روزنامه وال استریت ژورنال در گفتگوی روز چهارشنبه خود با یوکیو آمانو ، این ادعا را به نقل از وی منتشر کرد.

مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی مدعی شد ایران تاکنون به بازرسان سازمان ملل متحد اجازه نداده به منظور بررسی این اتهام های مربوط به اینکه تهران برنامه ای پنهان برای توسعه سلاح هسته ای داشته است، با دانشمندان و افسران گفتگو کنند.

روزنامه وال استریت ژورنال در گفتگوی روز چهارشنبه خود با یوکیو آمانو ، این ادعا را به نقل از وی منتشر کرد و نوشت موضع ایران تحقیق و تفحص آژانس بین المللی انرژی اتمی را درباره
برنامه نظامی-هسته ای تهران پیچیده تر می کند. نتایج بررسی آژانس قرار است اواسط دسامبر به پایان برسد. این تاریخ در توافق هسته ای بین قدرت های جهان و ایران در تاریخ 14 ژوئیه در وین تعیین شد.

آژانس بین المللی انرژی اتمی و مدیر کل آن، یوکیو آمانو، بیش از پنج سال تلاش کرده اند با محسن فخری زاده مهابادی، یکی از افسران نظامی ایران که به ظن آمریکا، اسرائیل و آژانس ، اقدام تسلیحاتی تهران را دست کم تا سال 2003 نظارت کرده است گفتگو و او را تخلیه اطلاعاتی کنند.

آمانو گفت تهران هنوز موافقت نکرده است به آقای فخری زاده و یا دیگر افسران نظامی ایران و دانشمندان هسته ای اجازه بدهد به آژانس بین المللی انرژی اتمی در تکمیل تحقیقاتش کمک کنند. این دیپلمات ژاپنی گفت معتقد است آژانس حتی بدون دسترسی به پرسنل ارشد ایران تحقیقاتش را تکمیل می کند.

آمانو در مورد درخواست مصاحبه از سوی آژانس گفت: « ما هنوز نمی دانیم ، اگر کسی به غیر از فخری زاده هم بتواند مسائل ما را روشن سازد از نظر ما ایرادی ندارد.»
تهران بارها و بارها این اتهام را برنامه ای پنهانی برای ساخت تسلیحات هسته ای داشته رد کرده است.
اما در مصاحبه ای در واشنگتن، آمانو گفت که ایران هنوز هم موافقت نکرده است دسترسی به آقای فخری زاده و یا دیگر افسران نظامی ایران و دانشمندان هسته ای را فراهم آورد تا به آژانس بین المللی انرژی اتمی در تکمیل تحقیقاتش کمک شود.

آمانو روز چهارشنبه به کاپیتول هیل رفت تا تلاش کند به قانونگذاران مردد ایالات متحده اطمینان بدهد آژانس این توانایی را دارد که یک رژیم بازرسی گسترده را از تاسیسات هسته ای ایران و روشن شدن موضوع برنامه تسلیحاتی به اجرا بگذارد.

اما ، جمهوری خواهان مجلس سنا و دموکرات های مردد ، پس از 90 دقیقه نشست پشت درهای بسته ، نا امید خارج شدند چراکه آمانو درخواست آنان را برای به اشتراک گذاشتن توافقات محرمانه آژانس در دسترسی به سایت های نظامی، دانشمندان و اسناد ایران رد کرد.

پس از نشست ، سناتور باب کورکر ، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنا به خبرنگاران گفت: « به نظر من نگرانی بسیاری از اعضا پس از دیدار با آمانو نسبت به پیش از نشست خیلی بیشتر شد. نشست اطمینان بخشی نبود.»

آژانس بین المللی انرژی اتمی با استناد به موافقت نامه های محرمانه ای که با ایران و سایر کشورهای عضو در برنامه های پادمان دارد علنی ساختن جزئیات بازرسی خود را رد کرده است. آمانو روز چهارشنبه گفت حفاظت از اطلاعات محرمانه را quotation mark تعهد قانونی quotation mark خود می داند. وی تاکید کرد چنین قرارهایی استقلال آژانس بین المللی انرژی اتمی را تضمین می کند.

وی پس از نشست به خبرنگاران گفت: « تصور کنید اگر یک کشور اطلاعات محرمانه ای را در اختیار من بگذارد و من به تعهد خود پایبند نباشم آنگاه هیچ کشور دیگری اطلاعاتش را با من به اشتراک نمی گذارد.» آمانو افزود آژانس به همین شیوه از اطلاعات آمریکا محافظت می کند.

بسیاری از سناتورها از پاسخ او ناراضی بودند و ابراز داشتند نسبت به قدرت نظام بازرسی شک دارند. سناتور جان باراسو گفت نگران این است که ایران خود مسئول جمع آوری نمونه است نه آژانس.

