او می‌گوید: «ریاست مجلس مقدمه ریاست‌جمهوری است برای آقای عارف. اگر رئیس مجلس نشود جایگاه سیاسی‌اش خیلی تضعیف می‌شود.

دهمین دوره مجلس شورای اسلامی هفتم خرداد ماه امسال آغاز به کار می‌کند و از هم‌اکنون جناح‌های سیاسی مشغول برنامه‌ریزی برای دور دوم انتخابات مجلس هستند تا جناح اکثریت لقب بگیرند. ارزیابی شما از آرایش سیاسی مجلس آینده چیست و در واقع مجلس آینده را چند‌قطبی می‌بینید؟
انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی هفتم اسفند 94 برگزار شد و تکلیف 69 کرسی در مرحله دوم مشخص می‌شود، مطابق ارزیابی‌هایی که از 221 کرسی تعیین تکلیف شده نشان می‌دهد که هر کدام از جناح‌های سیاسی کشور توانستند سهم‌قابل توجهی از کرسی‌ها را به خود اختصاص دهند. 97 کرسی نصیب اصلاح‌طلبان، 103 کرسی نصیب اصولگرایان، 16 کرسی نصیب مستقل‌ها و 5 کرسی نصیب اقلیت‌های مذهبی شده است، بنابراین پیش‌بینی می‌شود که همین اتفاق هم در مرحله دوم رخ می‌دهد. البته در مرحله دوم ما تعداد محدودی از کرسی‌های مشخص اصلاح‌طلبی داریم و یک تعداد گسترده‌تری کرسی اصولگرایی خواهیم داشت ولی حداقل 40 کرسی مرحله دوم بین اصولگرایان و اصلاح‌طلبان رقابتی است بنابراین هر دو جریان تلاش می‌کنند‌ سهم بیشتری از کرسی‌های مرحله دوم را نصیب خود کنند. ارزیابی ما این است که اصولگرایان اکثریت مجلس خواهند بود یعنی بیش از اصلاح‌طلبان کرسی به دست می‌آورند ولی مستقل‌ها هستند که می‌توانند این اکثریت را تقویت یا تضعیف کنند. در واقع مدل جدیدی از ترکیب مجلس را خواهیم داشت. این مجلس نه با مدل مجلس نهم قابل مدیریت است و نه با مدل مجلس هشتم و هفتم. در مجالس هفتم، هشتم و نهم یک اکثریت قاطع اصولگرایی بود و به راحتی تعیین تکلیف می‌شد اما در این مجلس هم تعداد اصلاح‌طلبان و هم تعداد اصولگرایان قابل توجه است، در عین حال هر دو گرایش سیاسی هم طیف‌بندی دارند بنابراین حتما یک مدل جدیدی برای قطب‌بندی‌ها و تشکیل فراکسیون‌ها در مجلس پیش‌بینی می‌شود.
نهایتا فکر می‌کنید تعداد مستقلان در مجلس آینده چند نماینده باشد؟
فکر می‌کنم در حدود 20 نماینده مجلس باتوجه به انتخابات مرحله دوم جز‌و طیف مستقلان مجلس باشند.
در این صورت تکلیف طیف آقای لاریجانی مثل آقایان بهروز نعمتی، کاظم جلالی و علی مطهری چیست؟ آنها را جز‌و اصلاح‌طلبان حساب کردید یا جز‌و اصولگرایان؟
ما کسانی را که خودشان تعیین موضع کردند و در لیست اصلاح‌طلبان قرار گرفتند ‌دیگر جز‌و اصولگرایان حساب نمی‌آوریم.
یعنی علی مطهری، بهروز نعمتی و کاظم جلالی جز‌و اصلاح‌طلبان حساب می‌شوند؟
در قطب بندی جریان سیاسی جز‌و آن طرف به حساب می‌آیند ولو اینکه دیدگاه‌هایی نزدیک به اصولگرایان داشته باشند، اما خودشان این فهرست و قطب‌بندی را انتخاب کردند. نمی‌شود که آقای مطهری با لیست ائتلاف امید رای بیاورد اما داخل فراکسیون اصولگرایان قرار بگیرد، در واقع خودش داخل فراکسیون اصولگرایان نمی‌آید.
