بهارستان هفته گذشته یک جلسه جنجالی داشت. جلسه‌ای که ماحصل آن برکناری علی ربیعی بود.

 با وجود اینکه خیلی‌ها پیش‌بینی می‌کردند جلسه استیضاح علی ربیعی بدون دردسر برگزار شود و در کمتر از یک سال سومین رای اعتماد را از مجلس دهم بگیرد اما وزیر کار پراسترس‌ترین روز کاری خود را گذراند و در نهایت برکنار شد،‌این مساله که چگونه چرا این اتفاق افتاده است، می‌تواند برای تحلیلگران مسائل سیاسی بسیار پر‌اهمیت باشد. از مدت‌ها قبل گفته می‌شد که حسن روحانی چندان دل خوشی از علی ربیعی ندارد. او در ماجرای ترمیم کابینه فرصتی برای حذف علی ربیعی یافته بود اما روحیه محافطه‌کارانه‌اش اجازه نداد که شخصا وارد این ماجرا شود. به نظر می‌رسد ورود او به کانال مجلس بهترین راه ممکن برای رسیدن به این خواسته‌اش بوده باشد.در این میان حتی برخی می‌گویند آنچه در جلسه روز چهارشنبه مجلس رخ داده حاصل توافق علی لاریجانی و حسن روحانی بوده حال آنکه در همان روز چهارشنبه این خبر هم در رسانه‌ها پیچید که ممکن است کاظم جلالی برای این وزارتخانه معرفی شود.

نگاهی به اعداد آرا در روز چهارشنبه دقیقا راهنمایی می‌کند که فراکسیون علی لاریجانی در ائتلافی با فراکسیون ولایی‌ها آن هم در شرایطی که فراکسیون امید مخالف استیضاح ربیعی بود چگونه معادلات را تغییر دادند.نگاهی به آنچه در جلسه استیضاح رخ‌داده، می‌تواند تصویر درستی از ماجرا را ارائه دهد.

  مخالفان ربیعی چه گفتند؟

مخالفان ربیعی در جلسه دیروز عملکرد ضعیف وی در مدیریت وزارت رفاه، تخلف مدیران زیرمجموعه، واردات شبهه‌ناک، عملکرد سیاه پتروشیمی‌های زیرمجموعه وزارت رفاه و ندادن ارز به بازار و ایجاد التهاب را از عمده‌ترین دلایل استیضاح برشمردند. محمدرضا پورابراهیمی، رئیس ‌کمیسیون اقتصادی در موافقت با استیضاح وزیر کار در نشست علنی‌ هفته گذشته مجلس گفت: «ایشان زمین و زمان را به تنگ آورده که در وزارت بماند. تمام عوامل داخلی و بیرونی و جریان‌های مختلف دیروز در سالن غذاخوری با نمایندگان صحبت می‌کردند. این چه وضعی است، چرا نمی‌گذارید مجلس آزادانه و دور از این فشارها تصمیم بگیرد؟

پورابراهیمی خاطرنشان کرد: «مگر ما می‌توانیم این شرایط را تحمل کنیم. شرایطی را به وجود آوردند که استیضاح مطرح و بیان نشود. ‌ای کاش آقای رئیس‌جمهور، آقای ربیعی را به عنوان وزیر امور خارجه به کار می‌گرفت که با توجه به توان لابی‌گری‌ای که دارد حتما برجام را حل می‌کرد.»

نماینده مردم کرمان در مجلس خاطرنشان کرد: «امروز شاکله تصمیمات اقتصادی کشور در مجموعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به اسم بیمه، تعاون و کار پوششی فراهم شده و در ذیل آن محتوای اصلی بنگاهداری و کارهای کلان در اقتصاد کشور است.» وی افزود: «کمیسیون اقتصادی هفته قبل جلسه‌ای برای موضوع عدم ارائه ارز شرکت‌های پتروشیمی برگزار کرد. شرکت‌های پتروشیمی متعلق به وزارت تعاون،‌ کار و رفاه اجتماعی به دلیل عدم ارائه کامل ارز‌شان عامل اخلال در نظام اقتصادی شدند. ما گریبان چه کسی را در مجلس بگیریم؟» پورابراهیمی خاطرنشان کرد:‌ «بعضی‌ها فکر می‌کنند وزارت تعاون روابط کارگری و سازمان تامین اجتماعی است اما این‌گونه نیست و 327 شرکت زیرمجموعه سازمان تامین اجتماعی هستند؛ 187 شرکت زیرمجموعه صندوق بازنشستگی کشور و ده‌ها شرکت زیرمجموعه صندوق بیمه عشایر و روستایی هستند.» نماینده مردم کرمان در مجلس اظهار کرد: «بزرگ‌ترین تولیدکنندگان دارویی کشور که بیش از 50 درصد سهم دارو را دارند متعلق به مجموعه وزارت رفاه و تامین اجتماعی است. بزرگ‌ترین شرکت‌های حمل‌ونقلی در حوزه‌های مختلف متعلق به این مجموعه هستند. حالا ایراد می‌گیرند که در تایپ مربوط به استیضاح واژه فلان در کشتی فلان مطرح شده. آقای ربیعی این توهین به نمایندگان است. شما نباید این‌گونه با نمایندگان صحبت کنید.» پورابراهیمی خاطرنشان کرد:‌ «در بخش پتروشیمی‌ها 66 درصد از شرکت پتروشیمی جم، 78 درصد از پتروشیمی امیرکبیر، 49 درصد از پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس، 95 درصد از نفت پاسارگاد و بیش از 30 شرکت مهم دیگر در این حوزه متعلق به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.» وی افزود: «اقتصاد کشور کجاست؟ مردم چرا به کف خیابان می‌آیند؟ اشتغال، ماموریت کیست؟»

