اصولگرایان رایزنی‌ها و گفت‌وگوهای جدی و عمیقی را برای ورود به رقابت اردیبهشت‌ماه آغاز کرده‌اند. اکنون همه تلاش تا با انتخاب یک مصداق حداکثری نتیجه خوبی در انتخابات بگیرند

تحولات انتخاباتی در میان اصولگرایان وارد فاز تازه‌ای شده است. رایزنی‌ها و لابی‌های سیاسی افزایش یافته و حالا این چهره‌های احتمالی انتخابات هستند که سخنرانی‌ها و اظهارنظرهایشان مورد توجه بیشتری قرار گرفته است. این رخدادها البته با ورود به ماه آخر از سال 95 شدت بیشتری خواهد یافت. تحلیلگران و رصدگران مسائل سیاسی از مداقه در این تحولات و تحرکات به پیش‌بینی روزهای پیش رو می‌پردازند.

حمایت اصولگرایان از جبهه مردمی
تازه‌ترین خبر در مورد تحولات انتخاباتی اصولگرایان این است که چهره‌های مطرح این جناح حمایت علنی خود را از جبهه مردمی‌اعلام کرده‌اند. دبیرکل جامعه روحانیت مبارز درجلسه منتخبان ائمه جماعات و روحانیون شهر تهران که در مسجد امام صادق(ع) میدان فلسطین برگزار شد، گفته است: «جبهه مردمی‌نیروهای انقلاب اسلامی مورد حمایت کامل علما و روحانیون برجسته است.» در این جلسه که 130 نفر از منتخبان ائمه جماعات شهر تهران حضور داشتند، انتخاباتی برگزار شد و 25 نفر از آنها به‌عنوان نمایندگان روحانیون و ائمه جماعات مساجد تهران در نخستین جلسه مجمع ملی جبهه مردمی‌ نیروهای انقلاب اسلامی انتخاب شدند. همزمان با این تحولات، محمدرضا باهنر هم گفته است: «تعداد زیادی از اعضای جبهه پیروان خط‌امام و رهبری، میثاق‌نامه جبهه مردمی ‌نیروهای انقلاب را امضا کردند؛ گرچه هنوز این امضاها کامل نشده اما در هر صورت جبهه مردمی ‌نیروهای انقلاب اسلامی مورد تایید است و ما در راستای پیشبرد اهداف انقلابی به آنها کمک می‌کنیم.» باهنر به اینکه کدام یک از اعضای جبهه پیروان میثاق‌نامه «جبهه مردمی ‌نیروهای انقلاب» را امضا نکرده‌اند، اشاره‌ای نکرده اما گفته است که جامعه اسلامی مهندسین نیز از این تشکل تازه ‌تأسیس حمایت می‌کند. جبهه پیروان خط‌امام و رهبری، بزرگ‌‌ترین تشکیلات اصولگرایی است که 18 حزب این جریان را نمایندگی می‌کند.

رفت‌وآمد کاندیداهای احتمالی اصولگرایان به قم
در میان اخبار انتخاباتی مربوط به اصولگرایان، جزئیات جدیدی از رایزنی‌های انتخاباتی چهره‌های اصولگرا در قم در اختیار رسانه‌ها قرار گرفته است. حسن ممدوحی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درباره رایزنی و ملاقات چهره‌های سیاسی اصولگرا با علمای قم گفته است: «کم و بیش چنین دیدارهایی وجود دارد.» وی در پاسخ به این سوال که کدام‌یک از شخصیت‌های اصولگرا در مظان کاندیداتوری برای صحبت با علما به قم آمدند؟ گفته است: «خیلی‌ها آمدند و می‌آیند.» ممدوحی درباره توصیه علمای قم به شخصیت‌های اصولگرایی که در مظان کاندیداتوری برای انتخابات ریاست‌جمهوری هستند، گفت: «4، 5 نفر در مظان هستند، خودشان می‌دانند باید چه کار کنند اما نام نمی‌برم چون الان بنا نیست که ما نام ببریم.» وی در پاسخ به این سوال که آیا شخصیت‌های اصولگرایی که به قم آمدند کسانی هستند که از نظر شورای نگهبان رجل سیاسی محسوب شوند؟ اظهار داشته است: «غالبا بله، این طور است.» عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درباره آمدن میرسلیم نامزد حزبی موتلفه به قم بیان کرد: «بله، اخیرا یک اطلاعیه از او دیدم که پخش شده بود اما گمان نمی‌کنم رایی داشته باشد. او در کشور شهرتی ندارد و خیلی بعید می‌دانم بتواند رای بیاورد. رای آوری خودش حساب دیگری است.» ممدوحی درباره حضور قالیباف، جلیلی و ضرغامی‌ در قم یادآور شده است: «بله، دو نفر اول آمدند اما آقای ضرغامی‌ را خبر ندارم. خیلی از اینها به قم آمدند و برخی‌شان برای اینکه بیایند و مقبول عموم باشند قابلیت دارند، البته اگر کارشکنی نشود.» عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در پاسخ به این سوال که آیا شخصیت‌های اصولگرا حاضرند به نفع یک نفر کنار بروند؟ گفته است: «اگر بخواهند عاقلانه کار بکنند باید این طور باشد.»