الان شما از طیف نمایندگان مستقل نام بردید در حالی که اصلاح‌طلبان چنین تقسیم بندی را قبول ندارند و نمایندگان مستقل را جزو عده و عُده خودشان به حساب می‌آورند. نظر شما چیست؟
خیر، این‌طور نیست. بستگی به گرایشات خود نامزدهای مستقل دارد. من دو دوره هشتم و نهم در هر دو دوره نامزد مستقل بودم اما گرایش من اصولگرایی بود در حالی که کاندیدای اصولگرایان نبودم و جبهه متحد اصولگرایی مقابل من کاندیدا داشت اما من خودم اصولگرا بودم و در فرآیند معادلات مجلس هم در جمع اصولگرایان قرار داشتم بنابراین نمی‌شود گفت مستقل‌ها همه اصولگرا یا اصلاح‌طلب هستند. باید به گرایش‌های خود فرد توجه و سپس قضاوت کرد. نمونه‌های دیگری را هم می‌توانم مثال بزنم. آقای گروسی نامزد مستقل حوزه انتخابیه شهریار، ملارد ‌محسوب می‌شود که در مرحله دوم انتخابات وضعیتش مشخص می‌شود اما او گرایش اصولگرایی دارد ولو اینکه به‌عنوان نامزد مستقل یا معتدل وارد این رقابت سیاسی شده باشد.
تعداد اعضای فراکسیون اصولگرایان مجلس دهم را چند نماینده تخمین می‌زنید؟
همان‌طور که اشاره کردم، فاصله بین اصلاح‌طلبان و اصولگرایان خیلی زیاد نیست که یک اکثریت قاطع در مجلس قابل پیش‌بینی باشد. معتقدم در نهایت اصولگرایان جریان اکثریت در دهمین دوره مجلس شورای اسلامی خواهند بود ولی این اکثریت شکننده است، بنابراین تعاملات بین فراکسیون‌ها و نمایندگان خیلی تعیین‌کننده خواهد بود.
یکی از اعضای کمیته هفت نفره اصولگرایان برای ساماندهی این فراکسیون در مجلس آینده می‌گفت «با توجه به جلسه‌ای که آیت‌الله موحدی کرمانی داشت و از منتخبان اصولگرا دعوت کرد و حتی نامزدهای اصولگرای دور دوم هم به آن نشست آمدند، به نظر می‌رسد فراکسیون در مجلس آینده نزدیک 140 عضو خواهد داشت». نظر شما چیست؟
من هم همین طور پیش‌بینی می‌کنم و معتقدم اعضای فراکسیون اصولگرایان مجلس دهم بین 140 تا 160 نفر فراز و فرود خواهد داشت.
فکر می‌کنید فراکسیون رهروان ولایت در مجلس آینده تشکیل شود؟
همان‌طور که در اول بحث مطرح کردم اصلا مدل مجلس نهم در مجلس دهم قابل اعمال نیست. وقتی که هر دو جریان یک مجموعه شکننده‌ای دارند دیگر نمی‌توانند مسیر سومی‌را قطعا طی کنند، چون وضعیت شکننده بودن‌شان خیلی شدیدتر می‌شود بنابراین به‌طور طبیعی فکر می‌کنم دو فراکسیون در مجلس شکل بگیرد. یک فراکسیون اکثریت اصولگرایان که شامل همه جریانات اصولگرایی خواهد شد و همه نیروهای اصولگرا را تحت پوشش قرار می‌دهد و یک جریان هم جریان اصلاح‌طلبی که آنها هم همه طیف‌های خود را تحت پوشش قرار می‌دهند چون آنها هم اختلافات داخلی زیادی دارند. بالاخره اصلاح‌طلبان مجلس دهم ترکیبی از معتدلین، ائتلاف امید، اصلاح‌طلبان تند و اصلاح‌طلبان کند هستند.
