آقای ابوالفتح، بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند که پس از اظهارات جنجالی دونالد ‌ترامپ نامزد جمهوریخواه آمریکا مبنی‌بر ایجاد ممنوعیت برای ورود مسلمانان به آمریکا، میزان آرای وی در میان مردم آمریکا کاهش یابد، اما نتایج به دست آمده از نظر‌سنجی‌های اخیر، بر‌خلاف انتظارات نشان داده است که محبوبیت وی همچنان باقی است، ارزیابی شما در این باره چیست؟
اینکه دونالد ‌ترامپ میان دیگر نامزدهای حزب جمهوریخواه بالاترین آمار را دارد و اقبالش حتی پس از حملات لفظی وی علیه مسلمانان کاهش نیافته است، دلایل مختلفی دارد. باید این مساله را در نظر بگیریم که تمام دغدغه مردم آمریکا به‌خصوص جمهوریخواهان بحث مسلمانان نیست و اگر نامزدی علیه مسلمانان حرف بزند الزاما این مساله منجر به کاهش آرای وی نمی‌شود. دونالد ‌ترامپ تلاش کرده است که فردی متفاوت از دولتمردان در واشنگتن باشد. آمارها، نظرسنجی‌ها و تحقیقات انجام شده در آمریکا نشان می‌دهد که میزان نارضایتی مردم آمریکا نسبت به دولتمردان چه به شخص باراک اوباما به‌عنوان رئیس‌جمهور این کشور و چه به نهادهای قانونی این کشور در واشنگتن مانند کنگره به‌شدت افزایش یافته است. در چنین فضای ناخرسندی حاکم بر این کشور، هر نامزدی که بتواند خود را متفاوت از دولتمردان آمریکایی نشان دهد، از حمایت عمومی البته ‌ میان قشر محافظه‌کار نه ضرورتا تمام جامعه آمریکا برخوردار می‌شود.
نکته بعدی این است که ‌ترامپ یک فرد رسانه‌ای است. یک برنامه بسیار پربیننده به نام «کارفرما» دارد و بنیانگذار و حامی ‌دو برنامه سرگرم‌کننده بسیار پرطرفدار است، بنابراین یک چهره بسیار شناخته‌شده‌ای محسوب می‌شود. هم‌چنین وی در هیچ یک از نهادهای اجرایی و تصمیم‌گیری یعنی در دولت‌های ایالتی و فدرال نقشی نداشته و در کنگره نیز حضور ندارد. بر همین اساس وی با تکیه بر پشتوانه مالی که دارد، می‌تواند رسانه‌ها را به سمت خود جذب کند و تاکنون با اظهارات بسیار جنجالی ‌توانسته است خود را در صدر نامزدهای جمهوریخواه قرار دهد. در کل باید گفت باتوجه به محکومیت و انتقاد گسترده مقامات آمریکایی و حتی جهان علیه اظهارات ‌ترامپ درباره مسلمانان، اینکه تصور کنیم‌ محبوبیت وی در میان جامعه آمریکا کاهش می‌یابد، این‌ تصور خلاف واقعیت خواهد بود.
با‌توجه به اینکه بحران پناهجویان و مسائل مربوط به آن یکی از مسائل جدی پیش‌روی کشورهای جهان و حتی آمریکا است و نامزدهای انتخاباتی این کشور نیز در کمپین‌های انتخاباتی خود موافقت و یا مخالفت خود را با این مساله اعلام کرده‌اند، به عقیده شما بحران پناهجویان چه تاثیری بر روند رای دهی مردم آمریکا به نامزدهای انتخاباتی خواهد داشت؟
در بحث پناهجویان، اگر چه آمریکا به دلیل دور بودن از جنگ و خونریزی‌های خاورمیانه کمرنگ ظاهر شده است و تعداد کمی از پناهجویان سوری و عراقی توانسته‌اند خود را به آمریکا برسانند اما نباید فراموش کنیم که آمریکا یکی از بزرگترین کشورهای جذب‌کننده مهاجران چه به صورت قانونی و چه به صورت غیر قانونی در سراسر جهان است. در همین راستا گفته می‌شود که مرز آمریکا با مکزیک پرطرفدارترین مرز برای مهاجران غیرقانونی در سراسر دنیا‌ست و نزدیک به ١٢ میلیون مهاجر غیر‌قانونی در آمریکا حضور دارند. این رقم بسیار بیشتر از ‌مهاجران غیر‌قانونی ارقام موجود در اروپا است. بنابراین شاید تحولات خاورمیانه و جنگ داخلی در سوریه تاثیر‌گذار بر اظهارات دونالد ‌ترامپ بوده‌ و جناحی از محافظه‌کاران در آمریکا به‌شدت بیگانه‌ستیز هستند و مخالفت خود را با حضور مهاجران مختلف چه قانونی و غیرقانونی حتی سیاهپوستان اعلام کرده‌اند. اکنون باتوجه به حملات تروریستی انجام شده در جهان توسط گروه‌های تروریستی و تندرو به اصطلاح اسلام‌گرا، این جهت گیری خودی و غیرخودی بر مسلمانان متمرکز شده است. این افراد معتقدند که برای حفظ هویت آمریکایی باید مرزها بسته شود و آمریکا بدین شکل می‌تواند در قرن بیست‌و‌یکم خود را سرپا نگه دارد.
