خبر قرعه‌کشی نمایندگان مجلس شورای اسلامی ‌برای حضور در جام‌جهانی روسیه به عنوان تماشاگر حالا واکنش‌های جدی را به همراه داشته است

 البته این نخستین‌بار نیست که گروهی از نمایندگان مجلس، راهی مسابقات جهانی می‌شوند. پیش‌تر ماجرای حضور یک نماینده از مجلس در جام‌جهانی برزیل ۲۰۱۴ و حضور گروه پنج‌نفره‌ای از نمایندگان در رقابت‌های پارالمپیک ۲۰۱۶ریو خبرساز شده بود. آن روزها قرار بود حمید رسایی، نماینده تهران و عضو کمیته ارتقای سلامت اداری کمیسیون اصل ۹۰ به‌عنوان ناظری از مجلس راهی برزیل شود اما موج انتقادات چنان بود که رسایی اعلام انصراف کرد و به جای آن حسین آذین، رئیس کمیته فرهنگی کمیسیون اصل۹۰ راهی برزیل شد. قریب به دو سال بعد هم انتشار عکس‌هایی از حضور پنج تن از نمایندگان مجلس در مسابقات پارالمپیک ریودوژانیرو جنجال‌ساز شد؛ سفری که گفته شد مجلس، نقشی در تأمین هزینه‌هایش نداشته و همه برعهده کمیته پارالمپیک بوده، کمیته‌ای که به‌دلیل کمبود بودجه از اعزام مربی تیم پینگ‌پنگ بانوان خودداری کرده بود.

گفته می‌شود بنا به توافق وزارت ورزش با هیأت‌رئیسه مجلس قرار است به ‌زودی ۶ نماینده برای رفتن به روسیه به وزارت ورزش معرفی شوند تا در هر بازی ایران بر سکوی حامیان تیم ملی کشورمان بنشینند. گفته می‌شود هیأت رئیسه بهارستان ابتدا خواستار حضور سه نماینده برای هر بازی بود اما به ‌دلیل بار مالی در نهایت مجلس و وزارت ورزش برای همراهی دو نماینده با کاروان‌های ورزشی ایران توافق کرده‌اند. حالا قرار است کمیته سفرهای خارجی مجلس با همراهی فراکسیون ورزش مجلس در این‌باره به قید قرعه ۶نماینده را از بین اعضای فراکسیون ورزش و کمیسیون فرهنگی برای حضور در جام‌جهانی روسیه انتخاب کنند.

در جام‌جهانی قبلی، فدراسیون فوتبال تعداد قابل توجهی از روسای هیأت فوتبال، مدیران باشگاه‌ها و نمایندگان مجلس را به این کشور اعزام کرد. به همین ترتیب از مدت‌ها قبل حرف‌و‌حدیث‌های زیادی درباره برنامه‌ریزی برای تکرار این اتفاق برای جام‌جهانی روسیه مطرح شد.

در خبر‌های غیررسمی ‌آمده بود که مدیران فدراسیون فوتبال قصد داشته‌اند که نزدیک به ٢٠ نفر از روسای هیأت فوتبال، ١5 نماینده مجلس، تعدادی از مدیران عامل باشگاه‌ها، اعضای هیأت‌رئیسه فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ و... را به همراه چند میهمان سیاسی دیگر به روسیه اعزام کنند. این اخبار در شرایطی در محافل ورزشی منتشر شد که نه مهدی تاج و نه سایر مدیران فدراسیون تاکنون نه آن را تکذیب کرده‌اند و نه تایید! از طرفی از مدتی قبل تعداد قابل توجهی از بلیت‌های در نظر گرفته‌شده از سوی فیفا را به‌عنوان سهمیه فدراسیون فوتبال برای بازی‌های تیم‌ملی برای میهمانان احتمالی خود کنار گذاشته بودند.