ما با آقای بهروز نعمتی مصاحبه کردیم گفت «آرایش سیاسی مجلس آینده سه‌قطبی می‌شود و حتما فراکسیونی به اسم اعتدال متشکل از حامیان دولت و اصولگرایان معتدل با محوریت آقای لاریجانی تشکیل می‌شود که قطب سوم خواهد بود»، نظر شما چیست؟ به نظر شما اگر این ایده بخواهد دنبال شود چقدر موفق می‌شود که به منصه ظهور برسد؟
اصلا این را قابل موفقیت نمی‌دانم.
دوره گذشته خیلی طیف آقای حدادعادل تلاش کردند که فراکسیون اصولگرایان منشعب نشود و همه نمایندگان اصولگرا زیر چتر یک فراکسیون قرار بگیرند اما شما، آقای کاظم جلالی و شجاعی کیاسری حلقه‌ای شدید که شکل‌گیری فراکسیون رهروان ولایت را در مجلس نهم کلید زدید، آیا در این دوره چنین قابلیتی وجود ندارد که حلقه‌ای دیگر اقدام به رایزنی با نمایندگان دوره اولی کنند و فراکسیونی با 50 - 60 عضو را تشکیل بدهند؟
خیر، در مجلس نهم 280 نماینده اصولگرا بود. 10 نماینده اصلاح‌طلب و معتدل که نمی‌توانستند فراکسیون جداگانه داشته باشند بنابراین اکثریت قاطع با اصولگرایان بود اما اصولگرایان دو نوع سلیقه داشتند یک سلیقه فراکسیون رهروان ولایت را شکل داد و سلیقه دیگر در فراکسیون اصولگرایان جمع شدند اما در مجلس دهم شرایط فرق می‌کند.
یک تحلیلی وجود دارد می‌گوید وقتی دو سلیقه سیاسی اصولگرایان در مجلس نهم هنگام وزن‌کشی‌ها همواره مقابل هم بودند و هر بار هم که سر موضوعی توافق کردند در نهایت به اختلاف خوردند چطور می‌توانند در مجلس دهم کنار هم بنشینند، به نظر شما آیا ممکن است این دو سلیقه سیاسی اصولگرا اختلافات مجلس نهم را فراموش کنند و کنار هم در یک مجموعه قرار بگیرند؟
من فکر می‌کنم این اتفاق می‌افتد. وقتی گفتم دو فراکسیون سیاسی در مجلس دهم بیشتر شکل نمی‌گیرد معنایش این است که همه گرایش‌های اصولگرا‌ باید از اختلاف سلایق عبور کنند تا بتوانند فراکسیون اکثریت داشته باشند چون اکثریت داشتن در مجلس مهم است. کما اینکه اصلاح‌طلبان هم این کار را خواهند کرد. بین خودشان اختلافات خیلی شدیدی دارند و حتی برخی‌شان حاضر نیستند کنار هم بنشینند ولی در مجلس مجبورند کنار هم بنشینند چون بالاخره باید فراکسیون تشکیل دهند و تشکیلاتی عمل کنند والا اقلیت در مجلس بودن که حاصلی ندارد.
هدف چیست؟ آیا اصولگرایان فقط به خاطر انتخابات هیأت رئیسه مجلس باید اختلافات داخلی گذشته را فراموش کنند یا برای سایر مسائل نیز این اهمیت و ضرورت وجود دارد؟
تصمیم‌گیری در مجلس با اکثریت امکان‌پذیر است. به عبارت بهتر برای تصمیم‌گیری درباره لوایح و طرح‌ها، انتخابات هیات‌رئیسه مجلس و کمیسیون‌ها نظر اکثریت تعیین‌کننده است، بنابراین اصولگرایان برای آنکه مدیریت مجلس آینده را داشته باشند باید کنار یکدیگر بنشینند.
