باراک اوباما، رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا در حالی فعالیت‌ها و سخنرانی‌هایی را علیه رئیس فعلی کاخ سفید یعنی دونالد ترامپ آغاز کرده که به نظر می‌رسد هدف وی از این فعالیت‌های انتخاباتی تماما تشویق مردم ‌برای حضور در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا است‌

 زیرا یک پیش‌فرض کلی وجود دارد مبنی بر اینکه حضور و مشارکت مردم در انتخابات میان‌دوره‌ای خیلی کمتر از انتخابات غیرمیان‌دوره‌ای است. البته باید توجه داشت که انتخابات میان دوره‌ای در آمریکا با ایران متفاوت است و بدین صورت نیست که یک انتخابات کوچک برای کرسی‌های خالی برگزار شود؛ بلکه انتخاباتی است برای تعیین بخشی از کرسی‌های انتخابی کشور به جز ریاست‌جمهوری. یعنی بخشی از کرسی‌های کنگره، سنا و تعدادی از فرماندارها تا رده‌های محلی مانند شوراهای شهر، سناها و کنگره‌های ایالتی در این انتخابات دو سال یک بار تعیین می‌شوند. یک انتخابات دو سال یک بار دیگر نیز در آمریکا برگزار می‌شود که بخش دیگری از این نهادها به‌اضافه رئیس‌جمهور در آن انتخاب می‌شوند. 

چون انتخابات‌های میان‌دوره‌ای مانند رقابت داغ و حساس ملی انتخابات ریاست‌جمهوری نیست، معمولا در این انتخابات‌ها مشارکت پایین‌تر است. چون طبیعتا مسائل محلی در این انتخابات‌ها مطرح می‌شود و در برخی ایالات نیز بحث انتخاب فرماندار مطرح است. در نتیجه جریان‌سازی در این انتخابات سخت‌تر از جریان‌سازی در انتخابات ریاست‌جمهوری است‌ زیرا طی انتخابات ریاست‌جمهوری به‌قدری فضا پرتحرک و داغ است و مناظره‌های پرشور انتخاباتی برگزار می‌شود که دیگر نیاز به چنین فضاسازی‌هایی نیست. اما در برهه فعلی که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر قرار داریم، باراک اوباما تنها با هدف ایجاد شور انتخاباتی در میان مردم صحبت‌هایی را علیه ترامپ مطرح کرده و برخی از سیاست‌های او را زیر سوال برده است. اوباما که هنوز از جایگاه سیاسی نسبتا خوبی برخوردار است، در سفرهایش به نقاطی می‌رود که برای نامزد دموکرات اهمیت دارد. یعنی به ایالت‌هایی سفر می‌کند که هم نامزد دموکرات برای این انتخابات داشته ‌و هم آن نامزد نیاز به کمک شخصی چون اوباما داشته باشد. 

اما در خصوص محتوا و گفتمان صحبت‌های اوباما باید گفت بیشتر تاکید بر رای‌دادن به‌ویژه خطاب به رنگین‌‌پوستان و مهاجران است. یعنی کسانی که در دوره ترامپ نسبت به جامعه آمریکا احساس غیرخودی‌بودن دارند و احتمالا در انتخابات شرکت نخواهند کرد؛ اوباما رسالت خود را ترغیب چنین افرادی به رای‌دادن به نامزد دموکرات‌ها قرار داده است. همچنین باراک اوباما تاکید ویژه‌ای نیز روی رای‌دادن جوانان دارد؛ جوانان در انتخابات آمریکا نقش پررنگی دارند و اگر آنها به دنبال صحبت‌های رئیس‌جمهور پیشین به صحنه انتخاباتی بیایند شانس دموکرات‌ها خیلی افزایش خواهد یافت. 

نکته دیگری که دموکرات‌ها و شخص اوباما را نسبت به انتخابات میان‌دوره‌ای خوش‌بین می‌کند، ذات این انتخابات است؛ زیرا افرادی که حامی ترامپ هستند اکنون مهم‌ترین کرسی یعنی کرسی ریاست‌جمهوری را از آن خود می‌دانند و قرار نیست برای آن کرسی تعیین تکلیف شود، بنابراین در میان حامیان ترامپ و جمهوریخواهان احتمالا رغبت کمتری برای مشارکت و ایجاد کمپین‌های انتخاباتی وجود خواهد داشت. در نتیجه این مسئله یک فضای خالی برای رقبای رئیس‌جمهور ایجاد می‌کند و آنها این فضا را پیدا می‌کنند که دو سال پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری بتوانند پایه‌های حضور ترامپ در کاخ سفید را سست کنند. مظهر چنین امری نیز بازپس‌گیری اکثریت کرسی‌های کنگره خواهد بود و به همین دلیل دموکرات‌ها اکنون انگیزه بیشتری برای کمپین‌کردن و صحبت‌ علیه ترامپ یعنی رئیس‌جمهور مستقر دارند. 

نکته دیگر اینکه وضعیت اقتصادی آمریکا فعلا از نظر مردم خوب است و نرخ بیکاری جزو پایین‌ترین نرخ‌ها در تاریخ آمریکاست. این مسئله می‌تواند برای دموکرات‌ها تا حدودی خطرناک باشد؛ زیرا وقتی وضعیت بحرانی و خطرناک نباشد احتمالا به صندوق‌های رای بی‌اعتنایی می‌شود و کسی به مساله انتخابات توجه نخواهد کرد.