اعزام کاروان میهمانان البته هزینه سرسام‌آوری برای مدیریت فدراسیون به دنبال خواهد داشت که می‌تواند زمینه‌ساز یک جنجال بزرگ باشد. اما فدراسیونی‌ها مثل دور گذشته در نظر دارند تهیه بلیت برای نفرات اصلی و میهمانان ویژه خود را بر عهده آژانس مسافرتی منتخب بگذارند و درواقع یکی از شروطی که آژانس مسافرتی باید حتما آن را انجام بدهد، تهیه بلیت و هزینه اقامت و ایاب و ذهاب میهمانان ویژه فدراسیون در روسیه است.

با وجود این گفته می‌شود که تلاش زیادی شده تا از طریق جذب اسپانسر بودجه برای اعزام میهمانان دیگر به روسیه هم تأمین شود که این موضوع به خاطر قرارداد سفت و سخت فدراسیون با شرکت فناپ، اسپانسر تیم‌های ملی عملا به نتیجه‌ای نرسید؛ دلیلش هم این بود که مدیران فوتبال به خاطر تعهدی که به فناپ داشتند، هیچ حق قانونی برای جذب اسپانسر دیگر نداشتند.

از آنجا که فعل و انفعال مالی مربوط به اعزام میهمانان ویژه به جام‌جهانی از سوی فدراسیون به‌ویژه سفر احتمالی تعداد زیادی از روسای هیأت‌های فوتبال که در مجمع فدراسیون صاحب رأی هستند، بحث تلاش انتخاباتی مدیریت فوتبال را بر سر زبان‌ها انداخت و نگرانی‌هایی را به وجود آورده بود؛ بعضی‌ها اعتقاد داشتند اگر فدراسیون بخواهد روسای هیأت‌ها و نمایندگان مجلس را با پول فوتبال و بیت‌المال به روسیه ببرد، این موضوع در انتخابات بعدی ریاست این مجموعه به نفع مهدی تاج و همکارانش خواهد بود. با این حال در همین گیرودار اتفاقاتی افتاد که حالا داستان برنامه‌ریزی برای اعزام میهمانان به روسیه هم با چالشی بزرگ روبه‌رو شده است و مدیران فوتبال عملا نمی‌توانند ریخت‌وپاش زیادی در این زمینه داشته باشند. با همه اینها سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات و ارگان‌های نظارتی دیگر در ماه‌های اخیر با نامه‌نگاری با فدراسیون فوتبال به صورت رسمی ‌اعلام کرده‌اند که این فدراسیون به هیچ عنوان حق ندارد روسای هیأت‌های فوتبال، نمایندگان مجلس، مدیران وزارت ورزش و ارگان‌های دیگر را به صورت رایگان و با بودجه فدراسیون به جام‌جهانی ببرد و در صورت رخ‌دادن چنین اتفاقی این ماجرا تخلف به حساب آمده و طبق قانون به آن رسیدگی خواهد شد. ارگان‌های نظارتی حتی در جلسات با مقامات فوتبال به‌صراحت تأکید داشته‌اند که فدراسیون باید روال کاری عادی خود را بگیرد و اگر پولی هم به دست می‌آورد، آن را باید خرج تیم ملی و تدارکات بهتر برای بازیکنان کند. به این ترتیب این دستورالعمل باعث شد که از چند هفته قبل مدیران فدراسیون به تمام افرادی که برای حضور در جام‌جهانی تمایل داشتند، اعلام کنند که با هزینه شخصی خودشان مقدمات سفر آنها را فراهم خواهند کرد.

در جام‌جهانی ٢٠٠6 آلمان هم مسئولان فدراسیون فوتبال این کشور با اینکه میزبان مسابقه بودند، به خاطر این‌که تعدادی از بلیت‌های فیفا را در اختیار نمایندگان و چهره‌های سیاسی این کشور برای تماشای مسابقات قرار دادند، به شدید‌ترین شکل ممکن مورد انتقاد قرار گرفتند و حتی توبیخ شدند. در ایران، اما فدراسیون فوتبال تنها بخشی از سهمیه تعیین‌شده از سوی فیفا را به مردم فروخت و به‌طور مثال فقط ٣٠٠ بلیت را به مسئولان تالار وحدت که میزبان مراسم بدرقه تیم‌ملی بودند، داد و خبر این اتفاق هم اصلا رسانه‌ای نشد.

