نیما موحدزاده

افت محبوبیت امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور جوان فرانسه در نظرسنجی‌ها، نگرانی‌های وی را در کاخ‌الیزه تشدید کرده است. در حالی که ماکرون لقب یکی از محبوب‌ترین روسای‌جمهور فرانسه را در بدو ورود خود به کاخ الیزه به خود اختصاص داده بود، هم‌اکنون در فاصله‌ای بسیار کوتاه این معادله به ضرر وی رقم‌خورده است! طی هفته‌های اخیر، اکثر نظرسنجی‌های صورت‌گرفته در فرانسه، از کاهش شدید محبوبیت ماکرون خبر می‌دهد. بدون شک اگر این روند ادامه پیدا کند، سرنوشتی مشابه نیکولا سارکوزی و فرانسوا اولاند در انتظار ماکرون و حزب تازه‌تاسیس وی خواهد بود.‌

کارشناسان و تحلیلگران مسائل فرانسه و اروپا، دلایل مختلفی را در خصوص کاهش محبوبیت ماکرون ذکر کرده‌اند که یکی از مهم‌ترین آنها، تقابل وی و شخصیت‌های نظامی در فرانسه است. اصرار ماکرون بر تقویت قوانین امنیتی در کشورش، نه تنها منجر به نارضایتی برخی نظامیان از وی شده است، بلکه انتقا‌د گروه‌های حقوق بشری را نیز از رئیس‌جمهور جدید فرانسه بر‌انگیخته است. برخورد سخت و خشن ماکرون با برخی مقامات نظامی فرانسه (که تا کنون از سوی روسای‌جمهور فرانسه بی‌سابقه بوده است)، تاثیر خوبی در افکار عمومی این کشور نداشته و منجر به کاهش محبوبیت وی شده است.

در انتخابات ریاست‌جمهوری امسال، زمانی که ماکرون در مقابل مارین لوپن رهبر جبهه ملی فرانسه ایستاد، اکثر احزاب و گروههای فرانسوی از‌ ترس حضور راستگرایان افراطی در کاخ الیزه از ماکرون حمایت کردند. در دور دوم و نهایی انتخابات، ماکرون عملا نامزد همه گروه‌های سیاسی در فرانسه (به جز جریان راست افراطی) بود. در چنین شرایطی، امکان تمرکز شهروندان فرانسوی بر عملکرد ماکرون اندک بود زیرا اصلی‌ترین هدف آنها، رای سلبی به جبهه ملی فرانسه و نامزد این حزب یعنی مارین لوپن بود. با این حال پس از پیروزی ماکرون در انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه، افکار عمومی این کشور فرصت یافته‌اند تا وی را در خصوص وعده‌های اقتصادی و امنیتی داده شده مورد ارزیابی قرار دهند. نتیجه این ارزیابی تاکنون چندان به سود رئیس‌جمهور فرانسه نبوده است! در ابتدای حضور ماکرون‌ کاخ‌الیزه، وی از محبوبیتی 64 درصدی در نزد افکار عمومی ‌بر‌خوردار بود. این میزان محبوبیت سبب شد تا در جریان رقابت‌های انتخابات پارلمانی فرانسه نیز طرفداران ماکرون اکثریت مطلق پارلمان را در دست گیرند. در آن زمان، برخی گروه‌های سیاسی، نسبت به راهیابی طرفداران ماکرون و فتح اکثریت مطلق پارلمان هشدار داده و این موضوع را منجر به یکدست سازی دولت و قوه‌مقننه دانستند. آنها معتقد بودند که در چنین شرایطی پارلمان قدرت نظارت بر رئیس‌جمهور را از دست داده و اصلی‌ترین وظیفه خود را فدای مصالح سیاسی و حزبی خواهد کرد. با این حال این انتقادات، در میان هیاهوی ناشی از حمایت احساسی برخی شهروندان فرانسوی از ماکرون رنگ باخت.

