به نظر می‌رسد که سیاست و رویکرد متیس با نظرات دونالد‌ ترامپ خیلی همسو و نزدیک است و این طور که از صحبت‌های رئیس‌جمهور منتخب آمریکا می‌توان نتیجه گرفت اولویت اصلی واشنگتن در دولت بعدی، مبارزه با داعش خواهد بود

اخیرا دونالد‌ ترامپ، جیمز متیس را برای تصدی وزارت دفاع آمریکا معرفی کرده است. اما رسانه‌ها بحث‌هایی را راجع به موانع انتخاب او مطرح می‌کنند. این موانع و‌ تردیدها نسبت به متیس شامل چه مواردی است؟
نکته‌ای که امروز وجود دارد و ‌تردید‌هایی را نسبت به تایید متیس به‌عنوان وزیر دفاع‌آمریکا مطرح کرده این است که بر‌اساس قوانین آمریکا هر نظامی که بخواهد به‌عنوان وزیر دفاع منصوب شود باید هفت سال از زمان خروجش از ارتش سپری شده باشد در حالی که متیس کمتر از هفت سال پیش در سمت یک نظامی ایفای مسئولیت می‌کرد. بنابراین انتخاب و تایید او نیاز به مجوز اختصاصی از سوی سنا دارد و هنوز مشخص نیست که آیا سنای آمریکا چنین اجازه‌ای بدهد یا خیر.
اگر او از این سد عبور کرده و به‌عنوان وزیر دفاع انتخاب شود، باتوجه به پیشینه‌اش و چالش‌های پیش روی آمریکا چه سیاستی را در پنتاگون دنبال خواهد کرد؟
عالی‌ترین سمتی که ژنرال بازنشسته جیمز متیس‌ تا به امروز داشته، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات‌متحده آمریکا یا همان سنت‌کام بود. سنت‌کام شامل فرماندهی کل نیروهای ارتش آمریکا در منطقه خاورمیانه، بخش‌هایی از شمال شرق آفریقا و آسیای مرکزی است. اگر فرض را بر این بگذاریم که این فرد به‌عنوان وزیر دفاع تعیین شود این انتظار را می‌توان داشت که به دلیل آنکه ‌چند سال به‌عنوان فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا خدمت کرده دغدغه‌ها و توجهاتش نسبت به منطقه غرب آسیا و حوزه جغرافیایی فرماندهی مرکزی افزایش پیدا کند. در این منطقه مسائل و مشکلاتی مانند فعالیت‌های داعش، درگیری‌های گسترده در سوریه، ناامنی‌ها در عراق، آینده امنیت در افغانستان، نوع رابطه و تعامل با جمهوری‌اسلامی ایران و موضوع برنامه‌های هسته‌ای از جمله عمده‌ترین موضوعاتی هستند که وجود دارد. اما وزیر دفاع متفاوت از فرماندهان جنگ وظایف دیگری نیز دارد. بنابراین شخصی که به‌عنوان وزیر دفاع منصوب می‌شود مجبور است بیشتر به مسائل بودجه، لجستیک و ساختار ارتش توجه داشته باشد. در این میان یکی از مشکلات و چالش‌هایی که پیش روی وزیر دفاع بعدی آمریکا وجود دارد تخصیص بودجه و مصوبه کنگره است که بر‌اساس آن باید طی 10 سال 500 میلیارد دلار از بودجه پنتاگون کاهش پیدا کند. تنظیم چنین صرفه‌جویی از سوی وزیر دفاع بسیار وقت‌گیر خواهد بود و او مجبور است در برخی از طرح‌ها چه مسائل پرسنلی وزارت دفاع و چه سرمایه‌گذاری‌ها و خرید‌های تسلیحاتی و اداره پایگاه‌ها صرفه‌جویی کند. بنابراین نوع رفتار و عملکردی که از سوی ژنرال متیس در دوران ریاست فرماندهی ارتش آمریکا دیده شده ضرورتا همان چیزی نیست که در صورت انتخاب او به‌عنوان وزیر دفاع نیز پیگیری شود.
یکی از مهمترین مسائل برای دولت جدید آمریکا بحث خاورمیانه و به ویژه داعش خواهد بود. به نظر شما در این رابطه ژنرال متیس چه سازوکارهایی را در پیش خواهد گرفت؟
در خصوص مسائل منطقه‌ای به نظر می‌رسد که سیاست و رویکرد متیس با نظرات دونالد‌ ترامپ خیلی همسو و نزدیک است و این طور که از صحبت‌های رئیس‌جمهور منتخب آمریکا می‌توان نتیجه گرفت، اولویت اصلی واشنگتن در دولت بعدی، مبارزه با داعش خواهد بود. بنابراین تجربیاتی که متیس در این بخش از جهان دارد می‌تواند کمک‌کننده این موضوع باشد و در تیم امنیتی دولت بعدی آمریکا شخصی به‌عنوان وزیر دفاع حضور خواهد داشت که رویکرد بسیار قاطعی نسبت به برخورد با داعش دارد.
