هنوز سه ماه از دیدار تاریخی دونالد ترامپ و کیم جونگ اون، رهبران آمریکا و کره‌شمالی در جزیره سنتوزای سنگاپور زمان سپری نشده که زمزمه‌هایی مبنی بر نارضایتی ترامپ از نتیجه مذاکرات به گوش می‌رسد

مثلث/ علی بیگدلی: رئیس‌جمهور آمریکا که خیلی خوشبینانه این مذاکرات را آغاز کرده بود و گمان می‌کرد که فاتح و پیروز یکی از بغرنج‌ترین پرونده‌های بین‌المللی که نزدیک به 70 سال است جهانی را به خود مشغول داشته‌ خواهد بود، اکنون سفر وزیر خارجه‌اش به کره‌شمالی را لغو کرده و می‌گوید: «حس می‌کنم ما در زمینه خلع سلاح هسته‌ای شبه‌جزیره کره به اندازه کافی پیشرفت نمی‌کنیم.» این اظهارات ترامپ پس از آن بیان می‌شود که آژانس بین المللی انرژی اتمی اخیرا در گزارشی گفته است نشانه‌ای از توقف فعالیت‌های هسته‌ای کره‌شمالی وجود ندارد.

باید توجه داشت که یکی از نقاط ضعف ترامپ، دیدار وی با رهبر کره‌شمالی بود که با انتقادات شدیدی در داخل آمریکا به‌ویژه از سوی حزب جمهوریخواه مواجه شد. لذا اکنون ترامپ که خیلی خوش‌بینانه وارد مذاکرات با کره‌شمالی شده بود، نمی‌خواهد بیش از این به کیم‌جونگ اون امتیاز بدهد. 

به همین دلیل نیز رئیس‌جمهور آمریکا با انتشار چند توئیت پیاپی سفر وزیر خارجه‌اش به کره‌شمالی را لغو کرد‌ زیرا اگر مایک پمپئو بار دیگر به پیونگ‌یانگ سفر می‌کرد، این چهارمین سفر وی می‌شد بدون آنکه نتیجه مطلوبی کسب کرده باشد. 

این در حالی است که از قبل‌تر برای سفر پمپئو به کره‌شمالی برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته بود.

از سوی دیگر جنگ تجاری آمریکا با چین نیز باعث شده که شرایط برای دولت ترامپ در مذاکره با پیونگ‌یانگ دشوار شود‌ زیرا پکن که در جنگ تجاری با آمریکا به سر می‌برد کمک‌هایش را به کره‌شمالی افزایش داده و با پشت‌گرمی‌دادن به این کشور تلاش دارد‌ پیونگ‌یانگ را از مذاکره با آمریکا بی‌نیاز کند.

رئیس‌جمهوری آمریکا نیز با پی‌بردن به این موضوع در صدد است برای فرار از فشارهای داخلی و پاسخگو‌نبودن درباره مذاکرات با کره‌شمالی، چین را مقصر اصلی جلوه دهد. زمانی که خبر سفر وزیر خارجه آمریکا به کره‌شمالی منتشر شد ترامپ رسما‌ اعلام کرد که چین نمی‌گذارد گفت‌وگوهای واشنگتن با پیونگ یانگ به ثمر بنشیند. وی ادامه داد: «در این راستا باید به این نکته توجه داشت تعرفه‌هایی که میان آمریکا و چین وضع شده، ‌چیزی حدود ۱۱۰ میلیارد دلار است که رقم بسیار بالایی خواهد بود چین هم در این وضعیت به دنبال تلافی رفته است.» این در حالی است که ترامپ در وضعیت فعلی که از ناحیه داخل آمریکا فشارهایی را تحمل می‌کند، نمی‌خواهد وارد منازعه جدیدی شود که نتیجه آن مشخص نیست. البته سخنان رهبر کره‌شمالی دقیقا‌ نشان می‌دهد که ایالات متحده بیش از آنچه در دیدار دو طرف به امضا‌ رسیده است، سهم‌خواهی می‌کند. به عبارتی دیگر، ترامپ معتقد است که فشار چین بر پیونگ‌یانگ باعث شده تا این پرونده به نتیجه نرسد و از سوی دیگر او سعی دارد تمام زیاده‌خواهی خود را به گردن چین بیندازد. با این تفاسیر سفر پمپئو هیچ دستاورد خاصی نمی‌توانست داشته باشد و به همین دلیل بود که ترامپ دستور لغو آن را داد.

 از دیگر سو لغو سفر مایک پمپئو توسط رئیس‌جمهوری ایالات متحده آن هم در وضعیت فعلی که بیشترین فشارها در فضای داخلی به او وارد شده، نشان از آن دارد که ترامپ به دنبال آن است تا خود را در صحنه خارجی به اثبات برساند و تا حدودی بتواند افکار عمومی را نسبت به مسائلی از قبیل افشاگری وکیل پیشین او و ادامه پرونده دخالت روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ منحرف کند.

