فعالیت کمپین‌های انتخاباتی ترامپ و هیلاری در حالی به روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود که کاندیداهای دو حزب، حمله علیه یکدیگر را تشدید کرده‌اند

شمارش معکوس برای برگزاری پنجاه و هشتمین انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا آغاز شده و فعالیت‌هایی که در قالب کمپین انتخاباتی از بیش از یک سال قبل در حال انجام است، تا چند روز آینده به پایان خواهد رسید.
«دونالد‌ترامپ» میلیاردر آمریکایی و مجری جنجالی برنامه‌های تلویزیونی، از میان کاندیداهای حزب جمهوریخواه شامل «جان کیسیک»، فرماندار اهایو، «تد کروز»، سناتور ایالات‌متحده از تگزاس، «بن کارسون»، رئیس بخش جراحی مغز و اعصاب اطفال بیمارستان‌جان‌‌هاپکینز، «جب بوش» چهل‌و‌سومین فرماندار فلوریدا، «جیم گیلمور» فرماندار سابق ویرجینیا، «کریس کریستی» پنجاه و پنجمین فرماندار نیوجرسی، «کارلی فیورینا» مدیر اجرایی هیولت پاکارد، «مایک‌هاکبی» چهل و چهارمین فرماندار آرکانزاس، «رند پال» سناتور ایالات‌متحده از کنتاکی، «ریک سنتوروم» سناتور سابق ایالات متحده از پنسیلوانیا، «ریک پری» فرماندار سابق تگزاس، «اسکات واکر» چهل و پنجمین فرماندار ویسکانسین، «بابی جیندال» پنجاه و پنجمین فرماندار لوئیزیانا، «لیندسی گراهام» سناتور ایالات‌متحده از کارولینای جنوبی و «جرج پتکی» پنجاه و سومین فرماندار نیویورک، در تاریخ ۱۹ جولای ۲۰۱۶ نامزد نهایی حزب جمهوریخواه شد.
«هیلاری کلینتون» وزیر خارجه سابق ایالات‌متحده آمریکا و سناتور سابق نیویورک نیز از جمع کاندیداهای حزب دموکرات شامل «برنی سندرز» سناتور مستقل ایالات‌متحده از ورمونت، «لینکلن چفی» کنشگر سیاسی مستقل فرماندار مستقل رود آیلند، «جیم وب» سناتور ایالات‌متحده از ویرجینیا،«لارنس لسیگ» استاد مدرسه حقوق ‌هاروارد و «مارتین اومالی» فرماندار مریلند، در تاریخ ۲۶ جولای نامزد حزب دموکرات شد. این برای نخستین بار است که یک زن نامزدی یکی از احزاب اصلی را به دست آورده است. انتخابات پیش رو همچنین نخستین انتخابات از سال ۱۹۴۴ میلادی است که هر دو نامزد از یک ایالت هستند.
فعالیت کمپین‌های انتخاباتی در حالی به روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود که کاندیداهای دو حزب، حمله علیه یکدیگر را تشدید کرده‌اند؛ حملاتی که به نظر می‌رسد در آن ویکی‌لیکس و روسیه در کنار‌ ترامپ هستند و از هیچ فرصتی برای ضربه زدن به رقیب وی چشم‌پوشی نمی‌کنند. در این میان، مساله از سرگیری تحقیقات پلیس فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) درباره کاندیدای دموکرات‌ها نیز شرایط را برای این جناح پیچیده‌تر کرده است.
در مقابل، ویدئوهایی که هر‌از ‌گاهی از رفتارهای خارج از عرف‌ ترامپ با زنان منتشر می‌شود، جایگاه کلینتون را تقویت می‌کند. هر‌چند که ‌ترامپ همواره و به‌خصوص در جریان مناظره‌های انتخاباتی سعی در فرافکنی این موضوع و پررنگ‌ کردن رسوایی‌های اخلاقی «بیل کلینتون» رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا و همسر کاندیدای دموکرات‌ها داشته است تا به نوعی انگشت اتهام را از خود منحرف کند.