عبور از میرسلیم؟
در حالی که تا پیش از این موتلفه‌ای‌ها از عزم قاطع خود برای حمایت از میرسلیم خبر می‌دادند چند روزی است زمزمه‌های عبور از او مطرح شده است. در اظهارنظری غیر‌منتظره در این مورد، محمد‌حسن غفوری فرد، عضو شورای مرکزی حزب موتلفه گفته است: «فعلا میرسلیم، گزینه حزب موتلفه برای انتخابات ۹۶ است اما گزینه‌های دیگری هم داریم که اوایل اسفند ماه معرفی می‌شوند.» میرسلیم پیش‌تر گفته بود: «وقتی اعضای شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی پیشنهاد نامزدی برای انتخابات ۹۶ را به بنده دادند، گفتم اگر بحث خدمت کردن مطرح باشد من آمادگی دارم و الا‌‌‌ به‌دنبال قدرت‌طلبی، شهرت‌طلبی و مقام‌پرستی نیستم. باید کارهای زیادی انجام دهیم تا بتوانیم بگوییم شأن انقلاب اسلامی را محترم شمرده‌ایم. من باتوجه به این مهم پیشنهاد دوستان برای کاندیداتوری را پذیرفته‌ام. موتلفه اسلامی به بنده ماموریت داده است تا اهداف و راهبردهای تعیین‌شده حزب را در صحنه انتخابات ریاست‌جمهوری محقق کنم.» حالا با این سخنان غفوری‌فرد گویا اتفاقات تازه‌ای در موتلفه رخ داده است. شاید نامزد این حزب، بادامچیان یا شخص غفوری‌‌فرد باشد.

