‍ با نزدیک شدن مذاکرات هسته ای ایران به پایان وقت خود ، دویچه وله نظر سه کارشناس را درباره چشم انداز یک موافقتنامه هسته ای احتمالی و پیامدهای احتمالی آن برای تهران و غرب جویا شده است.

‍ با نزدیک شدن مذاکرات هسته ای ایران به پایان وقت خود ، دویچه وله نظر سه کارشناس را درباره چشم انداز یک موافقتنامه هسته ای احتمالی و پیامدهای احتمالی آن برای تهران و غرب جویا شده است.
پایگاه اینترنتی دویچه وله از این کارشناسان می پرسد به نظر شما نتیجه احتمالی مذاکرات هسته ای چیست ؟ آیا موافقتنامه به دست خواهد آمد یا خیر و چرا ؟
کلسی داونپورت Kelsey Davenport مدیر انجمن کنترل تسلیحات و سیاست منع تکثیر هسته ای می گوید :
یک موافقتنامه هسته ای جامع نزدیک است. بسیاری از تصمیم گیری های سیاسی سخت پیشتر انجام شده است و هر دو طرف از اراده سیاسی لازم برای نهایی کردن جزئیات باقی مانده و امضا موافقتنامه نهایی در روزهای نخست ژوئیه برخوردارند. خروج از میز مذاکره برای هر دو طرف بسیار خطرناک است. برهم خوردن مذاکرات ، افزایش بحران را به دنبال خواهد داشت به طوری که ایران برنامه هسته ای خود را تقویت خواهد کرد و جامعه بین المللی نیز تلاش برای اعمال تحریم های بیشتری را علیه این کشور آغاز می کند. یک موافقتنامه هسته ای تنها راه پیش روی دو طرف برای دستیابی به اهداف سیاسی شان است ، می تواند به جامعه بین المللی اطمینان دهد ایران در تلاش برای دستیابی به تسلیحات هسته ای نیست و همچنین کاهش تحریم ها علیه تهران را درپی دارد.
سید حسین موسویان مذاکره کننده هسته ای سابق ایران و سفیر سابق این کشور در آلمان که اکنون از پژوهشگران دانشگاه پرینستون است می گوید : دیپلماسی تنها راه ممکن برای هر دو طرف است. پیشرفت ها تاکنون بی سابقه بوده است. شانس دستیابی به موافقتنامه نهایی زیاد است. با این حال آنها ممکن است نیاز داشته باشند مذاکرات را برای چند روز دیگر تمدید کنند ، اگرچه ضرب الاجل واقعی همان طور که جو بایدن معاون رئیس جمهور آمریکا نیز گفته ، نهم ژوئیه است.
چارلز فرگوسن Charles D. Ferguson رئیس فدراسیون دانشمندان آمریکا می گوید : برداشت من از تحولات در مذاکرات هسته ای تا به امروز این است که به احتمال زیاد این مذاکرات پس از 30 ژوئن نیز ادامه می یابد و علت این تمدید مذاکرات احتمالا پیچیدگی مسائل سیاسی و فنی است که همچنان باید حل شود. فقط ضمیمه فنی موافقتنامه شامل دهها صفحه است. با توجه به گستردگی برنامه هسته ای ایران ، مذاکره کنندگان مجبور هستند تاسیسات مختلف و مسائل مختلف در ارتباط با دسترسی را در این موافقتنامه بگنجانند. اما این تاخیر خوب است. من معتقدم بهتر است مذاکره کنندگان زمان کافی داشته باشند تا بتوانند به همه پیچیدگی ها بپردازند. اما این تاخیر نباید بیش از حد طولانی شود زیرا هر دو طرف خواستار آن هستند که نگرانی هایشان به موضع رفع شود. نگرانی گروه پنج به اضافه یک ، محدودیت های کافی و بازرسی ها از برنامه هسته ای ایران است و نگرانی ایران نیز کاهش تحریم ها علیه این کشور است. دست نیافتن به موافقتنامه به معنی حل نشدن نگرانی های دو طرف است. یک موافقتنامه ناقص نیز به معنی باقی ماندن شکاف در اعتماد بین دو طرف خواهد بود.
سوال دیگری که دویچه وله مطرح کرد این بود که پیامدهای احتمالی برای ایران، آمریکا و غرب چه خواهد بود؟
کلسی داونپورت در پاسخ به این سوال گفت : نهایی کردن یک موافقتنامه بر پایه پارامترهای بیانیه دوم آوریل در لوزان یک سناریوی برد - برد هم برای ایران و هم برای جامعه بین المللی خواهد بود. یک موافقتنامه هسته ای می تواند رژیم منع تکثیر هسته ای را تقویت کند ، برنامه هسته ای ایران را محدود کند و یک روند نظارت و راستی آزمایی سفت و سخت را به منظور اطمینان از عدم تلاش مخفیانه تهران برای دستیابی به تسلیحات هسته ای ایجاد کند.
یک موافقتنامه همچنین می تواند به تامین امنیت منطقه کمک کند زیرا خطر یک ایران مجهز به سلاح هسته ای از بین رفته است. چنین موافقتنامه ای برای ایران خوب است زیرا براساس آن قادر خواهد بود یک برنامه انرژی هسته ای محدود را دنبال کند و با بهره گیری از کاهش تحریم ها ، اقتصاد خود را تقویت کند.
حسین موسویان در پاسخ به این پرسش گفت : یک موافقتنامه نهایی درباره پرونده هسته ای ایران که پیش بینی می شود تا نهم ژوئیه به دست آید راه را برای گفتگوهای بیشتر بین ایران و قدرت های جهان به منظور حل مسائل منطقه ای ازجمله برقراری ثبات و امنیت در عراق و سوریه و همچنین مقابله با افراط گرایی باز خواهد کرد. تحول مثبت دیگر که ناشی از مذاکرات هسته ای تهران بوده ، گفتگوی دوجانبه گسترده بین آمریکا و ایران است. اگرچه چند دهه بی اعتمادی و خصومت نمی تواند یک شبه از بین برود اما این واقعیت که ایران و آمریکا تعامل با یکدیگر را در بالاترین سطح از زمان انقلاب اسلامی سال 1979 تاکنون آغاز کرده اند ، تحولی مثبت است و می تواند زمینه ساز گفتگوهای گسترده تر بین دو کشور باشد.
چارلز فرگوسن نیز در پاسخ به این سوال گفت : امضا چنین موافقتنامه ای اساسا به معنی روابط بهتر بین ایران و غرب و از همه مهم تر با آمریکا است. اگرچه نباید انتظار داشت چنین موافقتنامه ای درباره برنامه هسته ای ایران همه مشکلات بین ایران و غرب را حل کند اما یک موافقتنامه مناسب می تواند گامی در جهت از بین بردن بی اعتمادی ها باشد. اجرای یک موافقتنامه خوب به دو طرف امکان خواهد داد در طول اجرا ، روابطی کاری برقرار کنند.