باز شدن راه ترانزیتی چین به سمت ایران و گسترش نقل و انتقالات اقتصادی میان دو کشور از طریق ریل و جاده باعث شده بار دیگر ایران طرح احیای جاده تاریخی ابریشم را به عنوان یک اولویت جدی مطرح کند.

ضیافت افطار رییس جمهوری با اعضای شوراهای عالی کشوردردسرهای سیاسی ایجاد شده در ترکیه و نبود شرایط لازم برای افزایش همکاری های اقتصادی با کشور هایی مانند افغانستان، پاکستان و عراق باعث شده گزینه های ترانزیتی ایران برای افزایش حضور قدرتمند در عرصه ترانزیتی منطقه محدود شود. گزینه هایی که البته اتکای به آنها می تواند برای مدت ها خیال مسئولان اقتصادی را از افزایش توان ترانزیتی راحت کند.

باز شدن راه ترانزیتی چین به سمت ایران و گسترش نقل و انتقالات اقتصادی میان دو کشور از طریق ریل و جاده باعث شده بار دیگر ایران طرح احیای جاده تاریخی ابریشم را به عنوان یک اولویت جدی مطرح کند. اولویتی که تا کنون مسیر لازم برای آن از چین تا ایران تامین امنیت شده و حالا میتواند از طریق همسایه های شمال غربی راه را برای افزایش نفوذ ترانزیتی ایران فراهم کند.

آذربایجان به عنوان یکی از اصلی ترین گزینه های ترانزیتی ایران در منطقه گزینه ای مطلوب برای به تصویر کشیدن این آینده ترانزیتی به حساب می آید. این کشور که از یک سو راه اتصال به کشور روسیه را هموار می کند و از سوی دیگر مسیر جدیدی را می گشاید که از طریق گرجستان به دریای سیاه به یونان، بلغارستان و رومانی ختم می شود. به عنوان یکی از پایه های اصلی ترانزیتی در اینده محسوب می شود. موضوعی که پس از مراحل گسترده ای از مذاکره میان مقامات اقتصادی دو کشور حالا پای روسای جمهور را به این ماجرا باز کرده است.

حسن روحانی رئیس جمهوری ایران فردا در حالی در سفری رسمی به باکو با همتایان روسی و آذربایجانی خود دیدار خواهد کرد که در کنار تمام اولیت های موجود ترانزیت یکی از اصلی ترین مباحث میان سه کشور را می سازد.

به دنبال تیره شدن روابط روسیه با اتحادیه اروپا و ترکیه در ماه های گذشته ایران موفق شده خود را به عنوان شریکی قابل اعتناء در منطقه برای روس ها تعریف کند و این اجلاس سه جانبه می تواند راه گشای افزایش ارتباطات اقتصادی باشد.

صحبت از افزایش پرواز های مستقیم میان دو کشور، افزایش همکاری های دریایی در حوزه خزر و بالا بردن آمار ترانزیت مستقیم و چندجانبه تنها بخشی از برنامه هایی است که ایران و روسیه در طول ماه های گذشته درباره آن صحبت های مقدماتی داشتند و شاید دیدار اقتصادی روحانی با پوتین بتواند بخشی از مقدمات لازم در هر سه حوزه را فراهم کند.

در کنار روسیه، ‌ آذربایجان نیز از اهمیت راهبردی برای ایران برخوردار است. در کنار کریدور خلیج فارس به دریای سیاه که چند روز قبل سند ابتدایی آن تنظیم شد و بناست تا پایان سال جاری میلادی به امضای وزرای راه و شهرسازی برسد. بحث بر سر همکاری ریلی میان دو طرف یکی از اصلی ترین پایه های دیدار رئیس جمهوری ایران با "الهام علی اف" را می سازد.

مرز مشترک ریلی آستارا در طول هفته های گذشته با تحولاتی جدی رو به رو شده است. پس از کلنگ زنی ساخت پل ریلی مشترک میان آستارا ایران و آستارا آذربایجان حالا زمان آن رسیده که دو طرف بر سر ساخت خط ریلی رشت به آستارا به توافق برسند. با توجه به اهمیت بالای اتصال ریلی به ایران برای باکو این کشور در ماه های قبل بارها اعلام کرده که قصد دارد در این مسیر ریلی خط اعتباری ۵۰۰ میلیون دلاری به وجود بیاورد تا سرمایه گذاران آذری در این حوزه با قدرت زیادی مشغول شوند.

این پیشنهاد که با استقبال مقامات راه اهن ایران مواجه شده می تواند یکی از اصلی ترین اهداف سفر روحانی به آذربایجان را به وجود بیاورد. ایران مقدمات لازم برای ساخت مسیر ریلی قزوین به رشت را فراهم کرده تا جایی که به نظر می رسد امکان بهره برداری از آن در سال اینده وجود خواهد داشت و در صورتی که قطعه اخر کریدور جنوب به شمال با منابع اعتباری خارجی ساخته شود قطعا این اولویت ریلی با سرعتی بالاتر به بهره برداری خواهد رسید. سرعتی که قطعا سفر روحانی به باکو روی آن تاثیری جدی خواهد داشت.