دستجردی: من کاندیدا نمی‌شوم
در حالی که حرف و حدیث‌ها در مورد مصادیق انتخاباتی ادامه دارد، رسانه‌های اصلاح‌طلبان و برخی رسانه‌های نزدیک به دولت از احتمال نامزدی مرضیه وحید دستجردی خبر داده‌اند. این خبر البته با واکنش‌های زیادی مواجه شد. وحید‌دستجردی در واکنشی به این ادعا ضمن تکذیب کاندیداتوری خود در انتخابات 96 گفته است: «همان‌طور که شورای نگهبان تایید کرده است، بانوان نیز اجازه دارند که کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری شوند و سپس صلاحیت‌شان در راستای اینکه چقدر تجربه و سابقه دارند بررسی شود اما من صد‌در‌صد قصد شرکت در انتخابات را ندارم.» اشاره او به سخنان برخی اعضای شورای نگهبان است. «نجات‌الله ابراهیمیان» در تعریف رجل سیاسی برای گنجاندن حضور زنان در انتخابات ریاست‌جمهوری گفته است: «تا آنجایی که تاریخچه قانونگذاری اساسی ایران را نگاه کرده‌ام، شاید خیلی آسان نباشد که به زنان اجازه دهیم بتوانند کاندیدا شوند. البته تاکنون در شورای نگهبان اظهارنظری نکرده‌ایم، ولی به‌عنوان یک حقوقدان سخت می‌دانم که بتوان رجل سیاسی را به معنای شخصیت سیاسی تلقی کنیم.» «عباسعلی کدخدایی» سخنگوی شورای نگهبان هم خبر از مجاز بودن کاندیداتوری زنان می‌دهد ولی احراز صلاحیت زنان برای ریاست‌جمهوری را محل‌تردید دانسته و گفته است: «زنان حتما می‌توانند ثبت‌نام کنند ولی بحث رجل سیاسی در شورای نگهبان هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است و به محض اینکه به نتیجه برسیم، آن را اعلام خواهیم کرد.»
اما سایت تابناک در مطلبی در این مورد نوشته است: «روشن است که این استقبال جز بازی انتخاباتی و ایجاد جو رسانه‌ای به قصد مشوش کردن اردوگاه اصولگرایان از طرفی و بالا بردن سطح توقع مردم از شورای نگهبان برای احراز صلاحیت یک کاندیدای زن جهت تصدی پست ریاست‌جمهوری نیست. احتمالا هدف از مطرح کردن خانم وحید‌دستجردی به‌عنوان کاندیدای اصولگرایان از طرف اصلاح‌طلبان علاوه بر ایجاد چند دستگی بین اصولگرایان قرار دادن آنان در موقعیتی است که مجبور شوند بیش از یک کاندیدا معرفی کنند. یعنی علاوه بر یک کاندیدای مرد کاندیدای زنی به نام وحید‌دستجردی را هم معرفی کنند تا مثلا در مقابل افکار‌عمومی بتوانند خود را از اتهام مخالفت با حضور زنان در عرصه‌های مدیریتی کلان مبرا کنند. این را باید به یاد داشته باشیم که ارتقای موقعیت زنان در ساختار مدیریتی کشور مسأله‌ای نیست که یک شبه و صرفا با‌ترسیم نقشه‌های انتخاباتی به آن دست یافت. در تاریخ انقلاب اسلامی در دولت‌های مختلف تنها یک زن توانسته است بر مسند وزارت بنشیند و در لایه‌های میانی مدیریت اجرایی کشور از جمله استانداری‌ها و فرمانداری‌ها هنوز حضور زنان به آن شکل جا نیفتاده است. برای مطرح کردن زنان برای تصدی مسند رئیس‌جمهوری مسیری طولانی در پیش است و نیازمند رفع موانعی که یکی از آنها روشن شدن مسأله رجلیت سیاسی است و موانع دیگر که به توانمندسازی زنان و نوع نگاه مردم و مسئولان به آن بازمی‌گردد.»

رایزنی‌های انتخاباتی با آیت‌الله مصباح
در این میان اما خبرهای دیگری هم وجود دارد که از رایزنی‌ها با آیت‌الله مصباح یزدی نیز حکایت دارد. حسین جلالی، مسئول دفتر آیت‌الله مصباح گفته است در سه هفته گذشته شخصیت‌های زیادی با آیت‌الله مصباح دیدار کرده‌اند. جلالی با بیان اینکه «آقایان محسن رضایی، حدادعادل و ذوالقدر و رحیمیان از جبهه مردمی ‌نیروهای انقلاب اسلامی با آیت‌الله مصباح دیدار کردند»، گفت: «هفته گذشته نیز آقایان بذرپاش، میرسلیم و بادامچیان با آیت‌الله مصباح دیدار کردند. همچنین قرار است در روزهای آینده علیرضا زاکانی، دبیرکل سابق جمعیت رهپویان و محمدنبی حبیبی دبیرکل حزب موتلفه با رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) دیدار کنند».