در شرایطی که همه منتظر حضور جمع کثیری از روسای هیأت‌های استانی و نمایندگان مجلس و مدیران وزارت ورزش در روسیه با هزینه فدراسیون بودند، دستورالعمل رسمی‌ سازمان بازرسی معادلات را پیچیده کرده و جالب اینجاست که بدانید تنها سه نفر از ٣٢ رئیس هیأت فوتبال استان‌ها به فدراسیون فوتبال اعلام آمادگی کرده‌اند که حاضر هستند هزینه کامل سفر خود را به روسیه برای تماشای بازی‌های تیم‌ملی پرداخت کنند. طبق برآورد مالی صورت‌گرفته هم حداقل هزینه اعزام هر نفر به روسیه ٢١‌میلیون تومان است که فدراسیونی‌ها اجازه پرداخت آن را ندارند. جالب اینجاست که حتی مهدی تاج و سایر همکارانش در فدراسیون هم حالا با این قانون ابلاغی، برای سفر به روسیه با مشکلاتی روبه‌رو شده‌اند و به همین ترتیب در مکاتبه و مذاکره با وزارت ورزش به دنبال پیداکردن راه‌حلی برای رهایی از این مشکل هستند. مجموع این اتفاقات باعث شده مسئولان ستاد جام‌جهانی هم برای اجرایی‌شدن امور فرهنگی در روسیه از دانشجویان ایرانی که در این کشور اقامت دارند، استفاده کنند تا مجبور نباشند از ایران کسی را برای این مسائل به روسیه اعزام و هزینه‌تراشی کنند. این ماجرا در حالی واکنش‌های منفی را به همراه داشته که غلامحسین زمان‌آبادی، مسئول فرهنگی فدراسیون فوتبال نیز با تأیید نامه رسمی ‌مراجع نظارتی مبنی بر ممنوعیت فدراسیون از اعزام رایگان میهمانان مختلف به جام‌جهانی روسیه گفته است: «سازمان بازرسی و چند ارگان نظارتی دیگر رسما به فدراسیون فوتبال اعلام کرده‌اند که تحت هیچ شرایطی نباید با بودجه فوتبال میهمان به جام‌جهانی برده شود و هر پولی که از اسپانسر‌ها و منابع مختلف به دست می‌آید، فدراسیون موظف است آن را هزینه تدارکات و آماده‌سازی حرفه‌ای برای تیم‌ملی کند. به همین ترتیب طبق قانون نه روسای هیأت فوتبال، نه نمایندگان محترم مجلس و نه میهمانان دیگر با بودجه فدراسیون به صورت رایگان به روسیه اعزام نخواهند شد و باید تابع قوانین باشیم. این دستورالعمل حتی مشکلاتی برای حضور مدیران ارشد خود فدراسیون در روسیه هم به وجود آورده است و می‌توان گفت که شامل مدیران فدراسیون هم می‌شود. به این ترتیب هر کسی که تمایل دارد در روسیه حضور داشته باشد، باید هزینه کامل سفر خود را پرداخت کند و با تور در نظر گرفته شده از سوی فدراسیون به مسابقات اعزام شود. البته مدیران ارشد فدراسیون در حال مذاکره با مدیران وزارت ورزش هستند تا برخی مشکلات در این زمینه حل شود.»

وی افزود: «ما حتی برای صرفه‌جویی در منابع مالی و تسریع انجام امور به جای اینکه نیروی انسانی برای کار‌های فرهنگی و اجرایی به روسیه اعزام کنیم، از دانشجویان ایرانی حاضر در روسیه برای کار‌ها استفاده می‌کنیم. مهم هم این است که تمام کار‌ها طبق برنامه‌ریزی صورت‌گرفته اجرایی شود و این زیاد مهم نیست که تمام مسئولان در جام‌جهانی حاضر باشند.»

مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال هم توضیحاتی پیرامون دستورالعمل ابلاغی ارائه داده و گفته است: «ما همواره تلاش می‌کنیم که تعامل خوبی با دستگاه‌های مختلف ازجمله سازمان بازرسی و وزارت ورزش داشته باشیم. همه چیز باید شفاف باشد. فدراسیون فوتبال همواره خودش را تابع قانون می‌داند. به این ترتیب ما موظف هستیم که قانون را اجرا کنیم؛ البته برای جام‌جهانی یک‌سری میهمان‌های خاص داریم که با تمهیداتی که از قبل اندیشیده شده، توسط فدراسیون در روسیه حاضر خواهند بود. این شرایط برای تمام کشور‌های دیگر حاضر در جام‌جهانی هم رخ می‌دهد و عرف است. منتها اینکه پول فوتبال باید برای تیم‌ملی و فوتبال هزینه شود، نکته درستی است. به این ترتیب مابقی میهمان‌ها و اعضایی که دوست دارند در جام‌جهانی حضور داشته باشند، باید خودشان هزینه را متقبل شوند و ما فقط شاید بتوانیم برای بعضی از آنها از آژانس مسافرتی تخفیف جزئی بگیریم.»

اما ماجرای اعزام برخی نمایندگان مجلس به روسیه باعث شد تا عضو هیات‌رئیسه مجلس در واکنش به خبر سفر 6 نفر از نمایندگان به روسیه برای تماشای بازی‌های جام‌جهانی این‌گونه واکنش نشان دهد: «هیات‌رئیسه مجلس با این سفر کاملا مخالف بوده و اطلاعی هم از آن ندارد.» امیرآبادی فراهانی ادامه داد: «این موضوع حتی در کمیته سفرهای خارجی مجلس هم مطرح نشده و در صورت بیان این موضوع، قطعا با آن مخالفت خواهد شد.»

نماینده مردم قم با بیان اینکه اکنون وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم شرایط خوبی ندارد، بیان کرد: «این‌گونه سفرها در حالی که مردم گرفتار هستند، ضرورتی ندارد و مجلس باید بیشتر به معیشت و بیکاری جوانان توجه کند.» امیرآبادی فراهانی ادامه داد: «نمایندگان در سال سوم دوره دهم مجلس نباید اجازه دهند فرصت خدمت از دست‌شان برود و مردم نسبت به خانه ملت بدبین شوند.»

عضو هیات‌رئیسه مجلس اظهار کرد: «گویا این 6 نماینده از فراکسیون ورزش و کمیسیون فرهنگی مجلس بنا به درخواست وزارت ورزش و جوانان می‌خواهند این سفر را انجام دهند در صورتی که این اقدام خلاف عرف و قانون است. وزارت ورزش و جوانان باید این درخواست خود را برای حضور نمایندگان به هیات‌رئیسه مجلس ارائه می‌کرد زیرا فراکسیون‌ها جایگاه رسمی‌ در خانه ملت ندارند. باید از سوء‌استفاده برخی فراکسیون‌های داخلی مجلس جلوگیری شود و در این شرایط ضرورتی هم برای حضور نمایندگان مجلس در جام‌جهانی وجود ندارد.»

امیرآبادی فراهانی بیان کرد: «وزارت ورزش و جوانان می‌تواند نمایندگان رسمی‌ خود را برای نظارت به روسیه اعزام کند، در دور قبلی بازی‌های جام‌جهانی هم چنین موضوعی مطرح شد که برخی نمایندگان خودشان از رفتن منصرف شدند. توصیه من به برخی از نمایندگان در شرایط کنونی این است که بیشتر به فکر مشکلات و معیشت مردم باشند تا بتوانند در آینده پاسخ روشنی از آنها دریافت کنند.»

فوتبال حالا در آستانه شروع بازی‌های بزرگ جام‌جهانی روسیه می‌تواند در ادامه راه، عرصه را بر مسعود سلطانی‌فر و مهدی تاج تنگ‌تر کند.