در تحلیل مذاکرات دو کشور باید توجه داشت که از ابتدا پیشنهادهای آمریکا به کره‌شمالی از موضع قدرت بیان می‌شد و مشخص بود که پیونگ‌یانگ زیر بار این پیشنهادها نخواهد رفت. به عنوان مثال آمریکا از کره‌شمالی خواسته بود که تمام تاسیسات‌ هسته‌ای‌اش را برچیند و سپس واشنگتن به آن کشور امتیازهای خواسته‌شده را بدهد و در این مدت نیز تحریم‌ها علیه کره‌شمالی پابرجا بماند. چنین روندی مشخص است که سرانجام نخواهد داشت. رهبر کره‌شمالی نیز همان زمان اعلام کرد که همزمان باید اقدامات طرفین انجام بگیرد؛ یعنی تحریم‌ها برداشته شود و آمریکا به کره‌شمالی امتیازاتی بدهد تا پیونگ‌یانگ نیز با حضور نمایندگان آمریکا و سازمان ملل تاسیساتش را برچیند. 

البته آمریکایی‌ها نیز از ابتدا تقریبا می‌دانستند که رهبر کره‌شمالی هیچ وقت حاضر نمی‌شود روی این همه هزینه‌ای که برای تاسیسات هسته‌ای‌اش کرده، چشم ببندد و آنها را تعطیل یا نابود کند. رهبر کره‌شمالی نیز در مصاحبه‌ای با اشاره به این موضوع گفته بود که آنها هزینه‌های زیادی متقبل شده‌اند و اگر قرار بر تعطیلی یا نابودی تاسیسات باشد، آمریکا باید آنها را جبران کند. اما واشنگتن در پاسخ به این اظهارنظر واکنشی از خود نشان نداد و خود را موظف به تامین هزینه‌های کره‌شمالی نکرد.

تا به امروز نیز اگر مذاکراتی میان آمریکا و کره‌شمالی انجام گرفته، تماما به نفع پیونگ‌یانگ بوده و دستاوردی اگر داشته نصیب کره‌شمالی شده است. زیرا رئیس‌جمهور آمریکا به عنوان رئیس‌جمهوری قدرتمندترین کشور دنیا به لحاظ اقتصادی، نظامی و سیاسی شناخته می‌شود که از اختیارات بسیار وسیعی برخوردار است؛  این در حالی است که ترامپ پذیرفت در سنگاپور یعنی کشوری در نزدیکی کره‌شمالی با کیم جونگ اون دیدار کند و این امتیاز بزرگی برای رهبر کره‌شمالی به شمار می‌رود. 

البته ترامپ دلخوش به این موضوع است که او اولین رهبر آمریکا‌ست که موفق شده با رهبر کره‌شمالی قرار ملاقات بگذارد و به نوعی استارت حل موضوع کره‌شمالی را بزند.

لذا ترامپ به نوعی دل به دریا زد و با کیم جونگ اون دیدار کرد این در حالی است که با توجه به مسائلی که بعد از آن پیش آمد، مشخص شد که ترامپ بدون هیچ حساب‌و‌کتابی وارد این مذاکرات شده است. بنابراین آمریکا در این مرحله اشتباه کرد که آن‌قدر راحت وارد مذاکره شد. یعنی اگر واشنگتن می‌خواست که دستاوردی از این مذاکرات نصیبش شود ابتدا باید تعهدات ضمنی از کره‌شمالی گرفته می‌شد و سپس این ملاقات انجام می‌گرفت. از این‌رو گفته می‌شود که بعد از انجام این ملاقات به پرستیژ رهبر کره‌شمالی افزوده شده است.

دیگر دستاوردی که کره‌شمالی از این مذاکرات داشت، بهبود نسبی روابط با همسایه جنوبی‌اش است. در این میان کره‌جنوبی اعلام کرده که چون در همسایگی کره‌شمالی قرار دارد، نمی‌تواند خود را خیلی تابع تغییرات آمریکا کند و واشنگتن نیز به همین خاطر چراغ‌سبزی به سئول نشان داد تا اختلافات‌شان با پیونگ‌یانگ را کاهش دهند‌ چرا‌که کره‌جنوبی کاملا در یک وضعیت تهدید‌آمیز به سر می‌برد و از این‌رو به دنبال آن بود که به نوعی شرایط ملتهب میان دو کره کاهش پیدا کند. آمریکا نیز حتی اگر با کره‌شمالی به نتیجه‌ای نرسد اما با کاهش التهاب در روابط دو کره موافق است. 

در نهایت بر اساس آنچه از داخل آمریکا به بیرون درز می‌کند و با توجه با رخدادهای این کشور، مشخص نیست که ترامپ قرار است در مورد کره‌شمالی و سایر پرونده‌های سیاست خارجی چگونه رفتار کند. اگر در انتخابات میان‌دوره‌ای، دموکرات‌ها بر جمهوری‌خواهان چیره شوند، بدون تردید مشکلاتی بر سر راه ترامپ قرار خواهد داشت.