الان تکلیف آقای لاریجانی چه می‌شود؛ داخل کدامک از دو فراکسیون قرار می‌گیرد؟ خود او هنگام نام‌نویسی در انتخابات گفته بود مستقل آمده است. حالا به کدام طرف متمایل می‌شود یا آنکه موضع فراجناحی خود را حفظ می‌کند؟
خود آقای لاریجانی باید روشن کند. ما که نمی‌توانیم برای ایشان تعیین‌تکلیف کنیم.
اگر آقای لاریجانی عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس شود، آیا رئیس این فراکسیون خواهد شد؟
الان درباره شخصیت‌ها صحبت نمی‌کنیم. اول باید فراکسیون تشکیل شود و بعد اعضای فراکسیون بنشینند و رئیس و اعضای هیات‌رئیسه را تعیین کنند.
الان در این وضعیتی که ‌شما می‌گویید فراکسیون اصولگرایان 140 تا 160 نفرند اگر آقای لاریجانی همچنان بخواهد فراجناحی عمل کند، گزینه اختصاصی معرفی می‌کنید یا از آقای لاریجانی حمایت خواهید کرد؟
الان درباره اشخاص اصلا صحبت نمی‌کنیم چون با این ایده موافق نیستیم که باید از رئیس به فراکسیون برسید، بلکه برعکس معتقدیم از فراکسیون باید به رئیس رسید.
یعنی ممکن است بین عارف و لاریجانی یک گزینه دیگری برای ریاست مجلس مطرح شود؟
فراکسیون باید نظر خودش را درباره گزینه ریاست مجلس اعلام کند.
یعنی ممکن است غیر از آقای لاریجانی و عارف گزینه دیگری برای ریاست مجلس مطرح شود؟
عرض کردم فراکسیون باید تصمیم بگیرد.
یعنی معطوف به نظر فراکسیون است؟
بله، همین طور است.
اگر اکثریت اعضای فراکسیون اصولگرایان به معرفی گزینه‌ای غیر از آقای لاریجانی و آقای عارف برای ریاست مجلس رای دهد این فراکسیون نامزد اختصاصی خواهد داد؟
فراکسیون هر تصمیمی ‌بگیرد از نظر ما درست تلقی می‌شود، چون قرار است‌ کار فراکسیونی کنیم.
یک نگاهی وجود دارد که طیف پایداری‌ها دنبال می‌کنند و می‌گویند نباید خود را موظف به انتخاب بین لاریجانی و عارف بدانیم. نظر شما چیست؟
من به این مساله نمی‌پردازم. ما بازی عارف-لاریجانی نداریم. باید فراکسیون تشکیل شود و انتخاب کند که روش ورودش به انتخابات هیات‌رئیسه چه طور است، هر تصمیمی ‌اتخاذ شود همان گونه عمل خواهد شد. دوره هشتم فراکسیون تشکیل شد در یک گردهمایی آقای لاریجانی و آقای حداد صحبت، کردند جمع تصمیم گرفت. در واقع فراکسیون، رئیس انتخاب کرد.
آقای ذوالنور فکر می‌کنید چه نقشی داشته باشد، آیا می‌تواند به‌عنوان گزینه سوم ریاست مجلس مطرح شود؟
آقای ذوالنور هم یک عضوی از فراکسیون اصولگرایان است.
یعنی می‌تواند برنامه‌های خود را برای ریاست مجلس طرح کند؟
خیر، من چنین چیزی نگفتم بلکه می‌گویم فراکسیون تصمیم می‌گیرد.