بر اساس اسنادی که چند هفته قبل توسط ویکی‌لیکس فاش شد، پیامی ‌در مجموعه ایمیل‌های ‌کلینتون به «جان پودستا» رئیس کمپین انتخاباتی وی وجود دارد که نشان می‌دهد کاندیدای دموکرات‌ها از این مساله که دولت‌های عربستان سعودی و قطر برای تروریست‌های داعش کمک مالی و لجستیکی فراهم می‌کردند، آگاه بوده است. این تبادل ایمیلی با طرح هشت‌بندی کلینتون برای مقابله با داعش آغاز شده‌ که در آن نیروهای پیشمرگه نیز مورد اشاره قرار گرفته‌اند. کلینتون در این نامه‌ها تاکید کرده است که آمریکا آماده تجهیز گروه موسوم به «ارتش آزاد» در برابر دولت سوریه بوده و خواستار اعمال فشار بر عربستان سعودی و قطر است. ایمیل کلینتون به پودستا در آگوست سال ۲۰۱۴ میلادی و بلافاصله بعد از آغاز عملیات ائتلاف ضدداعش و در حالی نوشته شده است که هر دو کشور عربستان و قطر، عضو این ائتلاف هستند. ویکی‌لیکس همچنین اخیرا با انتشار بیست‌و چهارمین سری از ایمیل‌های کلینتون نشان داد یکی از حامیان شبکه خبری «سی‌ان‌ان» پرسش‌های مناظره دموکرات‌ها را در اختیار او قرار داده است.
اسناد فاش شده نشان می‌دهد «دانا برازیل» رئیس کمیته ملی دموکرات‌های آمریکا و یکی از حامیان شبکه خبری «سی‌ان‌ان» عامل اصلی رسیدن سوال‌های مناظره دموکرات‌ها به میزبانی سی‌ان‌ان بود.
در یکی از این اسناد با اشاره به ایمیلی از برازیل به پودستا آمده است که وی پرسشی را که قرار بود از کلینتون پرسیده شود، به همراه جواب آن، به کمپین وی اطلاع داده بود. افشاگری‌های پیاپی ویکی‌‌لیکس علیه کلینتون، واکنش شدید مسئولان کمپین انتخابات دموکرات‌ها را به‌دنبال داشت تا جایی که رئیس این ستاد انتخاباتی، ویکی‌لیکس را دستگاه انتخاباتی روسیه دانست. پودستا در این‌باره گفته است: «اینکه بنیانگذار ویکی‌لیکس شخصا تصمیم دارد به ‌ترامپ کمک کند یا در این رابطه تعامل‌هایی صورت گرفته، مشخص نیست. تنها چیزی که می‌توانم بگویم این است که تصادف وحشتناک و خیلی عجیبی ا‌ست که این موضوع درست وقتی رخ داده که آب به نقطه‌جوش نزدیک شده‌است.»
«برایان فالون» سخنگوی ستاد انتخاباتی کلینتون نیزبه‌شدت از ویکی‌لیکس و بنیانگذار آن انتقاد کرده و وی را به کار کردن برای دولت روسیه، متهم کرده بود.
در همین راستا، تقدیر و تمجیدهای «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهوری روسیه و دونالد ‌ترامپ از یکدیگر، حساسیت‌ها را در جناح دموکرات ‌بیشتر کرده است.
پوتین در حاشیه یک کنفرانس خبری گفته بود که ‌ترامپ فرد بسیار درخشان و بدون‌هیچ‌گونه شکی شخص با‌استعدادی است. تعریف شایستگی‌های وی کار ما نیست اما او پیشتاز مطلق مبارزات انتخاباتی است...‌ترامپ می‌گوید خواستار گذار به سطح دیگر، نزدیک‌تر و عمیق‌تر روابط با روسیه است. مگر ما می‌توانیم از این سخن استقبال نکنیم؛ طبیعتا از چنین موضعی استقبال خواهیم کرد.
