مثلث/ سعید سبحانی:

مقامات اروپایی و خصوصا مقامات سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه طی ماه‌های اخیر بارها از تعهد خود نسبت به توافق هسته‌ای با ایران سخن گفته‌اند.  با این حال، این کشورها در رویکرد و اقدامی ‌دوگانه، مشغول رایزنی‌های فشرده بر سر تامین خواسته‌های غیرقانونی و فرابرجامی‌ دونالد ‌ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا بر سر برجام هستند.

از سوی دیگر، چنانچه منابع خبری و تحلیلی اعلام کرده‌اند سفر امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه و آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان به واشنگتن و دیدارهای آنها با ‌ترامپ بر سر حفظ برجام ‌بی‌نتیجه بوده است. با این حال مقامات سه کشور اروپایی همچنان رویکرد دوگانه و پارادوکسیکال خود را در قبال برجام ادامه می‌دهند. بیانیه اخیر مقامات سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان در همین راستا قابل تجزیه و تحلیل است. این بیانیه مشترک، به ابتکار نخست‌وزیر انگلیس صادر شده است.  اگرچه ‌ترزا می، ‌نخست‌وزیر انگلیس سعی دارد در سفر نمایشی پیش روی خود به ایالات متحده آمریکا، خود را به‌عنوان ناجی اصلی توافق هسته‌ای معرفی کند، اما نباید فراموش کرد که باور کردم این بازی تصنعی، به قیمت تحدید «توان موشکی ایران» و «اجازه بازرسی از اماکن نظامی»، «تحدید قدرت منطقه‌ای ایران» و «دائمی‌شدن محدودیت‌های برجامی ‌ایران»

 تمام خواهد شد.

 ‌ترزا می ‌به همراه امانوئل ماکرون و آنگلا مرکل در حال چینش پازل‌های برجامی ‌از پیش تعیین‌شده توسط خود و ایالات متحده آمریکا هستند.  در این معادله، نه‌تنها نباید تفکیکی بین بازی کاخ سفید و‌ تروئیکای اروپایی قائل شد، بلکه باید در قبال پیوستگی و همپوشانی بازی برجامی ‌این دو بیش از پیش حساسیت به خرج داد. «راشا‌تودی» گزارشی را در خصوص بیانیه اخیر سه کشور اروپایی در خصوص برجام منتشر کرده است که به مرور به آن می‌پردازیم:

انگلیس، فرانسه و آلمان از توافق هسته‌ای با ایران (برجام) دفاع کرده‌اند، این در حالی است که ایالات متحده آمریکا همچنان بر خروج از برجام یا اعمال تغییر در آن تاکید می‌ورزد.  رهبران سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه توافق کرده‌اند تا از معاهده هسته‌ای با ایران دفاع کنند، در حالی که آنها راه‌هایی را برای جلب امتیازات بیشتر از ایران بررسی می‌کنند. سران این سه کشور اعلام کرده‌اند که معامله صورت‌گرفته در سال 2015 میلادی، بهترین راه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای محسوب می‌شود. اخیرا در تماسی تلفنی ‌ترزا می، ‌نخست‌وزیر انگلیس با دو همتای خود یعنی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، رهبران اروپایی امضاکننده برجام در خصوص اینکه توافق هسته‌ای با ایران بهترین راه برای خنثی‌کردن تهدید ایران مسلح به سلاح هسته‌ای است

موافقت کردند.  

همچنین اخیرا سفیر فرانسه در اسرائیل (سرزمین‌های اشغالی) هشدار داد که در صورت از بین بردن توافق هسته‌ای توسط دونالد ‌ترامپ، احتمال جنگ میان ایران و اسرائیل وجود دارد.  

از سوی دیگر، سه کشور اروپایی دغدغه‌های رئیس‌جمهور آمریکا در خصوص «اصلاح توافق هسته‌ای» را نیز مدنظر قرار داده و در تلاش هستند تا ایران را بابت پذیرش تعهداتی بیشتر در خصوص توسعه برنامه هسته‌ای خود ملزم کنند.  آنها در عین تاکید بر اهمیت حفظ برجام، خود را متعهد بر ادامه همکاری‌ها با یکدیگر و ایالات متحده آمریکا بر سر مقابله با طیف گسترده‌ای از چالش‌های مربوط به ایران دانسته‌اند.  

این موارد عبارتند از برنامه موشکی ایران (خصوصا در خصوص موشک‌های بالستیک) و نقش رو به گسترش و رشد ایران در منطقه خاورمیانه و تعیین یک چارچوب رسمی برای پس از سال 2025 میلادی. در سال 2025 میلادی، تعهدات ایران وفق برجام پایان می‌یابد، از این رو مقامات اروپایی به‌دنبال دستیابی به توافقی جدید با ایران هستند که فعالیت‌های هسته‌ای ایران (محدودیت‌های فعالیت‌های هسته‌ای) را برای پس از سال 2025 نیز پوشش دهد،  البته این در صورتی خواهد بود که برجام طی روزهای آتی از سوی دونالد ‌ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا از بین نرود.  این پیشنهادات توسط امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه و در جریان سفر اخیر وی به ایالات متحده و دیدارش با ‌ترامپ ارائه شد.  ماکرون و مرکل هر دو در دیدارهای خود با ‌ترامپ خواستار بازگشت‌ ترامپ از مواضع خود و رسیدن به یک توافق محدودکننده دیگر در خصوص ایران شده‌اند، اما ظاهرا موفق به متقاعدکردن رئیس‌جمهور آمریکا

در این خصوص نشده‌اند.

مایک پمپئو، وزیر امور خارجه جدید ایالات متحده آمریکا در جریان سفر خود به فلسطین اشغالی، به وضوح توافق هسته‌ای با ایران را توافقی ناقص خواند. این اظهارات نشان می‌دهد که رئیس‌جمهور آمریکا به‌دنبال عقب‌نشینی و خروج از برجام در تاریخ 12 ماه می‌ است. پمپئو تاکید کرده که واشنگتن می‌خواهد توافق هسته‌ای با ایران را اصلاح کند و اگر نتوانیم این موضوع را حل کنیم، قصد داریم از توافق هسته‌ای

 خارج شویم.

 همچنین مایک پمپئو در سفر شنبه خود به عربستان سعودی، خواستار تحریم بیشتر و گسترده‌تر ایران و افراد مرتبط با برنامه موشکی این کشور شد و مدعی شد که این موضوع میان ایالات متحده آمریکا و متحدان اروپایی آن نیز مورد بحث قرار گرفته است.  

از سوی دیگر، حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران در واکنش به اقدامات ماکرون (برای اعمال محدودیت‌های فراتر از برجام علیه ایران)، تاکید کرد که برجام ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای ایران را در ازای تعلیق تحریم‌های اقتصادی کاهش می‌دهد و هر‌گونه تجدید نظری در آن غیر قابل توجیه است. روحانی تاکید کرده است که ایران هیچ‌گونه محدودیتی را فراتر از تعهداتش در برجام نخواهد پذیرفت.  تهران پیشتر اعلام کرده است که اگر دونالد ‌ترامپ مجددا تحریم‌ها را علیه ایران اعمال کند و از توافق هسته‌ای خارج شود، ایران نیز از این توافق خارج خواهد شد.