ذوالقدر بازنشسته است
اما اعلام خبر تحرکات سیاسی محمد‌باقر ذوالقدر با حاشیه‌هایی مواجه شد. ماجرا از این قرار بود که همایش مقدماتی مجمع ملی جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی در تالار آدینه تهران با حضور و سخنرانی محمدباقر ذوالقدر رئیس ستاد اجرایی این جبهه برگزار شد.
پس از برگزاری این مراسم برخی از رسانه‌های فضای مجازی از وی به‌عنوان یک مقام سپاه یاد کرده بودند، که سردار رمضان شریف سخنگوی سپاه پاسداران، ضمن رد این موضوع گفت: «آقای ذوالقدر از فرماندهان باسابقه و خوش‌نام سپاه بوده‌اند که چندین سال است، ابتدا به وزارت کشور و سپس به قوه قضاییه مأمور شده بودند.» وی افزود: «مدتی است که با درخواست ایشان برای بازنشستگی از سازمان سپاه موافقت شده، بنابراین حضور ایشان و سخنرانی در مجامع مختلف ارتباطی با سازمان سپاه پاسداران ندارد.» جبهه مردمی ‌نیروهای انقلاب نیز در پی طرح پرسش‌هایی پیرامون فعالیت‌های رئیس ستاد اجرایی این جبهه، توضیحاتی را منتشر کرد. در این توضیحات آمده بود: ١- آقای ذوالقدر از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازنشسته شده و این امر به مدت‌ها قبل از اعلام موجودیت جبهه باز‌می‌گردد. ٢- ممنوعیت فعالیت سیاسی مورد اشاره در قانون مربوط به قضات و مقام‌های دارای‌ شأن قضایی قوه‌قضاییه است، در حالی که آقای ذوالقدر «معاونت راهبردی» قوه‌قضاییه را بر عهده دارد. این معاونت فاقد هرگونه ماموریت قضایی است.

جلیلی، پایداری و جبهه مردمی‌
اما رابطه میان جبهه مردمی ‌با جبهه پایداری و همچنین سعید جلیلی همچنان به‌عنوان مساله‌ای مهم در میان اصولگرایان مورد بحث است.سعید جلیلی در یک سخنرانی، گفته است: «نمی‌شود هر کسی حرف متضاد بزند و بعد هم گفته شود موقع انتخابات وحدت کنیم! ای مردم! حالا ما یکی شدیم و به یک نفر رای بدهید. مردم می‌گویند اینکه 180 درجه خلاف دیگری حرف می‌زند! پس اگر یکی شده‌اید فقط برای این است که قدرت را در دست بگیرید؟!» یا در نوشتاری دیگر، علی جعفری از افراد نزدیک به سعید جلیلی نوشته است: «بر فرض محال که سامانه وحدت جواب بدهد و گزینه مورد نظر جبهه به اصطلاح مردمی‌نیروهای انقلاب، رئیس‌جمهور بشود. به نظر شما رئیس‌جمهوری که از ابتدا وامدار همه طیف‌های سیاسی اصولگراست، چگونه می‌خواهد دولت تشکیل بدهد؟ رئیس‌جمهوری که یک طیف حامیانش لابیست‌هایی همچون محمدرضا باهنر است و یک طیف دیگرش نظامیانی مثل محسن رضایی، قدرت انتخاب یک فرماندار را هم نخواهد داشت، چه برسد به تشکیل کابینه. با چنین مکانیزمی، گزینه منتخب جَمنا به فرض رای‌آوری، هرچقدر هم که قوی باشد، ضعیف‌ترین رئیس‌جمهور تاریخ جمهوری اسلامی خواهد بود. مگر اینکه باور کنیم طراحان پشت پرده جَمنا و صدها فرد و تشکل سیاسی حامی‌آن، برای رضای خدا و ادای تکلیف انقلابی پای کار آمده‌اند و از رئیس‌جمهور منتخب، توقعی جز خدمت صادقانه به مردم ندارند!» در اظهارنظری دیگر در این مورد فاطمه‌آلیا گفته است: «جبهه پایداری نیز قطعا برای انتخابات 96 گزینه دارد. گزینه ما برای انتخابات سال آینده فردی اصلح است چرا که حرکت جبهه پایداری گفتمانی و براساس مبانی انقلاب اسلامی و مواردی است که مورد توجه قاطبه مردم است.» در اظهارنظری صریح، سخنگوی جبهه پایداری هم گفته است: «از جمع احزاب و نامزدها، گزینه انقلابی درنمی‌آید. نگاه ما به وحدت و گزینه، در چارچوب فضای ارزشی و انقلابی است. هدف همه جمع‌ها و تشکل‌ها برای یک موضوع و خروجی است. همه ساز و کارها باید باتوجه به گفتمان انقلاب، پیگیری شوند. این گفتمان، قابل مصادره برای مطامع سیاسی نیست.» حسین الله‌کرم، عضو هیات موسس جمعیت انصار حزب‌الله هم پیش از این گفته بود: «اگر جبهه مردمی ‌نیروهای انقلاب با جبهه پایداری انقلاب اسلامی هماهنگ و همراه باشد، ما هم با آنها همراه می‌شویم اما اگر این اتفاق رخ ندهد، کاری با جبهه نیروهای مردمی ‌نداریم و فعالیت‌های‌مان را با جبهه پایداری هماهنگ می‌کنیم.» اما از آن سو، مرضیه وحید‌دستجردی که سخنگویی جبهه مردمی ‌را بر عهده دارد گفته است: «ما حمایت آیات موحدی‌کرمانی و محمد یزدی را داریم و هر زمانی که خودشان صلاح بدانند، اعلام حمایت خواهند کرد.» او هیچ نامی ‌از آیت‌الله مصباح‌یزدی نمی‌برد اما یک خبر دیگر را هم مطرح می‌کند. او گفته است: «با جبهه پایداری نیز در حال مذاکره هستیم و این مذاکرات همچنان ادامه دارد.»