همچنان که شما نیز اشاره کردید یکی از مسائل مهم در حوزه خاورمیانه برای وزارت دفاع آمریکا بحث ایران خواهد بود. در مورد ایران چه سیاستی از سوی پنتاگون قابل پیش‌بینی است؟
در مورد بحث جمهوری اسلامی ایران باید توجه داشت جیمز متیس یکی از شخصیت‌های بسیار تند اطراف دونالد‌ ترامپ است. از دید متیس اصلی‌ترین تهدید در منطقه غرب آسیا، ‌ایران است و او حتی مدعی است که ایران از حضور داعش سوءاستفاده می‌کند و داعش، پوششی است برای گسترش نفوذ ایران.
در مورد برنامه هسته‌ای ایران نیز، متیس در زمره منتقدان توافق هسته‌ای ایران قرار می‌گیرد اما این بدان معنا نیست که ضرورتا بخواهد با توافق هسته‌ای یا برنامه‌های هسته‌ای ایران مخالفت کند. قابل پیش‌بینی است که در دوران مسئولیت متیس به‌عنوان وزیر دفاع ایالات‌متحده آمریکا همسو با دیگر مقام‌های تیم امنیتی مانند مشاور امنیت ملی ‌یا احتمالا وزیر خارجه، فشارهای غیر‌هسته‌ای بر ایران افزایش پیدا کند و موضوعاتی مانند برنامه‌های موشکی ایران در صدر توجه آنها قرار گیرد و آمریکا بر سر آن جنجال‌سازی کند تا فشارها را بر ایران افزایش دهند.
آیا ممکن است در دولت جدید واشنگتن شاهد تغییر سیاست‌ها نسبت به رژیم اسرائیل باشیم؟
با وجودی که دررابطه ‌همسویی‌های دائمی ‌و همیشگی میان مقامات ارشد و سیاستمداران بلندپایه آمریکا با اسرائیل وجود دارد، اما در مورد مساله تعامل میان اسرائیل و فلسطین، متیس تاکید دارد که اسرائیل باید نظریه دو دولت را بپذیرد و بنابراین اگر بخواهد این کار را انجام دهد باید برنامه‌های شهرک‌سازی‌هایش را کنار بگذارد. البته تشکیلات سیاسی و هیات حاکمه ایالات‌متحده آمریکا همواره همسو و همراستا با اسرائیل بوده‌ و بعید به نظر می‌رسد چنین مواضعی که پیش از داشتن سمت رسمی از سوی متیس بیان شده در صورت انتصابش به‌عنوان وزیر دفاع باز هم دنبال شود.
در نهایت به نظر می‌رسد که یکی از مسائل مهم در حوزه خارجی برای ایالات‌متحده آمریکا بحث روسیه و چین است. در این رابطه دولت واشنگتن با وزارت دفاعی متیس چه دستورکاری را دنبال خواهد کرد؟
در مورد مسائل روسیه و چین من به اظهارنظرات مشخص و متفاوتی از سوی جیمز متیس برنخوردم. متیس در زمان فعالیتش به‌عنوان فرمانده در منطقه غرب آسیا و آسیای مرکزی حضور داشته بنابراین با دغدغه‌های آن منطقه آشناست. در این منطقه از یک سو ایالات‌متحده آمریکا تلاش کرده مانع از حضور چین در آسیای مرکزی شود و از سوی دیگر با نفوذ و سلطه سنتی روس‌ها مقابله کند. در مورد این دو کشور شاید بتوان گفت استراتژی‌ای که شخص رئیس‌جمهور بعدی آمریکا با کمک تیم امنیتی‌اش از جمله وزیر دفاع به مورد اجرا بگذارد قابل توجه است نه مواضع فردی شخصی چون متیس. البته یک نکته در این خصوص قابل ذکر‌است مبنی بر اینکه جیمز متیس در دوران خدمتش منتقد ادامه اتکای ایالات‌متحده آمریکا به موشک‌های بالستیک اتمی ‌یعنی موشک‌های زمین‌پایه بوده است. گزینه‌ ترامپ برای پنتاگون، معتقد است که این بخش از تسلیحات قدیمی‌شده و آمریکا باید بیشتر بر موشک‌هایی که از زیر دریایی‌ها پرتاب می‌شوند یا موشک‌هایی که روی بمب‌‌افکن‌های استراتژیک مستقر می‌شوند، تاکید داشته باشد. این نگاه متیس شاید بتواند برای مناسبات اتمی ‌میان ایالات‌متحده آمریکا و روسیه کمکی باشد.