عضو شورای مشورتی اصلاح‌طلبان می‌گوید: «نه خاتمی و نه روحانی هیچ‌کدام رضایت قلبی از معرفی نامزد پوششی نداشتند اما آقای خاتمی این ایده را مشروط پذیرفت که وقتی دغدغه‌ها برطرف شد، نامزد پوششی کنار رود و آقای روحانی نشان داد تصمیم جمعی را ارجح می‌داند

ثبت‌نام نامزدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری انجام شد و بالاخره اصلاح‌طلبان تصمیم گرفتند با نامزد دوم یا پوششی یا در سایه به صحنه رقابت 29 اردیبهشت سال 96 ورود پیدا کنند. شما از جمله کسانی بودید که تا پیش از 22 فروردین سال 96 یعنی قبل از آغاز ثبت‌نام نامزدها اعلام می‌کردید نباید جز آقای روحانی که نامزد اصلی اصلاح‌طلبان است، کسی دیگر‌ از این جناح وارد صحنه انتخابات شود و نام‌نویسی کند و فقط خود آقای روحانی باید یک تنه مقابل نامزدهای جناح رقیب قرار گیرد و صحبت کند، چطور شد شورای عالی سیاستگذاری اصلاح‌طلبان به گزینه معرفی نامزد دوم رسید و آقای جهانگیری وارد این عرصه شد؟
بخشی از دوستان اصلاح‌طلب نظرشان بر این مساله بود و مکرر ایده معرفی نامزد پوششی یا در سایه را دنبال و اعلام می‌کردند، بنابراین جامه عمل پوشاندن به این ایده نه از میل و مراد کامل آقای خاتمی و نه از میل و مراد آقای روحانی بود. به عبارت بهتر بعضی‌دوستان که بیشتر اعضای حزب کارگزاران سازندگی بودند، اصرار به این مساله داشتند و نظر آقای سید‌محمد خاتمی هم بر این بود که اجرای این ایده کاملا باید مشروط باشد و اگر نگرانی‌های آن دوستان برطرف شد، دیگر آقای جهانگیری در میدان رقابت نباشد. بر همین اساس قرار شد آقای جهانگیری ستادی را برای انتخابات ریاست‌جمهوری تشکیل ندهد و طبیعتا در گام دوم همان‌طور که اعلام کرد به وعده خود عمل کند. در فضاهای مجازی و برخی رسانه‌ها عموما این مساله طرح شده که معرفی نامزد پوششی یا در سایه، خواسته آقای خاتمی بوده در صورتی که این طور نیست، آقای خاتمی در ملاقات با آقای روحانی گفت: «این به نظر خودتان بستگی دارد و مشروط باشد برای اینکه اگر آن دغدغه‌ها بر طرف شد، دیگر طبیعتا هیچ کس دیگری به نام اصلاح‌طلب یا هوادار دولت در کنار شما در میدان انتخابات نباشد.» ما منتظریم ببینیم در آینده نزدیک چه اتفاقی می‌افتد و دوستان به وعده‌های خود عمل کنند. در مجموع نسبت به نامزد پوششی معتقدم اگر بخواهد ‌تا آخر در صحنه انتخابات باقی بماند، یک کار خطاست، بنابراین نباید تا آخر زمان تبلیغات دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در صحنه بماند چون سبد رای او اگر شکل بگیرد شاید اتفاقی بیفتد که به صلاح نباشد.