شانس آقای عارف را برای کسب کرسی ریاست مجلس چقدر می‌دانید؟ او خیلی بر در اختیار گرفتن کرسی مجلس تاکید می‌کند؛ آیا شانسی در این رابطه دارد؟
آقای عارف با نیت رئیس مجلس نامزد شد ولی مدعی ریاست‌جمهوری که نمی‌آید روی صندلی پایین مجلس بنشیند. ایشان هم برای ریاست آمده حتما با فراکسیونش تمام تلاشش را برای تحقق این هدف انجام می‌دهد. معتقدم هر فراکسیونی اکثریت داشته باشد گزینه خود را بر کرسی ریاست می‌نشاند.
اگر بخواهیم در مقام مقایسه صحبت کنیم از بین آقایان لاریجانی و عارف شانس کدامیک را قوی‌تر می‌دانید؟
من راجع به بازی لاریجانی-عارف صحبت نمی‌کنم. هر کدام تلاش خود را می‌کنند ولی فراکسیون‌ها تعیین‌کننده هستند.
رقابت برای ریاست مجلس به صحن کشیده می‌شود؟
ممکن است، چون بالاخره فراکسیون‌ها شکننده هستند.
برخی اصلاح‌طلبان می‌گویند هدف، تحقق اهداف اصلاح‌طلبی است نه آنکه یک اصلاح‌طلب مسئولیت بگیرد. با همین رویکرد در انتخابات سال 92 آقای عارف به نفع آقای روحانی انصراف داد، فکر می‌کنید باتوجه به اینکه نیت آقای عارف رسیدن به کرسی ریاست مجلس است این بار چه تصمیمی بگیرد؟ حسب مصلحت به نفع آقای لاریجانی کنار می‌رود یا آنکه تا آخر در میدان رقابت می‌ماند؟
به هر حال آنها همه تلاش خود را به کار می‌گیرند که ریاست مجلس را در اختیار بگیرند ولی نهایتا نمایندگان باید رای دهند و اینجا وزن فراکسیون‌ها مهم است تا فراکسیونی اکثریت نباشد کاری نمی‌تواند انجام دهد.
در شرایطی که به تعبیر شما دو فراکسیون قدرت شکننده‌ای دارند فرقی هم می‌کند که رئیس از چه گرایش سیاسی باشد؟
بالاخره رئیس، هیات‌رئیسه، روسای‌کمیسیون‌ها تعیین‌کننده، تصمیم‌ساز و تصمیم‌گیرنده هستند، بنابراین صد البته نگاه و گرایش سیاسی آنها در اداره مجلس تاثیر دارد.
آقای قاضی‌زاده، عضو کمیته ساماندهی فراکسیون اصولگرایان مجلس دهم می‌گفت در این نوع مجلس فرقی نمی‌کند آقای لاریجانی رئیس باشد یا عارف، هر کس رئیس شود یک قطب قوی را مقابل خود دارد، پس شما این نظر را رد می‌کنید؟
معتقدم گرایش سیاسی رئیس مجلس در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها به‌طور مستقیم تاثیر دارد.
اگر عارف بخواهد کنار برود معامله‌ای در پشت صحنه انجام می‌دهد؟
بالاخره مجلس محل تعامل و رایزنی و به قول آقای باهنر محل لابی‌گری است.
فکر می‌کنید سر چه موضوع یا خواسته‌ای معامله کند؟ آیا به نایب‌رئیسی مجلس یا ریاست مرکز پژوهش‌های مجلس رضایت می‌دهد؟
من جای آقای عارف نیستم که بدانم چه کار می‌خواهد انجام دهد.
آیا ریاست چرخشی در مجلس قابل طرح است؟
خیر به نظر من این مدل مدیریت مجلس در مجالس هشتم و نهم قابل طرح‌تر بود تا مجلس دهم چون الان دو جریان سیاسی کاملا متفاوت داریم.
اگر آقای عارف رئیس مجلس نشود برای ریاست‌جمهوری نامزد خواهد شد یا خیر؟
به نظرم عارف اگر رئیس مجلس نشود جایگاهش خیلی تضعیف خواهد شد، یعنی دیگر در قالب یک شخصیت طراز اول سیاسی قابل طرح نیست.