سخنان غیر‌منتظره محمد‌رضا باهنر
در این میان اما محمد‌رضا باهنر که دبیرکل جبهه پیروان است بار دیگر سخنانی را مطرح کرده که مضمون آن نشان می‌دهد چندان موافق نامزدی سعید جلیلی نیست. او در اظهارنظر تازه‌اش گفته است: «فهرست اصولگرایانی که در مظان کاندیداتوری هستند یا اعلام آمادگی کرده‌اند، تکمیل شده است؛ عده دیگری هم در کنار زمین در حال گرم‌کردن خود هستند. ما احساس کردیم اگر بخواهیم با تک‌تک این افراد مذاکره کنیم، حداکثر ۱۰ تا ۱۵ نفرشان تمکین می‌کنند و مابقی راه خود را در پیش می‌گیرند. دوستان ما باید متوجه باشند که انتخابات ریاست‌جمهوری پیش‌رو، تنها دو کاندیدای شاخص خواهد داشت و کسانی‌که می‌خواهند زیرآبی بروند، با یک افت سنگین مواجه خواهند شد. اینکه کسی تصور کند با پنج تا شش ‌میلیون رای، می‌تواند مزاحمت ایجاد کند و سبد رای فلان جریان را بشکند، چنین چیزی نیست و چنین کاندیدایی درنهایت می‌تواند ۵۰۰‌ هزار تا ۶۰۰‌ هزار رای کاندیدای یک جریان را خراب کند. من این را گوشزد می‌کنم؛ البته نه‌تنها به آقای جلیلی بلکه به همه اشخاص اصولگرا این هشدار را می‌دهم که اگر فردی با این جریان و سازوکار همراه نشود، به قول معروف بیلش بسیار کم گل برخواهد داشت!» او البته پیش‌تر هم در اظهارنظری گفته بود که نامزدهایی که سابقه کاندیداتوری دارند نباید در انتخابات حضور یابند اما در عین حال این را هم گفته بود که «از نظر ما قالیباف با سایر نامزدهای شکست‌خورده تفاوت دارد؛ چون همیشه دوم شده و از این نظر قابل توجه است و مثل سایر نامزدهای شکست‌خورده نیست که او را کنار بگذاریم.»
این اظهارات محمد‌رضا باهنر البته با واکنش رسانه‌های نزدیک به سعید جلیلی مواجه شده است. علی جعفری در کانال تلگرامی ‌حیات طیبه که از رسانه‌های نزدیک به جبهه پایداری است نوشته: «اولا باید از محمدرضا باهنر تشکر کرد که هر طور شده تلاش می‌کند به مردم بفهماند سعید جلیلی از طیف اشراف سیاسی نیست. ثانیا در صورت کاندیداتوری دکتر جلیلی شفاف کردن مرز میان وی و امثال محمدرضا باهنر، علی‌اکبر ولایتی، محسن رضایی، محمد حسن ابوترابی فرد، علی لاریجانی و احمد توکلی بهترین هدیه‌ای است که این جریان می‌توانند به جلیلی بدهند. ثالثا کسی که هنرش تنظیم لیستی است که سرلیست آن در تهران، از فریده اولاد قبا و دختر صفدر حسینی 30 بر صفر شکست می‌خورد، چگونه از موفقیت حتمی‌ مکانیسم تکراری برای وحدت قبیلگی صحبت می‌کند. رابعا کسی می‌تواند از 5 میلیون رای صحبت کند، که مجموع آرایش در 7 دوره نمایندگی مجلس به 5 میلیون رسیده باشد. خامسا کسی می‌تواند از زیرآبی نرفتن دم بزند که کل حیات سیاسی‌اش را صرف زیرآبی و لابی‌گری نکرده باشد.»