دغدغه‌هایی که برخی دوستان اصلاح‌طلب شما مطرح کردند تا آقای خاتمی را مجاب به حضور نامزد پوششی در کنار آقای روحانی کنند، چیست؟ قرار است این دغدغه‌ها قبل از مناظرات نامزدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری رفع شود یا بعد از آن این اتفاق بیفتد؟
من در کل این دغدغه‌ها را ‌بی‌اساس می‌دانم. یک موضوع بحث احتمال ردصلاحیت آقای روحانی بود، موضوع دیگر نیز تنها نگذاشتن آقای روحانی در برابر نامزدهای جناح رقیب به‌عنوان دغدغه مطرح شد. همان‌طور که گفتم من هر دوی این دغدغه‌ها را منتفی می‌دانم چون آقای روحانی به‌عنوان رئیس‌جمهور مستقر ردصلاحیت نخواهد شد، ضمن آنکه باتوجه به توانمندی‌هایی که در آقای روحانی سراغ داریم، او کسی نیست که نتواند از پس چند نامزد بر‌بیاید. ستاد انتخابات، اتاق فکر و نظام تبلیغاتی آقای روحانی کار را خوب سامان خواهد داد و او نیز طبق همان قواعد تدوینی باید از عملکرد دولت با آمار و ارقام دفاع کند، از کلی‌گویی بپرهیزد و واقعیت‌های 8 سال قبل از سال 92 را برای مردم بازگو کند، به عبارت بهتر واقعیت‌هایی که تاکنون بیان و تشریح نکرده را برای مردم شرح دهد چون امروز جریان آقای احمدی‌نژاد و شخص آقای احمدی‌نژاد به‌عنوان طلبکار در صحنه انتخابات ریاست‌جمهوری ظاهر شدند و اقدام به موضع‌گیری می‌کنند. معتقدم آقای روحانی باید زودتر از اینها واقعیت‌های سال‌های 84 تا 92 را بیان می‌کرد اما انتخابات ریاست‌جمهوری زمانی است که حتما باید وضعیتی که دولت را تحویل گرفت جزء به جزء باز کند و بگوید وقتی دولت را تحویل گرفت، چه اوضاعی بر حوزه‌های مختلف حاکم بود و امروز این حوزه‌ها چه وضعیتی دارد. در واقع آقای روحانی تعابیر کلی مثل اینکه «ویرانه تحویل گرفتم» یا «هنوز مشغول آواربرداری هستیم» را باید در قالب آمار برای افکارعمومی تصویرسازی کند، بنابراین با وجود چنین تصویرسازی‌هایی که باید وجود داشته باشد و حتما خواهد بود دیگر طبیعتا حضور نامزد پوششی اصلاح‌طلب همراه با آقای روحانی در صحنه انتخابات ریاست‌جمهوری معنا ندارد.
اینکه مطرح کردید نامزد پوششی نباید تا آخر در صحنه دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری بماند روشن‌تر بیان می‌کنید منظورتان چیست؟ ضمن آنکه شما اشاره‌ای هم به آفت تشکیل شدن سبد رای برای نامزد پوششی کردید، چرا درباره این موضوع دغدغه دارید؟ آیا تحلیل‌تان این است که اگر سبد رای نامزد پوششی تشکیل شود آن وقت امکان دارد با خروج نامزد پوششی از صحنه، آرای او به سمت آقای روحانی نرود؟
بله، یک تجربه تاریخی برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال 84 داریم. آن سال وقتی انتخابات به مرحله دوم رسید همین دوستانی که امروز بر ثبت‌نام آقای جهانگیری به‌عنوان نامزد پوششی برای آقای روحانی اصرار داشتند معتقد بودند مجموع‌ آرای آقایان کروبی، مهرعلیزاده و معین به سبد رای آقای هاشمی می‌ریزد، حال آنکه اگر این اتفاق می‌افتاد آقای هاشمی رئیس‌جمهور بود اما این اتفاق نیفتاد چون هر کدام از اقشار مختلف جامعه با نامزد مطلوب خود ارتباط برقرار می‌کنند، بنابراین نامزد پوششی نیز برای حفظ شخصیت و آینده سیاسی خودش در قد و قواره کامل یک رئیس‌جمهور ظاهر می‌شود و سبد رایی را به خود اختصاص می‌دهد. اگر آقای جهانگیری 48 ساعت قبل از انتخابات بخواهد به نفع نامزد اصلی جریان اصلاحات کناره‌گیری کند هیچ الزامی ‌وجود ندارد که همه سبد رای او به سبد رای آقای روحانی اضافه شود، بنابراین آقای روحانی همان‌طور که همه جریانات اعلام کردند باید نامزد منحصر به فرد جریان اصلاحات، هواداران دولت و جریان اصولگرایان میانه‌رو در صحنه انتخابات ریاست‌جمهوری باشد و تا روز آخر باید از هر‌گونه اقدام احتمالی که سبد رای او را در درون جبهه اصلاحات دستخوش تغییر کند پرهیز شود.
