اصلاح ساختار سازمانی صنعت نفت با رویکرد تعبیه مکانیزم‌های هوشمندسازی زنجیره فعالیت‌های این صنعت به‌منظور تولید پایدار و ایجاد ارزش افزوده در راستای حداکثرسازی منافع ملی در اجرای «سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی» به‌عنوان استراتژی منتخب برتر در بخش «تشکیلات و تحول ساختار سازمانی» با روی کار آمدن دولت یازدهم به‌صورت ویژه قرار گرفته است.

به منظور تکامل هرچه بیشتر برنامه‌های مذکور، امعان نظر به مفاد سیاست‌های کلی ابلاغ شده دایر بر «صرفه‌جویی در هزینه‌های عمومی کشور با تأکید بر تحول اساسی در ساختارها، منطقی‌سازی اندازه دولت و حذف دستگاه‌های موازی و غیرضرور و هزینه‌های زاید» به‌ عنوان رویکرد منتخب و اثربخش مدنظر قرار گرفته است؛ زیرا همانگونه که از احکام این ماده مستفاد می‌شود از جمله راهکارهای تحقق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، تحول در ساختارهای سازمانی و منطقی‌سازی اندازه تشکیلات دولت است.

بطوریکه از روح حاکم بر رویکرد منتخب مستفاد می‌شود، چابک و متناسب سازی اندازه سازمانهای دستگاه‌های اجرایی هدف نهایی این برنامه است. مروری بر سیر تطور اصلاحات ساختاری انجام گرفته در صنعت نفت و سیاست‌های نوین رأس راهبردی در این زمینه بیانگر آن است که منطقی سازی اندازه سازمان‌های صنعت نفت و تعبیه زیر‌ساخت‌های لازم به منظور بهره‌مندی حداکثری از ظرفیت‌های بخش‌های غیردولتی، به‌ویژه در فعالیت‌های تصدی‌گری، همواره در زمره سیاست‌های کلان صنعت نفت بوده و استمرار این مهم کماکان به صورت جدی مورد تأکید قرار دارد.

در فرایندهای مترتب از برنامه‌های حرفه سازماندهی تلاش شده تا دستیابی حداکثری به اهداف کارکردی قابل طرح، با امعان نظر به محورهای ذیل در سطح ممتاز امکان‌پذیر شود:

- نهادینه‌سازی فرآیندهای سازماندهی با رویکرد سازمان‌های چابک، رقابت‌پذیر و بهر‌ه‌ور از یک‌سو و دانایی‌محور و یادگیرنده از سوی دیگر با اتکا به سرمایه انسانی کارآمد، وفادار به سازمان و مدیران خلاق و سرآمد

- استمرار برنامه روزآمدسازی ساختارهای سازمانی در سطوح سلسله مراتب بخش‌های حاکمیتی و تصدی‌گری صنعت نفت در انطباق با قوانین «نفت» و «وظایف و اختیارات وزارت نفت»

- دستیابی به توسعه پایدار و زیربنایی صنعت نفت از طریق قابلیت ازدیاد برداشت صیانتی از منابع نفتی با اولویت توسعه میدانهای مشترک با رویکرد حداکثرسازی منافع ملی

- تمرکز بر وظایف اصلی و قابلیت‌های کلیدی سازمان و تسریع واگذاری و برون سپاری فعالیتهای اجرایی تصدی‌گرایانه بصورت نظام مند

- یکپارچه سازی حداکثری وظایف متجانس و فرایندهای کاری مکمل در راستای متناسب‌سازی و کاهش حیطه نظارت رأس راهبردی در سطوح مختلف ساختاری

- ارتقا کیفیت محصولات تولیدی با ارزش افزوده بالاتر و بهینه‌سازی تولید و مصرف انرژی با رعایت الزامات زیست‌محیطی

- تعبیه مکانیزم‌های کارآمد نفوذ در بازارهای جدید و باثبات انرژی و کسب سهم بیشتر در تأمین تقاضاهای جهانی انرژی

- تثبیت نگرش مدیریت حرفه‌ای بنگاه‌داری اقتصادی و ارتقا ساختاریافته سازمان‌های مترتب به سطح شرکت‌های بین‌المللی فعال در بخش صنایع نفت و گاز از یک طرف و تعیین دقیق رابطه مالی بین دولت و بخش نفت و گاز براساس اصول تجارت، مبانی و روش‌های بنگاه‌داری از طرف دیگر

- فراهم کردن زیرساخت‌های لازم در حداکثرسازی جذب سرمایه‌گذاری‌ها و مشارکت بخش غیردولتی و همچنین تقویت‌ بخش خصوصی داخلی در صنعت نفت کشور و امکان‌پذیری حضور شرکت‌های ایرانی در بازارهای منطقه‌ای و جهانی با ریسک قابل قبول

- تبیین و اجرایی کردن سازوکارهای تأمین منابع مالی درون‌زا و قابل اعتماد در تمامی بخش‌های هزینه‌ای صنعت نفت اعم از جاری و سرمایه‌ای

- دستیابی به قابلیت بومی‌سازی فناوری‌های روز و رقابت‌پذیر با شرکت‌های بین المللی نفت و گاز برتر به‌ویژه در زمینه‌های مدیریت، مطالعه و اجرای طرح‌ها در بخش بالادستی

- تکمیل چرخه انتقال فناوری‌های نوین از طریق تعبیه مکانیزم‌های دستیابی به خودکفایی و ساخت داخل کالاها و تجهیزات مورد نیاز

- نهادینه‌سازی روند مستمر ارتقا سلامت اداری و شفافیت در تمامی فرایندهای کاری به‌صورت هوشمندانه و ساختار یافته

سیروس دهقان مدیسه

مدیرکل تشکیلات، روش‌ها و تعالی سازمانی وزارت نفت