در حالی که ایران به حضور عربستان در نشست وین معترض است، جان کری با پای پیاده به دیدار ظریف رفت

داوود حشمتی - کمتر از شش ماه بعد از آنکه محمدجواد ظریف توانست سرانجام پرونده هسته ای ایران را بعد از 12 سال به سرانجام برساند، یکبار دیگر به میز مذاکره بازگشت. اما این بار محور مذاکرات سوریه است. ایران اینبار از سر اقتدار در سر میز مذاکره حاضر شده است.

اواخر سال 93 و برگزاری نشست ژنو 2 بود که بان کی مون از دعوت ایران برای حضور در این نشست خبر داد. اما اعتراض برخی کشورهای منطقه و گذاشتن یک پیش شرط برای ایران که از سوی کشورمان رد شد، مسیر حضور ایران را تغییر داد. عربستان، آمریکا و معارضان سوری خواستار این بود که ایران برای حضور در این مذاکرات باید بپذیرد که بشار اسد از قدرت کناره گیری کند. اما نه تنها ایران این پیشنهاد و نتیجه مذاکرات ژنو یک را نپذیرفت، بلکه نسبت به حضور عربستان و سایر کشورهایی که مشغول حمایت معارضان سوری بودند معترض بود.

نکته مهم دیگری که در زمینه حضور ظریف در این مذاکرات باید به آن اشاره کرد این است که ظریف به طور حتم با نظر مساعد مقامات عالی نظام پا به این مذاکرات گذاشته است. فراموش نکردیم که در جریان مذاکرات ایران و غرب، آمریکا به شدت خواستار مذاکره دوجانبه بر سر مسائل سوریه بود، اما از سوی مقامات عالی نظام و دولت اعلام شد که ظریف تنها در مساله هسته ای مجاز به مذاکره است. از همین رو ورود به مساله مذاکره بر سر مسائل دیگر که یکی از مهمترین آنها مساله سوری است بدون نظر مثبت مقامات عالی نظام قابل انجام نبود. این موضوع می تواند میزان اعتماد نظام به ظریف را نیز آشکار کند. افخم که آخرین روزهای مسئولیتش در سمت سخنگویی وزارتخارجه را سپری می کند در همین رابطه گفته: سفر دکتر ظریف به وین با تایید بالاترین مقامات عالی کشور انجام شد.

ظریف نیز که در صدر یک هیات عالیرتبه به وین سفر کرده بود در وین گفت که رسیدن به یک راه حل معقول در سوریه بدون حضور ایران امکان پذیر نیست. همچنین دمیستورا در گفت و گو با شبکه خبری سی ان ان می گوید: صرف حضور همزمان روسیه و آمریکا و همچنین بازیگران منطقه ای در مذاکرات یک دستاورد است.

نماینده ویژه سازمان ملل در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه حضور ایران چه تفاوتی ایجاد می کند، گفت: حضور ایران نسبت به نشست های پیشین یک تفاوت بزرگ است و حضور ایران در کنار عربستان، آمریکا، روسیه و کشورهای دیگر می تواند تاثیر زیادی در یافتن راه حل داشته باشد.

دمیستورا در پاسخ به سوال جهت دار مجری سی ان ان مبنی بر اینکه آیا پیش از دعوت ایران تایید عربستان جلب شده است؟ گفت: در این خصوص وارد جزئیات نمی شوم اما مهمترین مساله و حقیقت این است که عربستان سعودی و ایران در کنار کشورهای دیگر روز جمعه در یک اتاق حضور خواهند داشت و این اتاق می تواند تاریخ ساز شود اگر حاضران بطور جدی در خصوص فرایند سیاسی گفت و گو کنند.

اعتراض ایران به حضور غیرمشروع عربستان

اما اینبار ایران است که مدعی است عربستان نباید در این مذاکرات حاضر باشد. سرلشگر فیروز آبادی با تاکید بر جنایات آل سعود در یمن و حمایت آن از تروریسم گفت: رژیم عربستان جنایتکار جنگی است و حضورش در مذاکرات چندجانبه در مورد سوریه مشکوک و غیرمشروع است.

رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ادامه داده: رژیم عربستان به خاطر حمایت همه‌جانبه از داعش و اقدامات تروریستی در عراق، سوریه و لبنان و تروریسم دولتی بحرین و نیز جنایت های فراوان در حمله به بیمارستان ها، مدارس و خانه های مردم و تخریب زیرساخت های کشور یمن، جنایتکار جنگی است. وی تاکید کرد: رژیم عربستان با این عملکرد، حضورش در مذاکرات چندجانبه وین در مورد سوریه، مشکوک و غیرمشروع است.

دیدار ظریف با کری و لاوروف

وزیرخارجه کشورمان بعد از حضور در وین اواخر شب گذشته با وزرای خارجی دو کشور آمریکا و روسیه دیدار و گفت وگو کرد. ابتدا جان کری با پای پیاده مسافت بین محل اقامت خودش و ظریف را طی کرد و به دیدار وزیرخارجه کشورمان رفت. اقدامی که به سوژه خبرنگاران نیز تبدیل شد.

دراین دیدار که با حضور برخی از اعضای تیم مذاکره کننده هسته ای دو کشور برگزار شد، طرفین در خصوص روند اجرایی شدن برجام گفتگو و تبادل نظر کردند.

اندکی بعد از این دیدار، لاوروف با حضور در محل اقامت ظریف با وی دیدار کرد. آن دو که در روزهای سه شنبه و چهارشنبه به صورت تلفنی بایکدیگر و با محوریت مسائل سوریه گفت وگو کرده بودند در این دیدار نیز به رایزنی در این باره پرداختند. همچنین مسایل دو جانبه و روند اجرایی شدن برجام از دیگر محورهای گفتگوهای دو وزیر خارجه بوده است.