بهترین زمان برای کناره‌گیری آقای جهانگیری به نفع آقای روحانی چه روزی خواهد بود؟ آیا باید بعد از اعلام نتیجه رسمی بررسی صلاحیت نامزدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری این کار را انجام دهد یا همان لحظه باید کنار برود؟
همان‌طور که گفتم آقای جهانگیری مشروط ثبت‌نام کرد و به او نیز گفته شد که به صورت مشروط ‌نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شود، بنابراین به نظرم بعد از اعلام نظر شورای نگهبان درباره بررسی صلاحیت نامزدها بهترین فرصت برای کنارگیری آقای جهانگیری از صحنه انتخابات است. سپس آقای جهانگیری می‌تواند خارج از گردونه کاندیداها از هر رسانه یا در هر سفری همان‌جانبداری‌های خودش را از دولت و شخص آقای روحانی اعلام کند و به‌عنوان معاون اول واقعیت‌های دولت را بیان کند.
اصولگرایان الان مطرح می‌کنند «اصلاح‌طلبان با این هدف برای آقای روحانی نامزد پوششی آوردند که نگرانند در رقابت 29 اردیبهشت بازنده شود چون مطمئن نیستند که او بتواند در مناظرات تلویزیونی پاسخ نامزدهای منتقد دولت را بدهد» به همین دلیل است که شما می‌گویید آقای جهانگیری باید قبل از آغاز تبلیغات و مناظرات تلویزیونی انتخابات ریاست‌جمهوری از صحنه کنار برود؟
من کاملا معتقد به این قضیه هستم براساس تجربه‌ای که عرض کردم. ضمن آنکه همه چیز منوط به نظر آقای روحانی شده است. آقای جهانگیری همان ساعت پایانی ثبت‌نام نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری دقیقا با نظر آقای روحانی به حوزه ستاد انتخابات کشور رفت و نام‌نویسی کرد.
از مواضع اطرافیان آقای روحانی بر‌می‌آمد که او مخالف حضور نامزد پوششی در کنار خود است، چه شد که نهایتا او پذیرفت آقای جهانگیری به ستاد انتخابات کشور برود و در انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کند؟
آقای روحانی خیلی تمایل قلبی نداشت اما چون ورود نامزد پوششی یک تصمیم جمعی بود، آقای روحانی از این نظر جمعی و جمع‌بندی عمومی اصلاح‌طلبان حمایت کرد. این هم یکی از نقاط امتیاز و قوت آقای روحانی محسوب می‌شود که به جمع‌بندی عمومی اصلاح‌طلب تن داد و به‌طور انفرادی درباره این موضوع تصمیم نگرفت.
آقای عارف اعلام کرد «شورای عالی سیاستگذاری فقط برای ثبت‌نام آقای جهانگیری در کنار آقای روحانی تصمیم گرفت و آقایان محمد هاشمی و رهامی ‌نامزدهای مستقل هستند که وارد صحنه شدند». به نظر شما چطور شد که آقای محمد هاشمی در انتخابات ریاست‌جمهوری نام‌نویسی و اعلام کرد این اقدامش براساس تصمیم خانواده مرحوم هاشمی‌رفسنجانی بود؟
آقای هاشمی بدون کسب نظر حزب کارگزاران سازندگی و اصلاح‌طلبان و بنا به خواسته خانواده آقای هاشمی نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شد. همان‌طور که گفت «مرحوم آقای هاشمی در روزهای آخر عمر خود معتقد به حضور کاندیدای پوششی در کنار آقای روحانی بود.» من معتقدم اگر آقای محمد هاشمی می‌دانست‌ که آقای جهانگیری وارد میدان می‌شود، در انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام نمی‌کرد، بنابراین احتمال می‌دهم او نیز کناره‌گیری کند. آقای رهامی‌ نیز مستقل آمده است و براساس نظر شخصی و فردی تصمیم چنین گرفت. حالا تا هر زمانی در صحنه انتخابات بماند برداشت شخص خودم این است که درباره سبد رای آن دو بزرگوار خیلی نگرانی وجود ندارد. فقط نکته مهم بحثم درباره آقای جهانگیری است که او نیز کاملا همراه آقای روحانی خواهد بود و هیچ جای شک و نگرانی درباره حضور او نیست و حتما طبق همان نظر مشروطی که به او اعلام شده کار را دنبال خواهد کرد.