ترامپ نیز به‌طور متقابل، پوتین را شخصی مقتدر و هوشمند توصیف کرده و تاکید کرده است که اگر رئیس‌جمهور شوم، روابط بهتری با روسیه و چین برقرار خواهم کرد. وی در تاریخ یازدهم مارس گذشته گفته بود که فکر می‌کنم پوتین یک رهبر بسیار قدرتمند برای روسیه و قوی‌تر از رئیس‌جمهوری فعلی آمریکا‌ست.
مساله قابل‌توجه دیگر در این انتخابات، تفاوت شکلی نتایج نظرسنجی‌ها با دوره‌های قبلی است؛ مساله‌ای که روزنامه «نیویورک تایمز» از آن با عنوان «وارونگی بزرگ دموکراتیک» یاد کرده است. برای دهه‌ها، نامزد‌های دموکرات ریاست‌جمهوری در میان رای‌دهندگان سفید‌پوست از طبقه بالای جامعه و سفیدپوستان با تحصیلات دانشگاهی، از اقبال بالایی برخوردار بودند. اما سال جاری میلادی نخستین سالی است که پس از گذشت حداقل شش دهه، نامزد دموکرات‌ها موفق شده تا در میان این گروه از رای‌دهندگان پیشتاز باشد.
بر‌اساس نظرسنجی رویترز/ ایپسوس در تاریخ ۲۰ اکتبر، کلینتون با پنج و شش دهم درصد در میان سفیدپوستانی که بیش از ۷۵ هزار دلار در سال درآمد دارند، از ترامپ پیش است. این میزان از حمایت و استقبال، در مقایسه با آمار پیشین حمایت از حزب دموکراتیک در میان رای‌دهندگان سفیدپوست ثروتمند، افزایش قابل‌توجهی داشته است. این افزایش در مقایسه با سال ۲۰۰۸ میلادی، هنگامی ‌که باراک اوباما نامزد وقت دموکرات با اختلاف ۱۱ درصد نسبت به «جان مک‌ کین» ‌نامزد جمهوریخواه از حمایت کمتری میان این طبقه از سفیدپوست‌ها برخوردار بود، مشهود است. بر اساس نظرسنجی ای‌بی‌سی نیوز در تاریخ ۲۳ اکتبر، کلینتون همچنین میان همه فارغ‌التحصیلان سفیدپوست با اختلاف ۱۶ درصدی و با نسبت ۵۲ در برابر ۳۶ درصد پیش است. وی در میان زنان این گروه با اختلاف ۶۲ در برابر ۳۰ درصد، از اختلاف رای قابل توجهی برخوردار است اما در میان مردان نسبت حمایت از دو کاندیدا برابر بوده و ۴۲ در برابر ۴۲ است.
این آمار نشان‌دهنده آن است که انتخابات سال ۲۰۱۶، شاهد وارونه شدن ساختار‌های آرای رای‌دهندگان سفیدپوست است. از دهه ۱۹۳۰ تا دهه ۱۹۸۰ و اوایل ۱۹۹۰، اکثر سفیدپوستان از طبقه پایین جامعه به دموکرات‌ها رای می‌دادند و سفیدپوستان طبقه‌های بالا و مرفه نیز آرای خود را به نفع جمهوریخواهان به صندوق‌ها می‌ریختند. اگر هم‌اینک به مجموع آرای مردان و زنان سفید‌پوست نگاه کنیم، عکس آن ثابت می‌شود.
حتی «میت رامنی»، نامزد جمهوریخواهان در سال ۲۰۱۲ نیز توانست در میان سفیدپوستان تحصیلکرده با اختلاف ۱۴ درصد جایگاه برتری نسبت به اوباما کسب کند. مک‌کین نیز در سال ۲۰۰۸ با اختلاف چهار درصد ‌آرای این گروه را از آن خود کرد. این داده‌ها حاکی از تکامل و تغییر ساختار آرای این دو حزب است.
موسسه «پیو» طی پژوهشی اعلام کرد که در سال ۱۹۹۲، شمار رای‌دهندگان حامی ‌دموکرات‌ها با سطح تحصیلات دیپلم دبیرستان یا کمتر، بسیار بیشتر از طیف مشابه در میان هواداران حزب جمهوریخواه بود. این اختلاف، ۵۵ درصد در برابر ۲۲ درصد بوده است.