در نتیجه شاید لازم باشد یک مهره‌ای مانند باراک اوباما وارد عرصه شود تا فضا را کمی تغییر دهد و رای‌دهندگان را به سمت رای‌دادن ترغیب کند. 

اوباما در ویدئوی سه‌دقیقه‌ای اخیری که منتشر کرده بر این نکته تاکید کرده که چون در انتخابات مشارکت نکردند وضعیت به این صورت شده است ولی اگر مشارکت کنند مردم قدرت تغییر در وضعیت را خواهند داشت. 

همچنین در خصوص نقش اوباما در حزب دموکرات باید به این نکته توجه کرد که ساختار حزبی در آمریکا خیلی غیرمنسجم‌تر از برخی کشورها چون انگلیس یا حتی برخی احزاب ریشه‌دار اروپایی است. به این معنی که ستاد حزب که مرکزیت، پرسنل و ساختار دارد نقش چندان مهمی بازی نمی‌کند و دبیر کل حزب خیلی مقام مهمی به شمار نمی‌رود. در نتیجه رهبری حزب در برخی نقاط حالت محلی دارد؛ یعنی سناتورهای فعلی و قبلی و نماینده‌های فعلی و پیشین در مناطق خود نفوذ دارند یا چهره‌های سیاسی اصلی رهبری حزب را برعهده دارند. در مورد دوم می‌توان به بیل کلینتون اشاره کرد که رهبر ساختاری و حقیقی حزب دموکرات محسوب می‌شود. بیل کلینتون بعد از ضربه‌ای که پس از دوران ریاست‌جمهوری‌اش خورد یک کار بسیار موثر در کمپین‌کردن برای اوباما انجام داد و در هر دو دوره کمک کرد تا او به کاخ سفید راه پیدا کند. 

اما به نظر می‌رسد پس از رقابت‌های انتخاباتی ریاست‌جمهوری دوره قبل که بیل کلینتون به حمایت از همسرش هیلاری که رقیب اصلی ترامپ بود، پرداخت و نتیجه نگرفت، اکنون تا حدودی از رهبری حزب فاصله گرفته است.

همچنین در مقایسه با اوباما برای مدیریت حزب باید به فاکتورهایی چون اختلاف سن این دو سیاستمدار، مهر شکست که بر پیشانی کلینتون‌ها خورده و محبوبیت اوباما و همسرش توجه داشت. به طور کلی نیز در میان دموکرات‌ها از جمله کسانی که اکنون فعالیت می‌کنند و حرف‌شان بیش از دیگران خریدار دارد باراک اوباما، جو بایدن، سناتور سندرز و جان کری هستند.

از دیگر سو پیرامون شانس دموکرات‌ها برای پیروزی بر جمهوریخواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای‌ یا شکست ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ باید جداگانه چندین فاکتور را درنظر گرفت؛ در مورد انتخابات میان‌دوره‌ای همان‌طور که اشاره شد، احتمالا حامیان دموکرات‌ها انگیزه بیشتری برای شرکت در انتخابات دارند چرا که رای آنها اعتراضی است. نکته دیگر اینکه انتظارات از گزارش درباره رابطه کمپین ترامپ و روسیه و دخالت نیروهای خارجی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ که بازرس مولر بیش از یک سال است روی آن کار می‌کند خیلی زیاد است.

 حتی گفته می‌شود که عامدانه هنوز نتیجه این تحقیقات منتشر نشده تا این‌گونه تفسیر نشود که مخصوصا و برای اثرگذاری بر انتخابات میان‌دوره‌ای این نتیجه منتشر شده است. اما همین سکوت بازرس مولر و سابقه حرفه‌ای قوی او، انتظارات را بالا برده است و همه منتظر هستند که بمبی از نتیجه تحقیقات وی

 منفجر شود.

درنتیجه اگر دموکرات‌ها بتوانند در کنگره هم سنا و هم مجلس نمایندگان اکثریت کرسی‌ها را کسب کنند و بعد از آن نتایج گزارش بازرس مولر منتشر شود، این دو عامل در کنار هم می‌توانند خیلی بر ترامپ فشار وارد آورند. البته لزوما به رای بر عدم کفایت و عزل رئیس‌جمهور ختم نمی‌شود اما طی‌شدن این مسیر هم دور از تصور

 نیست. 

همچنین دموکرات‌ها رای‌دهندگان‌شان را این‌گونه توجیه می‌کنند که انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و پیروزی در آن، مقدمه‌ای برای پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری است و اگر آنها خواهان شکست ترامپ هستند باید کمک کنند که در انتخابات نوامبر دموکرات‌ها پیروز شوند. سران حزب دموکرات بارها به مردم گوشزد کرده‌اند که نباید اجازه دهند ترامپ با سیاست‌هایش آمریکا را به سمتی ببرد که غیرقابل بازگشت باشد. اوباما در پیامش به صورت غیرمستقیم جمهوریخواهان را نیز خطاب قرار داد و گفت خروجی فعلی کاخ سفید هیچ ربطی به ایده‌ها و آرمان‌های اولیه حزب جمهوریخواه که آبراهام لینکلن پایه‌گذاری کرده، ندارد. 

درواقع رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، جمهوریخواهان ناراضی از فاصله‌گرفتن از آرمان‌های محافظه‌کاری را نیز به جبهه ضدترامپ دعوت کرد و این نشان می‌دهد که محور کمپین اوباما‌ و باقی دموکرات‌ها «نه به ترامپ» است.