اگر بخواهیم این مساله را از منظر رای‌دهندگان آمریکایی مورد بررسی قرار دهیم، قطعا این گونه اظهارات مهاجرستیزی مورد توجه قشر کثیری از مردم آمریکا بوده است، زیرا برخی از اقشار جامعه آمریکا معتقدند که حضور مهاجران باعث از دست رفتن فرصت‌های شغلی و تحصیلی می‌شود و میزان جرم و جنایت را در کشور افزایش می‌دهد. این اقشار جامعه آمریکا از اظهارات نامزدهای انتخاباتی مانند دونالد ‌ترامپ استقبال می‌کنند و باعث می‌شوند میزان محبوبیت ‌ترامپ به بالای ٣٠ درصد دست یابد اما این نکته را نیز نباید فراموش کنیم که این قشر تمام جامعه آمریکا را تشکیل نمی‌دهد. آمریکا یک کشور چند‌نژادی است و اکثر شهروندان این کشور مهاجر بوده‌اند. بستگان و اجداد آنها‌ لاتین‌تبار، اروپایی، ایرانی، آسیایی و غیره هستند. به همین دلیل ‌هنگام بیان اظهارات مهاجرستیزجویانه از سوی یک نامزد انتخاباتی، این افراد این اظهارات را علیه خود تلقی می‌کنند. این گروه به‌طور حتم در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در نوامبر سال آینده به جریان‌های متعصب‌نژادی رای نخواهند داد. بر همین اساس این ‌تردید وجود دارد که دونالد ‌ترامپ تا پایان مبارزات دورن حزبی بتواند همین درصد از آرا را حفظ کند یا نه و در صورت تبدیل شدن به نامزد نهایی حزب جمهوریخواه در انتخابات ریاست‌جمهوری خواهد توانست نامزد حزب دموکرات را شکست دهد یا نه.
با‌توجه به شاخص‌ها و مباحث موجود در فرهنگ لیبرالیسم خاص آمریکایی مانند مسائل اجتماعی، بعید به نظر می‌رسد که افراد به‌شدت محافظه‌کار مانند دونالد ‌ترامپ ‌یا تد کروز بتوانند در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا پیروز شوند، مگر اینکه یک حادثه تروریستی بزرگ مانند حادثه ١١ سپتامبر اتفاق افتد که فضا را امنیتی کند، همانند دورانی که پس از این حادثه جمهوریخواهان به‌راحتی توانستند در انتخابات پیروز شوند. یا بحران بزرگ اقتصادی رخ دهد که مسبب آن دولت دموکرات باراک رئیس‌جمهور فعلی این کشور باشد.
بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که مسائل اجتماعی و رفاهی بر رای جامعه آمریکا بسیار تاثیر‌گذارتر از مسائل موجود در حوزه سیاست خارجی است، نظر شما در این باره چیست؟
قطعا چنین است، این مساله تنها مختص ایالات‌متحده آمریکا نیست. در اکثر کشورهای جهان مسائل مرتبط با سیاست داخلی مانند مسائل اقتصادی و اجتماعی اثرگذاری بیشتری بر نتایج انتخابات دارد. مسائل سیاست‌خارجی در مواقعی می‌تواند تعیین‌کننده باشد که این موضوعات بین‌المللی بر زندگی مردم تاثیرگذار باشد. به‌طور نمونه تا زمانی که مساله هسته‌ای ایران چه مثبت، چه منفی تاثیری بر زندگی مردم نداشت، موضوع هسته‌ای در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران یک مساله تاثیرگذار و تعیین‌کننده‌ای نبود اما پس از اثرگذاری مثبت یا منفی بر زندگی روزمره مردم این مساله به‌عنوان نقطه تعیین‌کننده‌ای مطرح شد، همین روند در آمریکا نیز وجود دارد. بر‌اساس سیر کنونی تحولات، به نظر می‌رسد ‌در انتخابات سال٢٠١٦ سیاست خارجی چندان تاثیرگذار نباشد. اما اگر یک حادثه تروریستی در گوشه‌ای از جهان یا در آمریکا اتفاق افتد و مردم این کشور به این نتیجه برسند که این حادثه ممکن است در شهرهای مختلف آمریکا تکرار شود، در این صورت اثرگذاری سیاست خارجی پررنگ‌تر خواهد شد.