بانک مرکزی اروپا به منظور مهار مشکلات اقتصادی مزمن منطقه یورو و حفظ یکپارچگی آن عملا دامنه اختیاراتش را گسترش می دهد.

بانک مرکزی اروپا به منظور مهار مشکلات اقتصادی مزمن منطقه یورو و حفظ یکپارچگی آن عملا دامنه اختیاراتش را گسترش می دهد.

روزنامه نیویورک تایمز امروز در گزارشی از سینترا در پرتغال نوشت: همین چند سال قبل بانک مرکزی اروپا در مقایسه با بانک مرکزی آمریکا نسبتا ضعیف به نظر می رسید. اما این بانک در تلاش برای حفظ یکپارچگی منطقه یورو هر چه بیشتر مانند بانک مرکزی آمریکا عمل می کند و این مسئله با گردهمایی رؤسای بانکهای مرکزی مهم و اقتصاددانان در اینجا به منظور بحث درباره مسائلی فراسوی اختیارات این بانک در مهار تورم بیش از پیش برجسته شد.
عنوان نشست دو روزه «تورم و بیکاری در اروپا» خود گویایی این مسئله است. نرخ بیکاری یازده و سه دهم درصدی در منطقه یورو نگرانی اعضاء هیئت مدیره بانک مرکزی اروپا را درباره ادامه نرخ بالای بیکاری تشدید کرده است.
منشور بانک مرکزی اروپا آنرا از بررسی مسئله بیکاری و عوامل دیگر به هنگام تعیین نرخ بهره منع نمی کند اما این بانک- بر خلاف بانک مرکزی آمریکا که اختیارات وسیعی برای مقابله با تورم، مهار بیکاری و تضمین هزینه های متعادل استقراض دارد- ملزم است مسئله ثبات قیمت را در صدر اولویتها قرار دهد و فقط زمانی به مسائل دیگر بپردازد که مانعی در برابر دستورالعمل اصلی آن نباشد.
ماریو دراگی رئیس بانک مرکزی اروپا با طفره رفتن از این محدودیت گفت، این بانک بدون بررسی بیکاری و مسائل دیگری مانند وضعیت نظام بانکی نمی تواند تضمین کننده ثبات قیمت ها باشد.
کاترین مان اقتصاددان ارشد سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و دیگر اقتصاددانان حاضر در کنفرانس گفتند،‌ با توجه به اینکه اقتصادهای منطقه یورو سرعت کافی در انطباق با بحرانی که سال دو هزار و هشت آغاز شد، نداشته اند، بانک مرکزی اروپا باید عهده دار مسئولیتهای وسیع تری شود.
توسعه عملی اختیارات بانک مرکزی اروپا بدون هیچ قانون یا تایید رسمی رهبران منتخب رخ داده است. برخی کارشناسان اقتصادی در سینترا درباره خطر مواجه شدن بانک مرکزی اروپا با واکنش جدی در میان نارضایتی عمومی وسیع از اتحادیه اروپا هشدار دادند. همچنین از پیشنهاد دراگی برای تشدید فشار بر رهبران سیاسی اروپا جهت اصلاح کلی اقتصادهایشان انتقاد شد.
دراگی با خودداری از اذعان به توسعه اختیارات بانک مرکزی اروپا، تحول اساسی در این بانک را تایید کرد. وی گفت: مسئولیت بانک که ثبات قیمتها در ناحیه اروپا است، تغییر نکرده است اما ابزارها باید تغییر کند.
همه بانکهای مرکزی عمده راهبردهای مرتبط با سیاست پولی شان را پس از بحران مالی توسعه دادند. در ماه مارس، بانک مرکزی اروپا با الگو برداری از بانک مرکزی آمریکا مبادرت به خرید اوراق بهادار دولتی به ارزش دهها میلیارد یورو کرد که یک شیوه چاپ پول با هدف افزایش تورم و نزدیکتر کردن آن به هدف اعلام شده تقریبا دو درصدی و تحریک اقتصاد منطقه یورو است.
مایکل بوردا استاد مدرسه عالی تجارت و اقتصاد در دانشگاه هومبولت برلین گفت: خرید اوراق بهادار ممکن است به یک مشخصه دائمی سیاست پولی منطقه یورو تبدیل شود، همان سیاستی که بانک مرکزی آمریکا اتخاذ کرده است. قبلا وام دهی به بانکها تنها روش بانک مرکزی اروپا برای مدیریت نرخ های بهره بود و نرخ پیشنهادی آن به بانکها ملاک اصلی بود. اما زمانی که بانکها تمایلی به استقراض نداشته باشند، مانند وضعیت سالهای اخیر در منطقه یورو، بانک مرکزی در تاثیرگذاری بر نرخ های بهره بازار با مشکلاتی مواجه بوده است.
اقدامات بانک مرکزی اروپا به یک عامل حیاتی در حفظ یکپارچگی منطقه یورو تبدیل شده است، به ویژه زمانی که رهبران سیاسی نمی توانند در خصوص اقدامات مشترک به توافق برسند.
با این حال درخواست دراگی برای اتخاذ اقدامات سخت گیرانه تر به منظور تضمین اقدامات بیشتری توسط رهبران سیاسی برای بهبود عملکرد اقتصادهایشان انتقادهایی را در کنفرانس در پی داشت. مقامات ارشد بانک مرکزی آمریکا با محدودیتهای بیشتری در توصیه دهی به رهبران سیاسی آمریکا مواجه اند. استنلی فیشر معاون بانک مرکزی آمریکا در آن کنفرانس گفت، اگر رؤسای بانکهای مرکزی به رهبران منتخب بگویند که چه باید بکنند، مقامات رسمی منتخب نیز جسارت پیدا خواهند کرد در سیاست پولی مداخله کنند.
اما بر خلاف آمریکا، منطقه یورو فاقد یک دولت مرکزی قوی و برنامه های چندانی برای انتقال خودکار پول به کشورهایی مانند یونان است که گرفتار نابسامانی اقتصادی اند. مثلا، هیچ بیمه بیکاری سراسری در اروپا وجود ندارد. کمیسیون اروپا اختیارات محدودی برای مجبور ساختن دولتهای ملی به تغییراتی دارد که از نظر اقتصاددانان ضروری است اما رای دهندگان و گروههای ذی نفع قوی با آن مخالفند.
دراگی گفت، بانک مرکزی اروپا به این علت در انجام مسئولیت خود با مشکل مواجه است که دولتهای منطقه یورو اقدام کافی برای تقویت رشد اقتصادی به عمل نیاورده اند و او وظیفه خود می داند که در این خصوص تذکر دهد.