  موافقان چه گفتند؟

موافقان ربیعی وارد‌ندانستن تهمت‌ها و قصور وی در التهاب ارزی و مناسب ندانستن زمان آن را از دلایل مخالفت خود با استیضاح عنوان کردند.مسعود پزشکیان، نماینده مردم تبریز و نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی در مخالفت با استیضاح علی ربیعی، وزیر کار در صحن مجلس اظهار داشت: «من قرار نبود صحبت کنم و تصمیم هم نداشتم حرف بزنم اما از صبح که جو را دیدم و شاهد بحث‌هایی بودم که برخی مطرح کردند، احساس کردم باید از تمامیت مجلس و نمایندگان دفاع کنم.» وی افزود: «اینکه ما بیاییم بگوییم نمایندگان رفته‌اند، لابی کرده‌اند و پول گرفته‌اند که این کار را بکنند، به چه کسی بی‌احترامی می‌کنیم و چه کسی را زیر سؤال می‌بریم؟ کدام نماینده؟ یعنی اگر بنده به آقای ربیعی رأی بدهم، پول گرفته‌ام؟» پزشکیان افزود: «می‌گویند اگر رأی ندهیم حیثیت مجلس از بین می‌رود اما حیثیت مجلس زمانی از بین می‌رود که با جو و فشار رأی بدهد؛ چه مثبت و چه منفی. ما باید به حق رأی بدهیم نه با انگ‌زدن، تهمت‌زدن و جوسازی.» نایب‌رئیس مجلس گفت: «کدام نماینده پول گرفته است؟ آنهایی که این موضوع را می‌گویند اگر این را ثابت کنند آن نماینده باید از مجلس اخراج شود. این حرف‌ها را از تریبون مجلس گفتن و خوراک رسانه‌ها را درست‌کردن انصاف نیست. کسی پول و باج نگرفته که به کسی رأی بدهد یا ندهد.» پزشکیان تصریح کرد: «من به آقای ربیعی رأی می‌دهم نه به خاطر اینکه عیب و مشکل ندارد، بلکه یک شاخص دارم و دنبال دنیا، پول و قدرت هم نبوده‌، نیستم و نخواهم بود. این حرف‌ها را به هم نچسبانیم.»

  ربیعی چه گفت؟

علی ربیعی با انتقاد از صحبت‌ برخی نمایندگان مبنی بر ایجاد اغتشاش در مجلس با هدف به هم‌خوردن جلسه استیضاح افزود: «منظم‌ترین وزیر برای حضور در جلسات کمیسیون‌ها بنده بوده‌ام و احترام زیادی برای نمایندگان قائلم. استیضاح‌کنندگان در 10 بند مواردی را مطرح کردند اما متاسفانه برخی اظهارات نمایندگان خارج از این موارد بود به طوری که بنده را متهم به دروغگویی کرده و گفتند در بیشتر مسائل گریه می‌کنم، چرا چنین مواردی را استیضاح‌کنندگان مطرح می‌کنند؟» وی تأکید کرد: «وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وزارتخانه بزرگی است که مردم قبل از تولد تا مرگ نیز با آن سر‌و‌کار دارند،‌ ای کاش همان‌طور که دارایی‌های نامشروع را می‌توان اندازه‌گیری کرد، معیاری وجود داشت تا نشان دهد در 4 سال گذشته چه اقداماتی به صورت خاموش همچون سرباز گمنام و صادقانه در این وزارتخانه انجام دادیم، ضمن اینکه شما به این نکته اشاره کردید که بازنشستگان در مقابل مجلس تجمع می‌کنند اما مشخص نکردید منظور آنها چیست و اینکه کدام گروه‌های اجتماعی در این دوره ساکت هستند یا به این نکته اشاره نکردید کارگران فولاد که مقابل مجلس تجمع کردند در شرایط کنونی از وضعیت بهتری نسبت به قبل برخوردار شده‌اند اما همچنان باید برای ارتقای وضعیت آنها تلاش کرد.» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به اینکه وضعیت بازنشستگان از دغدغه‌های مهم وی بوده، یادآور شد: «آیا منابعی برای همسان‌سازی در اختیار داشته‌ام یا جز 3 هزار و 200 میلیارد تومان، بودجه‌ای برای تحقق این مهم در اختیار داشته‌ام یا این مبلغ را به‌خوبی اختصاص نداده‌ام؟ آیا روش پلکانی، روش ابداعی من نبود؟ آیا فاصله 400 تا 500 هزار تومان با فاصله‌ای که امروز حداقل یک میلیون و 300 هزار تومان است حاصل تلاش این دوران نبود؟»