در سال ۲۰۱۶، درصد آرای حامیان دموکرات‌ها با تحصیلات کارشناسی یا بالاتر از رای‌دهندگان با تحصیلات دبیرستان یا کمتر، با نسبت ۳۷ درصد در برابر ۳۲ درصد پیشی گرفته است. در میان رای‌دهندگان حامی‌ حزب جمهوریخواه، ‌آرای افراد با درجه کارشناسی از ۲۸ درصد به ۳۱ درصد افزایش یافته است،‌ البته این آمار در مقایسه با افرادی که تحصیلات دبیرستانی داشتند، همچنان از ۳۴ درصد در سال ۲۰۱۶ کمتر است.
در همین حال، موضع‌گیری‌های منفی، جنجالی و گاه نژادپرستانه‌ ترامپ در قبال اسپانیایی‌تبارها، شهروندان آفریقایی‌-‌‌آمریکایی و مسلمانان به‌طور قطع روی آرای این طیف از رای‌دهندگان تاثیر خواهد گذاشت. در عین حال، نتیجه نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که این گروه از رای‌دهندگان به‌رغم نارضایتی از کاندیدای جمهوریخواهان، به رقیب وی نیز اعتماد چندانی ندارند.
بر اساس نظرسنجی موسسه پیو که در میان رای‌دهندگان لاتین‌بار انجام شده‌، ۸۱ درصد از افرادی که به‌طور بالقوه از کاندیدای دموکرات‌ها حمایت می‌کنند، از وضعیت فعلی زندگی خود رضایت کامل ندارند و ۷۲ درصد نیز گفته‌اند که انتظار دارند ‌کودکانشان از آنچه‌ هستند، بهتر باشند.
در همین حال، نظرسنجی‌های روزنامه «دیلی‌بیزینس اینوستر» و موسسه «نکنو مارتیا» که در فاصله زمانی ۱۸ تا ۲۳ اکتبر انجام شده است، نشان می‌دهد که در میان اقلیت‌های آمریکا از جمله اسپانیایی‌تبارها و سیاهپوستان، ۶۸ درصد به کلینتون رای می‌دهند و ۱۳ درصد نیز از‌ ترامپ حمایت می‌کنند.
این تغییرات شکلی باتوجه به شاخص‌های تحصیلات و درآمد رای‌دهندگان، به تغییرات شدیدی در افق‌های آرای دموکرات‌ها و جمهوریخواهان منجر خواهد شد.
همه این شاخص‌ها به‌طور روز‌افزونی در پنج دهه گذشته مشهود بوده و مربوط به سال ۲۰۱۶ نمی‌شود. به نظر می‌رسد که منشا این تحولات در درگیری‌های فرهنگی و اجتماعی دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی نهفته باشد.
تغییر جهت‌گیری‌های طبقه کارگر سفیدپوست در نیم‌قرن گذشته از دموکرات‌ها به جمهوریخواهان از زمانی که حزب جمهوریخواه در سال ۱۹۹۲ با ارائه سخنرانی‌هایی محافظه‌کاری اجتماعی را جشن گرفت، شدت یافت. در عین حال، در آن زمان به‌دنبال این سخنرانی‌ها بسیاری از اعضای حزب جمهوریخواه از این حزب کناره‌گیری کرده و به حزب دموکرات پیوستند.
اگر کلینتون پیروز انتخابات شود، در مقایسه با روسای جمهوری پیشین برای در کنار هم نگه داشتن بخش‌های مختلف حزب دموکرات، با چالش‌های کمتری رو‌به‌رو خواهد بود که این موضوع شامل همسرش نیز می‌شود. اما وی در عین حال با مخالفت‌های شدیدتری از جانب حزب جمهوریخواه روبه‌رو خواهد بود؛ مخالفانی که تا‌کنون عدم‌رضایتمندی خود را از حضور یک کلینتون دیگر در کاخ‌سفید به شیوه‌های مختلف ابراز کرده‌اند.