شما به حضور آقای احمدی‌نژاد در صحنه انتخابات اشاره کردید آیا اصلاح‌طلبان برنامه انتخاباتی خود را در حمایت از آقای روحانی بر این اساس تدوین کردند که آقای احمدی‌نژاد یکی از کاندیداهای حاضر در انتخابات 29 اردیبهشت خواهد بود و دارند خود را برای آن صحنه انتخاباتی آماده می‌کنند؟ به عبارت بهتر به خاطر حضور احمدی‌نژاد است که می‌گویید آقای جهانگیری حتی وقتی از صحنه انتخابات کنار رفت باید به سفرهای استانی برود و درباره وضعیت زمانی که دولت یازدهم مسئولیت اجرایی کشور را به دست گرفت روشنگری کند؟
آقای جهانگیری به‌عنوان معاون اول چه در تبلیغات رسمی انتخابات و چه خارج از آن حتما یکی از نیروهای موثر برای کمک به آقای روحانی است و این مساله در سبد رای آقای روحانی تاثیر خواهد داشت.
منظور این است آیا شما احمدی‌نژاد را تایید صلاحیت‌شده فرض کردید؟
خیر، من معتقدم آقای بقایی و آقای احمدی‌نژاد ردصلاحیت می‌شوند اما این تحلیل را دارم که اگر آقای احمدی‌نژاد در صحنه انتخابات حضور پیدا کند، بیش از آنکه بخواهد با آقای روحانی دست و پنجه نرم کند با اصولگرایان به تقابل می‌پردازد.
چطور چنین تحلیلی دارید؟
چون از ‌دو سال پایانی دولت دهم تا کنون فضا نشان می‌دهد که آقای احمدی‌نژاد می‌خواهد به جامعه اعلام کند من کاملا از جرگه اصولگرایان خارج هستم و برنامه‌هایی برای خود دارم، بنابراین وقتی در صحنه انتخابات باقی بماند حتما از عملکرد دولت‌های نهم و دهم دفاع خواهد کرد اما پیش‌بینی می‌شود او رقیب شماره یک خود را اصولگرایان می‌داند که در این مدت به‌طور گسترده حتی بعد از ثبت‌نام، به او هجمه کردند. به عبارت دیگر هجمه رسانه‌ای اصولگرا به احمدی‌نژاد در این مدت به مراتب بیشتر از هجمه رسانه‌های اصلاح‌طلب بود.
این‌طور که شما می‌گویید باید براساس آمار واقعیت‌های دولت نهم و دهم را به مردم اطلاع داد که به نوعی یاد بگم‌بگم‌های آقای احمدی‌نژاد در سال 88 می‌افتیم، آیا اصلاح‌طلبان هم چنین برنامه‌ای دارند و از بگم‌بگم‌ها سخن بگویند؟
اصلاح‌طلبان بنا دارند کاملا ایجابی حرف بزنند و از برنامه‌های دولت یازدهم دفاع کنند اما به خاطر آنکه در این چهار سال رسانه ملی همپای رسانه‌های مخالف آقای روحانی حقیقت را وارونه جلوه می‌داد، طبیعتا اقتضا خواهد کرد که آقای روحانی و تیم انتخاباتی او درباره 8 سال گذشته قبل از دولت یازدهم نیز واقعیت‌هایی را بیان کند.
رقابت اصلی در رقابت 29 اردیبهشت بین چه کسانی خواهد بود؟
الان نمی‌شود اظهارنظر کرد. باید دید چه کسانی از فیلتر شورای نگهبان رد می‌شوند بعد اظهارنظر قطعی کرد اما فکر می‌کنم رقابت بین نامزد اصلی اصولگرایان که نمی‌دانیم چه کسی است و با آقای روحانی خواهد بود.