  بررسی ادعای ربیعی  در هیأت نظارت  بر نمایندگان

 علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی پس از ارائه توضیحات وزیر کار و همچنین نمایندگان استیضاح‌کننده علی ربیعی در نشست علنی روز چهارشنبه پارلمان در سخنانی اظهار داشت: «طرح استیضاح آقای ربیعی بررسی و مطالب مختلفی هم از سوی نمایندگان مجلس و نمایندگان دولت در صحن علنی مطرح شد.» وی افزود: «همکاران می‌توانستند برخی مطالب را نگویند، چون برخی مطالب درست هم نیست؛ نامه‌ای را آقای ربیعی به بنده دادند و اعلام کردند «آقای پورابراهیمی فردی را برای ریاست بر شرکت ملی مس به وی معرفی کرده بود» در حالی که این‌طور نیست و برای بهزیستی راور بوده است، آقای پورابراهیمی رایزنی می‌کنند که فلان فرد رئیس اداره بهزیستی راور شود، البته اسم‌بردن از افراد به نظر خیلی غلط بود.» رئیس مجلس تصریح کرد: «آقای ربیعی گفتند فردی ‌آمده و گفته پولی را به حساب فردی واریز کنید؛ آقای ربیعی! اسم این فرد را به ما بدهید و بنده از هیأت نظارت بر نمایندگان می‌خواهم در اسرع وقت به این موضوع رسیدگی و گزارش آن را اعلام کند.» وی ادامه داد: «آقای ربیعی! چرا حرف مبهم می‌زنید؟! در این مدتی که بنده با آقایان نمایندگان کار می‌کردم، این نمایندگان ممکن است برای موضوعی رایزنی داشته باشند و بگویند فلان فرد را فلان جا بگذارید که این هم متعارف است، ممکن است بگویند بهزیستی فلان جا فقیر‌ است و 300 یا 400 میلیون پول به آنها بدهید اما این نمایندگان پول را برای خودشان که نمی‌خواهند.» لاریجانی تصریح کرد: «آقای ربیعی! حرفی می‌زنید که فضای کشور را ملتهب می‌کنید، البته آقایان نمایندگان هم صحبت‌هایی کردند که نباید در صحبت‌هایشان فضا را تیره‌و‌تار نشان دهند؛ بنده چه از نمایندگان مجلس و چه از نمایندگان دولت که ادعاهایی را مطرح کردند، خواهش می‌کنم اسامی را به بنده بدهند تا در اسرع وقت به هیأت نظارت بر نمایندگان بدهم و این هیأت باید این موضوع را ظرف 2 هفته بررسی و نتیجه را اعلام کند تا تکلیف مشخص شود. «وی در پایان خاطرنشان کرد: «این حرف‌ها خوب نبود اما به هر حال جلسه استیضاح می‌توانست بهتر از این برگزار شود.»

  وزیر کار رفت

وکلای ملت پس از استماع توضیحات نمایندگان استیضاح‌کننده و همچنین پاسخ‌های وزیر کار، با 129 رأی موافق و 111 رأی مخالف و 3 رأی ممتنع از مجموع 243 رأی مأخوذه، اعتمادشان را از وزیر کار برداشتند و بدین ترتیب طرح استیضاح وزیر کار رأی آورد و ربیعی از این سمت برکنار شد. وزارت رفاه یکی از بزرگ‌ترین وزارتخانه‌های دولتی محسوب می‌شود. گویا مجلس به جای دولت ترمیم کابینه را آغاز کرده و اولین وزیر اقتصادی را برکنار کرد و شاید این روند ادامه‌دار باشد اما با توجه به اهمیت وزارت رفاه، روحانی باید یک فرد توانا و خلاق را به عنوان وزیر رفاه معرفی کند تا در روزهای سخت اقتصادی، رفاه یک فرمانده مقتدر و مدبر داشته باشد.