هجمه علیه قالیباف
در این میان اما همچنان گفته می‌شود که محمد‌باقر قالیباف از گزینه‌های اصلی اصولگرایان برای حضور در انتخابات است. در جریان حادثه پلاسکو اما اظهارنظرهای مختلفی در مورد او مطرح شده و رقیب تلاش فراوانی کرده تا از این حادثه برای تخریب چهره او استفاده کند.
حمید‌رضا‌ ترقی در اظهارنظری در این مورد گفته است: «چون هجمه و شایعه‌پراکنی‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی علیه آقای قالیباف بود در یک مقطعی تاثیر ریزش رای را برای او به‌دنبال داشت اما اگر به مرور ابعاد قضیه شفاف شود، قطعا به ضرر اصلاح‌طلبان که این هجمه‌ها را انجام دادند تمام خواهد شد.» اما در واکنشی متفاوت به این ماجرا، یک فعال سیاسی اصولگرا تاکید کرده است که محمدباقر قالیباف با وجود انتقاداتی که در چند هفته اخیر به او وارد شده همچنان از گزینه‌های اصلی اصولگرایان برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری ۹۶ است. حسین سبحانی‌نیا درباره گزینه‌های اصلی اصولگرایان برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری ۹۶ گفته است: «اصولگرایان هنوز به گزینه مشخصی نرسیده‌اند اما آقای قالیباف همچنان یکی از گزینه‌های اصلی طیف اصولگرایی است و شرایط با چند ماه اخیر تفاوتی نکرده است. در رابطه با حادثه پلاسکو انتقاداتی به آقای قالیباف مطرح شد اما این نمی‌تواند به معنای حذف ایشان به‌عنوان گزینه‌های کاندیداتوری ریاست‌جمهوری توسط اصولگرایان باشد و برای ما شرایط تفاوتی نکرده است. قرار است در نشست اصلی که همه طیف‌ها اصولگرایی در آن حضور دارد بر سر یک گزینه از میان ۵ یا ۶ فرد توافق صورت گیرد که این نشست بنا بود تا پایان بهمن ماه برگزار شود ولی هنوز تاریخ قطعی آن مشخص نیست و ان‌شاء‌الله اصولگرایان در این نشست باتوجه به اقبال و شرایطی که گزینه نهایی باید داشته باشد، به جمع‌بندی می‌رسند.»

یک نفر از میان 5 نفر
اینکه اصولگرایان در نهایت از چه پروسه‌ای به انتخاب نامزد خواهند رسید از جمله مباحث مورد توجه رسانه‌ها بوده است. یک عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی در این مورد گفته است: «ما سعی می‌کنیم که اصولگرایان و نیروهای انقلاب در نهایت یک نامزد داشته باشند. کاندیدای ما مشخص شده و منتظریم که زمان فعالیت انتخاباتی برسد تا ببینیم در نهایت مجموعه اصولگرایان انقلاب به چه جمع‌بندی ای می‌رسد. ما سعی می‌کنیم که اصولگرایان و نیروهای انقلاب در نهایت یک نامزد داشته باشند. ظاهرا قرار است 5 نفر از مجموعه اصولگریان انتخاب و از بین آن 5 نفر یک نفر برای ورود به رقابت نهایی انتخاب شود. هنوز هیچ حزبی اعلام نظر نکرده و فعلا در حد گمانه‌زنی است و فکر می‌کنم در یک ماه آینده نتیجه نظراتشان را اعلام کنند.»