چنین نقشی را آقا حدادعادل در مجلس نهم داشت اما به‌عنوان یک شخصیت طراز‌اول سیاسی هم مطرح بود و نامزد ریاست‌جمهوری شد‌.
به نظر من ریاست مجلس مقدمه ریاست‌جمهوری است برای آقای عارف. اگر رئیس مجلس نشود دیگر نباید به ریاست‌جمهوری ورودی داشته باشد.
به نظر شما چقدر برای اصلاح‌طلبان مهم است که آقای عارف رئیس مجلس شود؟
آنها معتقدند قوه مجریه را به دست آوردند و باید اداره قوه مجریه را نیز به دست بیاورند.
خودشان می‌گویند ما در ریاست‌جمهوری نامزد اختصاصی‌‌مان را کنار گذاشتیم تا گفتمان اصلاح‌طلبی پیش برود. به نظر شما در مجلس هم همین رویکرد را دنبال می‌کنند؟
در انتخابات ریاست‌جمهوری بین اصلاح‌طلبان تفاهم صورت گرفت بنابراین این تفاهم بین اصلاح‌طلبان و اصولگرایان نبود. الان در مجلس دو طیف وجود دارد.
یعنی این نگاه را دنبال می‌کنند که به خاطر پاره‌ای مصلحت‌اندیشی‌ها عارف را کنار بگذارند و از لاریجانی حمایت کنند؟
به نظرم بعید ‌است.
به نظر شما نگاه آقای هاشمی چیست؟ برخی می‌گویند او ریاست آقای لاریجانی را بر مجلس تایید نکرده است اما برخی دیگر می‌گویند نگاه او به آقای لاریجانی نزدیک‌تر است. شما چه ارزیابی دارید؟
نمی‌دانم ارزیابی نکردم.
کمیته هفت نفره ساماندهی فراکسیون اصولگرایان در مجلس به کار خود پایان داد؟
خیر تا تشکیل همایش نمایندگان ارزشی، انقلابی و اصولگرا بعد از مرحله دوم انتخابات مجلس به کار خودمان ادامه می‌دهیم. آن همایش که برگزار شد و فراکسیون شکل گرفت شورای مرکزی و هیات‌رئیسه فراکسیون انتخاب می‌شود و عملا کار کمیته به پایان می‌رسد.
این کمیته قرار بود با آقای لاریجانی جلسه داشته باشد، آیا همچنان نظرش بر انجام این دیدار است یا خیر؟
ما با همه شخصیت‌ها و جریانات اصولگرا حتما مشورت می‌کنیم و نشست می‌گذاریم.
‌بار قبل که جلسه کمیته هفته نفره با آقای لاریجانی لغو شد چند دلیل برای آن آوردند. برخی گفتند اصلا هماهنگی برای جلسه وجود نداشته که بخواهد لغو شود شما گفتید که هماهنگی بوده اما برای آقای لاریجانی کار پیش آمد، بالاخره اصل ماجرا چه بود؟
برای نشست با دکتر لاریجانی، ابتدا قبل از عید پیشنهاد از طرف آقای لاریجانی بود که نشست با کمیته داشته باشد. هفته آخر اسفند بود امکان نشست فراهم نشد بعد از عید که جلسات مجلس شروع شد پیشنهاد از طرف ما بود که نشست داشته باشیم.
قرار گذاشته شد و با خود آقای دکتر هماهنگی صورت گرفت منتها واقعا برای او جلسه اضطراری پیش آمد و هیچ قصد و عمدی هم وجود نداشت و از آن به بعد هم امکان برگزاری نشست به وجود نیامد.
قبل از هفتم خرداد جلسه با آقای لاریجانی می‌گذارید؟
نشست ما نشست مفیدی خواهد بود، لازم است همان‌طور که با آیت‌الله موحدی‌کرمانی و دیگر شخصیت‌های اصولگرا نشست می‌گذاریم حتما با آقای دکتر لاریجانی هم نشست خواهیم گذاشت.