درحالی که هنوز کری و ظریف کنار هم قرار نگرفته اند اسرائیل خود را برای فردای توافق آماده می کند

مذاکرات ایران و شش کشور جهان در همچنان در سطح معاونان وزرای خارجه در حال جریان است. هنوز این مذاکرات به مرحله ورود وزرای خارجه نرسیده است، در این شرایط بسیاری از کشورهای جهان و منطقه به دنبال دستیابی به جزئیاتی از توافق احتمالی هستند. برای برخی از این کشورها انجام و یا عدم انجام این توافق نیز مساله ای حیاتی تلقی می شود. رفتارهای رژیم صهیونیستی و عربستان در نزدیکی به یکدیگر بر سر مخالفان با ایران یکی از بارزترین نمونه های این نگرانی هاست. در این وضعیت هیچ کس به درستی نمی تواند تحلیلی قاطع از آنچه قرار است اتفاق بیفتد به دست دهد.

عراقچی از مذاکره کنندگان ارشد ایران در هفته های گذشته چند بار تکرار کرد که امکان دارد این توافق به بعد از 30 ژوئن کشیده شود. برخی منابع نیز از امکان تمدید دوباره توافق سخن به میان آوردند. با این حال رصد اظهارات و موضع گیری های مربوط به مذاکرات و همچنین کشورهای منطقه شاید بتواند تصویر درستی از آنچه احتمال وقوع بیشتر است به دست دهد. به همین منظور در این گزارش به بررسی اتفاقات و اظهارنظرهای چند روز اخیر پرداختیم که از درجه اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

در روزهای اخیر اظهارات جان کری درباره «گذشته برنامه هسته ای ایران» بسیار خبرساز شد. این اظهارات از سوی مقامات اسرائیلی و همچنین برخی کشورهای منطقه و تحلیلگران بین الملل اینطور تعبیر شد که آمریکا دست از بهانه هایی که سالها به آن متوسل شده بود، برداشته است. بهانه هایی که برمبنای آن ایران تحریم شد و گفته می شد برنامه هسته ای ایران دارای ابعاد نظامی است. واکنش ها و انتشار این خبر موجب شد تا سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ناچار شود آن را اصلاح کند و توضیح دهد که آمریکا همچنان بر مواضعش ایستاده است.

صرفنظر از این اتفاق یکی از مهمترین تحولات درباره توافق هسته ای، احتمال تمدید آن بود. عراقچی این احتمال را رد نکرده بود اما امروز جان کربی سخنگوی وزارتخارجه آمریکا گفته: جان کری خود را متعهد می داند که تا سی ام ژوئن به توافق برسد و هیچ تغییری در این موضوع صورت نگرفته است.» وی در اظهاراتی که پایگاه اینترنتی سی .اسپن، آن را منتشر کرده است توضیح داده بود که «تمام تمرکز ما هنوز بر روی سی ام ژوئن است.»

اما در تایید این اتفاق می توان به خبری که دبکا فایل منتشر کرد نیز اشاره کرد. این پایگاه خبری که وابسته به نهادهای امنیتی اسرائیل است معتقد است که آمریکا در مذاکره با ایران کوتاه آمده و می نویسد: »اظهارنظر اخیر وزیر امور خارجه آمریکا نشان می دهد واشنگتن می خواهد در مذاکرات هسته ای خود با ایران کوتاه بیاید.» جان کری روز چهارشنبه گفت: « آمریکا و شرکایش در مذاکرات هسته ای بر موضوع به اصطلاح ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته ای ایران متمرکز نشده اند، زیرا آنها تقریبا تصویر کاملی از فعالیت های گذشته ایران دارند». این پایگاه خبری در ادامه می نویسد: زمانی که کری می گوید مذاکره کننده ها« تقریبا تصویر کاملی از فعالیت های گذشته ایران دارند» به ایران اجازه می دهد از فشارها برای ارائه اطلاعات یا حتی در اختیار قرار دادن تاسیسات مشکوکش(!) برای بازرسان بین المللی شانه خالی کند.

آمادگی اسرائیل برای پس از تواق

در همین شرایط خبرگزاری رویترز در گزارشی از بیت المقدس به قلم لوک بیکر و دان ویلیامز از انجام توافق و آماده سازی اسرائیل برای این موضوع خبر داده و می نویسد :با نزدیک شدن دستیابی به موافقتنامه ای درباره برنامه هسته ای ایران ، اسرائیل در حال بررسی پیامدهای ناشی از آن و بهترین موضع گیری برای طولانی مدت تر است.

مقامات اسرائیلی از تلاش های علنی خود برای تاثیرگذاری بر آنچه که به نظر می رسد مراحل پایانی مذاکرات باشد دست برنداشته اند. با این حال ممکن است اختلاف ها در مذاکرات هسته ای ایران تا پس از ضرب الاجل 30 ژوئن نیز ادامه یابد.

یووال اشتاینیتز Yuval Steinitz وزیر انرژی اسرائیل و نماینده ارشد بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در پیگیری مسائل هسته ای ایران حداکثر تلاش خود را برای محکم شدن جنبه های فنی یک موافقتنامه به کار گرفته است. وی این هفته در مصاحبه با رویترز گفت :« ما بسیار نگرانیم. آنچه ما شاهد هستیم یک فروپاشی مسلم یا نشانه هایی از یک فروپاشی حتی در بندهایی است که خیلی واضح و حل شده به نظر می رسید.» اشتاینیتز همچنین موضع سرسختانه تر آمریکا را در زمینه بازرسی ها خواستار شد.

صحبت های لاوروف و آمانو درباره ایران

از طرف دیگر روز گذشته وزیر خارجه روسیه و یوکیا آمانو مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی درحاشیه مجمع بین المللی اقتصادی سن پترزبورگ دیدار و درباره مسایل مربوط به برنامه هسته ای ایران گفتگو کردند.

به گزارش روسیا گازتا، لاوروف در این دیدار از مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی به خاطر سفر به سن پترزبورگ و شرکت در این مجمع تشکر کرد و گفت انتظار می رود که آمانو در این سفر با ولادیمیر پوتین رییس لاوروف گفت آژانس باید نقشی کلیدی در فعالیت های راستی آزمایی در توافق آتی ایران و شش میانجی بین جمهور روسیه نیز دیدار کند.

وی گفت همانطور که می دانید مذاکرات در حال حاضر وارد مرحله نهایی شده است و انتظار می رود توافق نهایی تا پیش از پایان ژوئن آماده شود با این حال همه طرفها در این مذاکرات، تعویق توافق را رد نمی کنند.

تلاش های روسیه وهمچنین نگرانی های اسرائیل و متحدان منطقه ای اش خصوصا در جریان جنگ یمن نشانه هایی از احتمال وقوع یک توافق را به دست می دهد. این درحالی است که مقامات ایرانی دیگر همچون گذشته درباره این توافق اطلاعات به مردم نمی دهند.