وی افزود: « مانند این است که از یک بازیکن NFL ( لیگ هاکی روی یخ آمریکا) بخواهید بجای گرفتن نمونه ادرار از او ، خودش نمونه ادرارش را با پست ارسال کند ، آیا می شود تایید کرد نتیجه بدست آمده واقعی است.»

برخی دموکرات ها که گفته اند ماه آینده هنگام رای گیری در کنگره از توافق حمایت می کنند بحث بر سر اسناد محرمانه را بهانه ای مناسب برای منتقدان توصیف کردند.

کریس مورفی ، سناتور دموکرات که روز چهارشنبه از توافق حمایت کرد گفت: « ما به این برنامه آژانس بین المللی انرژی اتمی برای کشف اینکه آیا ایران دنبال سلاح هسته ای بوده یانه نیاز نداریم ، آنها دنبال سلاح بوده اند. برای بسیاری این بحث بر سر دسترسی به این توافق محرمانه، یک شاه ماهی قرمز است که توسط افرادی ایجاد شده که از همان ابتدا نمی خواستند از توافق حمایت کنند.»

بر اساس توافق وین، ایران متعهد شده است دسترسی گسترده تری را برای آژانس بین المللی انرژی اتمی فراهم کند و تولید اورانیوم غنی شده اش را در ازای لغو تحریم های بین المللی کاهش دهد.
آمانو گفت تعهداتی که در وین داده شده توانایی آژانس را برای اطمینان از صلح آمیز ماندن برنامه هسته ای ایران تا حد زیادی افزایش می دهد.
اما وی خاطر نشان کرد آژانس بودجه بسیار بیشتری از آمریکا و دولت های دیگر نیاز دارد تا وظایفش را انجام دهد. او گفت به کنگره اطلاع داده که بودجه آژانس به احتمال زیاد حدود هشت میلیون یورو در سال افزایش می یابد.

آمانو افزود: « این قوی ترین توافق پادمانی است که هم اکنون در دنیا وجود دارد. اگر این توافق نباشد ، سطح فعالیت های ایران به همین شکل باقی می ماند و یا گسترش پیدا می کند.»

رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت برخی از جزئیات این توافق را به عنوان بخشی از quotation mark مبادلات فنی quotation mark در وین در اختیار دولت اوباما قرار داده است.

قانونگذاران ایالات متحده مخصوصا نگران آنند که آژانس به پایگاه نظامی وسیعی در جنوب تهران، به نام پارچین دسترسی ندارد. گفته می شود در اوایل دهه 2000 در این منطقه آزمایش ابزار انفجاری انجام شده است.

درخواست آژانس برای دسترسی به پارچین بارها و بارها رد شده است، و آمانو در گذشته تهران را به تلاش برای پاکسازی سایت متهم کرده است.

روز چهارشنبه، موسسه علوم و امنیت بین المللی در واشنگتن عکس های ماهواره ای منتشر کرد که پس از توافق وین گرفته شده اند و به نظر می رسد حرکت بولدوزرها را در پارچین نشان می دهند که در حال جابجایی خاک هستند.

موسسه علوم و امنیت بین المللی در گزارشی همراه با تصاویر نوشت: « این فعالیت ها شاید با نوسازی و یا پاکسازی پیش از هر گونه بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی و یا نمونه برداری محیطی در ارتباط باشد.»
آمانو روز چهارشنبه گفت نمی تواند درباره جزئیات هر گونه بازرسی آتی از پارچین تبادل نظر کند.

اما مذاکره کننده هسته ای ارشد دولت اوباما با ایران، معاون وزیر امور خارجه وندی شرمن، روز چهارشنبه در نشست پرسش و پاسخ کنگره گفت آژانس بین المللی انرژی اتمی می تواند کار خود را در پایگاه انجام دهد حتی اگر بازرسانش در آن سایت حضور فیزیکی نداشته باشند. او گفت: نمونه برداری از خاک تحت نظارت ایران می تواند تضمین لازم را در مورد فعالیت هایی که در پارچین در جریان بوده در اختیار ما قرار دهد.

خانم شرمن گفت: quotation mark شما می دانید، برای آنجام امور ضروری در دنیای تکنولوژیک امروزی ، لازم نیست به صورت فیزیکی در هر سایتی حضور داشته باشید.»

آقای فخری زاده به اتهام نقش داشتن در برنامه سلاح های هسته ای ایران تحت تحریم سازمان ملل متحد، آمریکا و اتحادیه اروپاست. بر اساس موافقتنامه وین، مجازات ها ضد او سال 2024 برداشته می شود.