجه» بدون تجهیزات کوه‌نوردی غیر ممکن است و وجود آب‌های گازکربنیک‌دار در ته دهانه چشمه موجب خردگی بیشتر دیواره‌های آن شده است.

سطح آب چشمه در طول سال تغییر چشم‌گیری نمی‌کند و دمای آب چشمه حدود 30 درجه سانتی‌گراد است و در فصل زمستان یخ نمی‌زند، عمق آب آن حدود 25 متر برآورد می‌شود و قابل غواصی است.