هم‌اکنون میزان محبوبیت ماکرون در فرانسه با افتی 14 درصدی رو به رو شده و به حدود 50 درصد رسیده است. به عبارتی بهتر، نیمی ‌از شهروندان فرانسوی نسبت به ماکرون و عملکرد وی طی ماه‌های اخیر رضایت نداشته و نسبت به تحولات آینده در فرانسه نیز دید مثبتی ندارند. افت 14 درصدی محبوبیت رئیس‌جمهور فرانسه در مدت زمان اندکی که از حضور وی در کاخ‌الیزه گذشته است، زنگ خطر را برای وی و همراهانش به صدا در‌آورده است. از سوی دیگر، سیاستمداران رقیب ماکرون از جمله مارین لوپن، رهبر جبهه ملی فرانسه که کماکان خود را اصلی‌ترین رقیب رئیس‌جمهور فعلی فرانسه می‌داند، انگیزه مضاعفی برای تقابل با وی پیدا کرده‌اند. لوپن ا‌کنون به خوبی می‌داند که تب عمومی حمایت از ماکرون در فرانسه از بین رفته است. همان گونه که اشاره شد، میزان قابل‌توجهی از آرای ماکرون، رای سلبی به مارین لوپن و جریان راست افراطی فرانسه بود. به عبارت بهتر، از ابتدا مشخص بود که بخشی از محبوبیت ماکرون در ماه‌های نخست حضورش در کاخ‌الیزه ریزش خواهد کرد. به نظر می‌رسد این موضوع از سوی امانوئل ماکرون و همراهانش به خوبی مورد محاسبه قرار نگرفته است. رفتارهای اخیر ماکرون در فرانسه نشان داد که وی روی حاشیه امنیت سیاسی و اجتماعی خود از سوی افکار‌عمومی حساب ویژه‌ای باز کرده بود. با این حال تصورات ماکرون طی همین هفته‌های اخیر به‌طور کامل بر‌هم ریخته است. بدون شک از اکنون باید در انتظار آثار و تبعات نظرسنجی‌های اخیر رویکرد سیاسی و اقتصادی رئیس‌جمهور فرانسه بود. ماکرون به خوبی می‌داند که اگر روش فعلی را ادامه دهد، بار دیگر، از میزان محبوبیت وی کاسته خواهد شد. در صورتی که میزان محبوبیت ماکرون به زیر 50 درصد سقوط کند، کار برای رئیس‌جمهور فرانسه در همین ابتدای کار سخت‌تر خواهد شد. از این رو ماکرون با وسواس و نگرانی خاصی نتایج نظرسنجی‌های عمومی در کشورش را مورد رصد و تحلیل قرار می‌دهد. در هر حال، افت محبوبیت ماکرون در نظرسنجی‌های اخیر، جای خوشبینی چندانی را نسبت به آینده برای وی و همراهانش در کاخ الیزه باقی نگذاشته است.

کاهش میزان محبوبیت ماکرون نشان می‌دهد که وی در مسیر اجرای اصلاحات خود در حوزه‌های مختلف اقتصادی و امنیتی کشورش با موانع سختی مواجه است. ماکرون هم‌اکنون شاهد وجود پارلمانی یکدست با دولت در فرانسه است. همین مساله مسئولیت وی را در مواجهه با معضلات اقتصادی و امنیتی فرانسه سخت‌تر کرده است. از سوی دیگر، مخالفت‌های اخیر با ماکرون در میان گروه‌های سیاسی و مردمی‌ نشان می‌دهد که وی به راحتی قادر نخواهد بود اصلاحات مدنظر خود را در کشور ‌عملی سازد. شاید در نگاهی جامع‌تر بتوان این گونه تعبیر کرد که دوران ماه‌عسل سیاسی رئیس‌جمهور فرانسه به پایان رسیده و از اکنون، معضلات واقعی پیش روی وی یک به یک سر باز کرده‌اند. به راستی رئیس‌جمهور جوان فرانسه چگونه در مقابل این معضلات ایستادگی خواهد کرد؟ آیا وی همین روش قبلی را ادامه خواهد داد یا در رویکرد و رفتار سیاسی، اجتماعی و امنیتی خود تغییراتی صورت می‌دهد؟ پاسخ این سوال در آینده‌ای نزدیک مشخص خواهد شد.